drzewko

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna
w Grudziądzu

poradnik_img

Poradnik dla rodzica z okazji 40-lecia Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w Grudziądzu


Spis treści



Dziecko z problemem. Jak pomóc rodzicowi w Grudziądzu, szukanie pomocy w Grudziądzu

Żyjemy wciąż szybciej, coraz więcej czynności wykonujemy w ciągu kolejnych godzin, dni, miesięcy. Tak życie planujemy, ale też zmuszają nas do tego okoliczności zewnętrzne. Potrzebujemy zatem dróg na skróty. Roztropne jest korzystanie ze skrótu, jeśli zna się drogę lub ma przewodnika.

Niniejsza publikacja powstała celem ułatwienia rodzicowi doświadczającemu trudności w wychowaniu i opiece nad swym dzieckiem, dotarcia do właściwego miejsca pomocy. Powstała w grudziądzkiej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej jako efekt wspólnej pracy, doświadczeń diagnostycznych i terapeutycznych pracujących w niej specjalistów, zebranych przez nich informacji na temat form i jakości lokalnych zasobów pomocowych. Skierowana natomiast jest do bardzo konkretnego odbiorcy – rodzica, opiekuna mieszkającego na terenie miasta Grudziądz oraz grudziądzkiego powiatu ziemskiego.

Ogólnych poradników na rynku jest wiele. Istnieje też całkiem sporo informatorów albo baz danych, tak lokalnych, jak też o szerszym zasięgu. Jednak doświadczenie podpowiada nam, że nie każdy potrzebujący potrafi znaleźć pomoc. Że trudno jest poruszać się w gąszczu informacji. Spotykamy się często z sytuacją, że rodzic zanim dotrze do nas, wykona masę telefonów, odwiedzi wiele miejsc niepotrzebnie. Bywa i tak, że u nas pojawiają się osoby, którym musimy wskazać inne miejsce. Dlatego postanowiłyśmy napisać ten przewodnik. Ma on stanowić mapę najczęściej przeżywanych trudności, na której rodzic będzie mógł odnaleźć definicję własnego problemu, zidentyfikować najważniejsze objawy, uzyskać podstawowe informacje na temat tego, jak zareagować w domu. Dowie się też, co powinien przygotować przed wizytą i jak najłatwiej znaleźć właściwą osobę lub instytucję, która konkretnie w Grudziądzu, albo w najbliższym otoczeniu, oferuje konieczną pomoc.

Przewodnik jest jednym z wielu dobrych owoców podejmowanej już od kilku lat współpracy pomiędzy różnymi instytucjami lokalnymi w zakresie troski i odpowiedzialności za nasze miejsce na ziemi, naszą przyszłość, a przede wszystkim za ludzi tu żyjących, i przede wszystkim za tych najmniejszych. Doświadczenie pokazuje, że w naprawdę wielu miejscach można spotkać profesjonalizm, życzliwość, zaangażowanie, otwartość. Dlatego warto było popracować nad opisaniem grudziądzkich możliwości i zachęcić rodzica do skorzystania z nich.



Gdy twoje dziecko ma 2, 3, 8, 14 lat, a Tobie czasem brakuje sił

Bycie rodzicem to trudne zadanie, ale też niezwykła przygoda. Nie ma człowieka, który jest rodzicem idealnym, któremu nie zdarzają się porażki, który nie bywa zmęczony, bezradny, przerażony, zirytowany. Te stany wpisane są w kondycję ludzką, towarzyszą też rodzicielstwu.

Od dawna wszakże wiadomo, że dobrym sposobem rozwiązywania trudności, w tym rodzicielskich trudności, jest:

  • rozważenie całej sytuacji
  • uświadomienie sobie stanu własnych uczuć i potrzeb
  • podpatrywanie jak w podobnej sytuacji radzą sobie inni
  • porozmawianie z kimś życzliwym

W Grudziądzu istnieje wiele miejsc, w których można porozmawiać na temat trudności związanych z wychowaniem dzieci w każdym wieku. Pomocą może tu służyć doświadczony nauczyciel w przedszkolu lub szkole, na pewno pedagog szkolny. Można też poszukać pomocy u psychologa zajmującego się rodziną i dzieckiem.

We wszystkich zamieszczonych poniżej miejscach można skorzystać z pomocy nieodpłatnie, czasem czeka się na wizytę dłuższy czas. Podczas rejestracji warto określić, o jaką formę pomocy chodzi. Zwykle szybciej można dostać się na konsultację skierowaną do rodzica aniżeli na pełne badanie psychologiczne. Jeśli jednak okaże się, że spotkanie z dzieckiem lub jego diagnoza będzie konieczna, rodzic na pewno uzyska odpowiednie wskazówki gdzie, kiedy i jak ją przeprowadzić.

Zanim dotrzesz do psychologa pamiętaj !

Nie jesteś ani złym ani dobrym rodzicem. Twoje dziecko nie jest wyjątkowo trudne. Oboje jesteście osobami, które mają swoje pragnienia, czegoś się boją, potrzebują, którym czegoś brak. Z pewnością jednak jesteście dla siebie ważni i kochacie się. Ty chcesz, by Twoje dziecko było radosne i dobrze się rozwijało. Twoja pociecha lubi widzieć cię szczęśliwą, zadowolonym. Poszukaj w sobie łagodności i dla siebie i dla twego dziecka.



Grudziądzkie adresy:

W Grudziądzu psycholog przyjmuje:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652
  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71

Ponadto można skorzystać z udziału w zajęciach Szkoły dla Rodziców organizowanej cyklicznie przez Centrum Profilaktyki i Terapii w Grudziądzu, ul. Korczaka 23 lub przez PPP.



Gdy twoje dziecko kłamie

Gdy odkrywasz, że Twoje dziecko Cię okłamuje - nagminnie albo tylko w pewnych sytuacjach - wpadasz w panikę albo zaczynasz myśleć, że ujawnia „jakieś złe skłonności, zły charakter”. Czasem zastanawiasz się, jakie błędy popełniłaś, popełniłeś, że twoje dziecko dziś kłamie.

Kłamstwo należy odróżnić od fantazjowania, które stanowi normalny etap w rozwoju każdego dziecka. W zasadzie w przypadku dzieci przed 6, 7 rokiem życia nie można mówić o kłamstwie, ponieważ dopiero w tym wieku zaczynają one uświadamiać sobie, co jest rzeczywistością, a co fikcją. Dziecinne mijanie się z prawdą nazywa się czasem pseudokłamstwem, zakładając, że prawdziwe kłamstwo to takie, którym posługujemy się w sposób przemyślany i świadomy.

Dlaczego moje dziecko kłamie ?

Zwróć na mnie uwagę ! Pomóż mi !

Jeżeli nasze dziecko zbyt często zwraca się ku wyimaginowanemu światu, jeżeli ciągle obdarza nas lub rówieśników wyssanymi z palca opowieściami. Zastanówmy się, czy w jego najbliższym otoczeniu nie dzieje się coś niepokojącego. Czy poświęcamy mu wystarczająco dużo czułości, uwagi ? Czy chwalimy je za postępy, doceniamy jego wysiłki ? Czy w domu lub w przedszkolu nie zdarzyło się coś, co zachwiało jego równowagą ?

To nie ja !

Drugą częstą przyczyną kłamstw jest próba uniknięcia kary. Bardzo często zaczynają się one w chwili pójścia dziecka do szkoły - strach przed reakcją rodziców, choćby na zły stopień, może popchnąć dziecko do pierwszego kłamstwa, które pociąga za sobą następne, a potem jeszcze jedno. Może wymagamy od dziecka rzeczy, których ono nie potrafi zrobić ? Może zbyt poważnie podchodzimy do jego wyników, na przykład w sporcie ? Może nieodpowiednio reagujemy na "porażki" czy "wpadki" dziecka w przedszkolu albo w życiu towarzyskim ? Czy dziecko jest w stanie uszanować wszystkie nasze zakazy? Uczciwa odpowiedź na to pytanie i rozmowa z dzieckiem naprawdę mogą pomóc.

Nie wolno kłamać ! Komu ?

Warto zrobić sobie własny rachunek sumienia, przynajmniej w tych trzech punktach:

  • Czy ja dotrzymuję dziecku obietnic ?
  • Czy nie zdarza mi się mijać z prawdą, używać nieprawdziwych wymówek wobec znajomych, rodziny ?
  • Czy nie namawiałem kiedyś sam mojego dziecka, aby odpowiedziało w sposób niezgodny z prawdą, sankcjonując tym samym „pewne szczególne przypadki” ?


Grudziądzkie adresy:

Jeśli uznasz, że nadal niepokoją cię kłamstwa twego dziecka, warto skonsultować to z psychologiem, a nawet z psychiatrą:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30 (możliwe spotkania po południu)
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652
  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71


Gdy twoje dziecko nie ma kolegów, jest samotne

Człowiek w swojej naturze jest” istotą społeczną”. Potrzeby społeczne ujawniają się u dzieci w 3-4 roku życia i wówczas najczęściej rozpoczynamy swoją przygodę społeczną poprzez pójście do przedszkola. Dla wielu z nas było to pierwsze zderzenie ze „światem” innych, obcych osób. Z czasem ci obcy stali się kolegami, przyjaciółmi i zaczęli odgrywać bardzo ważną rolę w naszym życiu. Poza rodziną, która jest pierwszym społecznym środowiskiem człowieka.

Wśród dzieci obserwuje się różną gotowość do podejmowania ról i zadań społecznych. Gdy jednak obserwujemy, że nasze dziecko, nie tylko nie adaptuje się do nowego środowiska, nie ma nowych kolegów, ale wręcz izoluje się – budzi to niepokój. Gdy jest smutne, samotne, nie ma żadnych kolegów, koleżanek, pełne jest obaw, zmienia się, gdy pojawia się w szkole czy przedszkolu – powinno budzić niepokój. Są to bowiem symptomy wskazujące na to, iż dziecko ma problem z byciem w grupie na tyle poważny, że może nie poradzić sobie samo.

Ty jako rodzic, najważniejsza dla niego osoba, powinieneś zadać sobie pytanie:

  • Czy moje dziecko jest społecznie dojrzałe, aby funkcjonować w grupie ?
  • Czy moje dziecko jest sprawne intelektualnie, prawidłowo wypowiada się, nie ma wady wymowy czy innych widocznych powodów aby czuć się gorsze od innych ?
  • Czy twoja rodzina funkcjonuje prawidłowo i dziecko nie obawia się ujawnienia trudnych dla niego faktów przed rówieśnikami (stąd smutki izolacja służąca ochronie) ?

Tych pytań dotyczących smutku twego dziecka jest jeszcze więcej – być może warto skonsultować obawy z psychologiem, który:

  • rozpozna problem
  • zaproponuje formę pomocy
  • zaopiekuje się emocjami twoimi i twego dziecka

Problem z samotnością dzieci w grupie jest coraz bardziej powszechny. Bardzo istotne jest, abyś TY zauważył ten problem i natychmiast coś z nim zrobił, aby samotność nie stała się drzwiami oddzielającymi dziecko od świata, zamkniętymi od zawsze i już na zawsze...



Grudziądzkie adresy:

Pomoc psychologiczna:

  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • OIK – Ośrodek Interwencji Kryzysowej, Grudziądz, ul. Waryńskiego 36, tel. 056 4501148
  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, TEL. 46 44 805, PN.-PT. 8.00 – 15.30
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652


Gdy twoje dziecko źle się zachowuje i często się za nie wstydzisz

Proces wychowania rozpoczyna się od chwili przyjścia na świat dziecka – „i mówię to z całą psychologiczną powagą”.

Oto rodzi się młody człowiek i już świat pada do jego stóp. Urodził się, jest, 4 kg, 50 cm, zdrowy, oczy – piękne.

Wszystko dla dziecka, wszystko na żądanie, wychowywać bez stresów...

Lecz, aby wychowywać szczęśliwych ludzi, trzeba posiąść mądrą „sztukę wychowania”. To my wychowujemy nasze dzieci, gdyż w przeciwnym razie one wychowują nas… i dziecko, jak każdy człowiek zachowuje się, bywa czasem „dobre”, czasem „złe”. Gdy jednak obserwujesz, że twoje dziecko notorycznie zachowuje się „źle”, ciągle słyszysz negatywne informacje na jego temat, zacznij poszukiwania przyczyn od Siebie i przyjrzyj się Swoim umiejętnościom wychowawczym. Zadawaj sobie pytania, ale też nie wpadaj w „panikę”, że ty nie umiesz, nie potrafisz, bo nie przeszedłeś kursów psychologicznych, nie przeczytałeś lektury, masz zaległości i brakuje Ci czasu na wszystko...

Tak, zaległości w wychowaniu są trudne do nadrobienia.

Zastanów się co w twoim zachowaniu przeszkadza dziecku być dobrym i dobrze się zachowywać.

  • Jakie są twoje metody wychowawcze i na czym się opierają (czy na konsekwencji, granicach, wymaganiach, nagrodach) ?
  • Czy proces wychowania przebiega codziennie, czy też wychowujesz tylko gdy jest źle...
  • Czy złe zachowanie jest formą zwrócenia na siebie uwagi ?
  • Czy twój wstyd za złe zachowanie jest formą „kary” za brak czasu, rozmowy, stąd twoje wychowanie nie przynosi właściwego skutku ?
  • Jak zachowuje się twoje dziecko w obecności innych ?
  • Czy wystarczająco znasz swoje dziecko, rozmawiasz z nim, jesteś blisko, i chwalisz za dobre rzeczy ?

Mądrzy mówią, że Dziecko jest jak walizka, jeśli z tej walizki wychodzą tylko „czarne króliczki”, to, co Ty – Najważniejsza Osoba i wzorzec zachowań do niej wkładasz ?

Na te i inne pytania spróbuję Ci odnaleźć odpowiedź – psycholog, pedagog...



Grudziądzkie adresy:

Pomoc psychologiczna:

  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • OIK – Ośrodek Interwencji Kryzysowej, Grudziądz, ul. Waryńskiego 36, tel. 056 4501148
  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652


Gdy twoje dziecko ma problemy z czytaniem i pisaniem

Będąc u progu kariery szkolnej część dzieci już czyta i pisze. Są jednak też dzieci, które mają trudności z zapamiętywaniem kształtu liter, cyfr, kreśleniem ich w zeszycie, składaniem głosek w sylaby, wyrazy. Mylą, przestawiają, gubią, dodają litery, zarówno w czytaniu, jak i pisaniu.

Są to zwykle objawy wolniej rozwijającej się percepcji słuchowej, wzrokowej, koordynacji wzrokowo-słuchowo-ruchowej, które to w dużej mierze odpowiedzialne są za prawidłowy przebieg procesu czytania i pisania.

Rozwój powyższych funkcji percepcyjno-motorycznych zaczyna się dużo wcześniej.

Dlatego bardzo ważne, Rodzicu, jest obserwowanie dziecka i wczesne wspomaganie jego rozwoju. Gdy dziecko w wieku przedszkolnym ma problemy np. z wyszczególnianiem różnic na obrazkach, szukaniem tych samych elementów, wybrzmiewaniem poszczególnych głosek, nawlekaniem koralików, zamalowywaniem płaszczyzn ograniczonych konturem, kreśleniem po śladzie, wiązaniem sznurowadeł, jazdą na rowerze…to trzeba mu pomóc

Aby dziecko nie miało w przyszłości problemów z czytaniem i pisaniem zachęcam do:

  • wspólnego, wieczornego czytania bajek i opowiadania przeczytanej treści, wyszukiwania w tekście słabo utrwalonych literek
  • wykreślania w gazecie wśród liter wskazanej litery drukowanej
  • głośnego czytania szyldów, napisów podczas wspólnego spaceru
  • dobierania z alfabetu ruchomego liter identycznych, składania ich w sylaby, pogrubiania ołówkiem różnych kształtów zaczynając od dużego formatu kartki, odgadywania kształtu liter wykropkowanych
  • lepienia z plasteliny, modeliny
  • wydzierania i naklejania
  • malowania farbami
  • układania domin obrazkowych, literowych, wyrazowych, puzzli
  • wybrzmiewania wyrazów rozpoczynających się na poszczególną głoskę
  • wybrzmiewania głosek na początku i końcu wyrazu
  • tworzenia łańcucha wyrazowego (ostatnia sylaba wyrazu jest pierwszą następnego)
  • nauki prostych rymowanek, wierszyków i piosenek
  • powtarzania za dorosłym 4-5 wyrazowych zdań
  • różnicowania głosek i sylab dźwiękopodobnych
  • wyróżniania w ciągu mowy zdań, wyrazów, sylab, głosek
  • wyklaskiwania sylab w wyrazach

Gdy dostrzegamy, że nasze dziecko, mimo systematycznej pracy w domu, ma problemy z czytaniem i pisaniem, należy zgłosić się do poradni w celu przeprowadzenia specjalistycznych badań w kierunku dysleksji rozwojowej.

Wynikiem badań będzie specjalistyczna diagnoza wraz ze szczegółowymi zaleceniami do realizacji dla nauczyciela, rodzica i ucznia.

Tylko systematyczne wykonywanie dodatkowych zadań związanych z poprawą jakości czytania i pisania oraz ścisłe współdziałanie rodzica, dziecka i nauczyciela przyniosą oczekiwane efekty.

Ponadto dzieci ze stwierdzoną dysleksją rozwojową powinny uczestniczyć w zajęciach korekcyjno-kompensacyjnych, zwanych również terapią pedagogiczną.

Ich istota jest usprawnianie zaburzonych i opóźnionych funkcji, a także łagodzenie zaburzeń emocjonalnych, będących efektem szkolnych niepowodzeń oraz wypracowanie motywacji do dalszej nauki, której zwykle brakuje uczniom z dysleksją, gdyż utracili ją na skutek utrzymujących się niepowodzeń szkolnych.

Badania prowadzone w Polsce wskazują, że dysleksja rozwojowa występuje u ok. 15% populacji, z czego lżejsze przypadki stanowią ok. 10%, a poważniejsze ok.4%. Oznacza to, że w każdej klasie można spotkać średnio troje dzieci z tym problemem.

Liczba osób z dysleksją wzrasta ze względu na zwiększanie się liczby dzieci pochodzących z zagrożonych ciąż i trudnych porodów. Niekorzystne czynniki kulturowe, takie jak: brak naturalnych okazji do ćwiczenia funkcji uczestniczących w procesie czytania i pisania (np. dzieci mniej rysują, manipulują, nie rozwijają się ruchowo podczas zabaw na podwórku, mało czytają) są przyczyną wzrastającej liczby osób z dysleksją.

W Polsce stosuje się najczęściej następującą terminologię:

  • Dysleksja rozwojowa - nazwa całego zespołu specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu. Określenie rozwojowa oznacza, iż opisane trudności występują w nasilonym stopniu od początku nauki szkolnej
  • Dysgrafia - trudności w opanowaniu pożądanego poziomu graficznego pisma
  • Dysleksja - specyficzne trudności w nauce czytania
  • Dysortografia - specyficzne trudności z opanowaniem poprawnej pisowni nie tylko pod względem ortograficznym


Grudziądzkie adresy:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, TEL. 46 44 805, 46 44 807 (procedura badania pod kątem specyficznych trudności w pisaniu i czytaniu jest dość złożona, przeprowadza się ją podczas kilku spotkań, włącznie z dokładną analizą wcześniejszych prac dziecka, wydana opinia uprawnia dziecko do korzystania ze specjalnej dodatkowej pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole oraz dostosowania wymagań na egzaminach)
  • www.dysleksja.pl
  • www.dardysleksji.pl
  • Polskie Towarzystwo Dysleksji Poradnia Diagnostyczno-Terapeutyczna PTD ul. Kościuszki 8b, 80-451 Gdańsk poniedziałki, wtorki, czwartki, piątki godzina 15.00 – 18.00


Gdy twoje dziecko boi się szkoły lub odmawia chodzenia do niej

Nauka stanowi ważną część naszego życia, uczymy się przez całe życie. Dlatego tak ważne są pierwsze doświadczenia dziecka ze szkołą i przygotowanie go do tego momentu przez nas, rodziców.

Trudno polubić szkołę, jeśli tradycyjnie słyszymy „zobaczysz, jak pójdziesz do szkoły, to dopiero Ci pokażą, nauczą, wychowają”.

Trudno bez lęku iść do takiej szkoły.

Do tego ważnego momentu należy dziecko powoli przygotowywać, zapoznać z trasą do szkoły, terenem szkoły, pokazać przyszłą klasę, panią wychowawczynię, podzielić się swoimi wspomnieniami. Tak przygotowane dziecko nie powinno iść z lękiem do szkoły i pierwszy kontakt nie będzie szokiem. Jako rodzic obserwuj swoje dziecko, rozmawiaj z nim, bądź czujny na zmiany w jego zachowaniu.

Niechęć dziecka i odmowa chodzenia do szkoły mogą wynikać z różnych przyczyn, Być może Twoje dziecko:

  • ma problemy adaptacyjne w nowym środowisku
  • czuje się nieakceptowane przez grupę
  • jest nieśmiałe
  • zbyt wysokie są wymagania szkolne
  • ma niższe możliwości intelektualne
  • nawiązało kontakt z niewłaściwymi kolegami, imponują mu wagary, „rozrabianie”
  • podjęło próby eksperymentowania z alkoholem, nikotyną, narkotykami


Grudziądzkie adresy:

Zawsze do Twojej dyspozycji, w pierwszej linii pomocy psychologiczno–pedagogicznej w szkole, jest pedagog szkolny i wychowawca. Porozmawiaj z nimi, nie unikaj problemu, nie mów: „mojego dziecka to nie dotyczy”.

Możesz też skorzystać z pomocy placówek specjalistycznych:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30 (w poradni rodzic uzyska pomoc w zakresie diagnozy problemu, wsparcie dla siebie i dziecka, a także możliwość zorganizowania dodatkowych oddziaływań na terenie szkoły, we współpracy z nauczycielami, wychowawcą, pedagogiem, klasą)
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652
  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71


Gdy twoje dziecko płacze w przedszkolu

Przedszkole daje okazję do kontaktu z większą grupą, w której dziecko musi znaleźć swoje miejsce. W grupie dziecko nawiązuje kontakty z innymi dziećmi, poznaje zasady współzawodnictwa i współpracy, uczy się dbania o własne prawa i respektowania praw innych. Rozpoczęcie edukacji przedszkolnej oznacza niekiedy radykalną zmianę rytmu dnia, nawyków i przyzwyczajeń. Przez kilka godzin maluch pozostaje poza środowiskiem domowym, w którym czuje się najbezpieczniej. Dziecko musi być bardziej samodzielne niż w domu, gdzie najbliżsi często wyręczają je w wielu czynnościach. Przedszkolak powinien samodzielnie się ubierać, jeść, myć i słuchać poleceń nauczycieli.

Przekroczenie progu przedszkola jest sytuacją tak trudną, że może powodować okresowe zaburzenia w zachowaniu dziecka. Dziecko może długo płakać, nawet gwałtownie protestować, bądź też stać się apatyczne i unikać kontaktu z innymi osobami. U niektórych dzieci pojawiają się nawet objawy nerwicowe - bóle brzucha, głowy, brak łaknienia czy moczenie.

Należy pamiętać, że przez pierwszy okres pobytu w przedszkolu takie zachowania dziecka są normalną reakcją na rozłąkę z najbliższymi i nową nieznaną sytuację, w jakiej się znalazło. Zazwyczaj, po kilku dniach chodzenie do przedszkola staje się czymś normalnym, a wynikające stąd radości i przyjemne przeżycia wynagradzają maluchowi brak rodziców.

Zdarza się, że początkowo pobyt dziecka w przedszkolu przebiega bez zakłóceń, a problemy pojawiają się dopiero po upływie 2-3 tygodni. Jednak i ta sytuacja najczęściej jest przejściowa. Mając na uwadze fakt, że pierwsze dni w przedszkolu są momentem przełomowym w rozwoju osobowościowym małego człowieka wszyscy powinniśmy dołożyć starań, aby adaptacja do nowej sytuacji przebiegła w miarę łagodnie. Końcowy efekt procesu nie zależy od wieku dziecka, ale od jego predyspozycji psychicznych i etapu rozwoju emocjonalnego, na jakim się znajduje.

Rady dla rodziców:

  • zanim oddasz dziecko do przedszkola porozmawiaj z nim o przedszkolu, zachęć go opowiadając o pobycie swoim lub innych dzieci, o zabawach, śmiesznych sytuacjach; wykorzystaj lekturę książek lub filmy, których bohaterowie idą do przedszkola
  • w żadnym wypadku nie strasz dziecka przedszkolem
  • przygotowując dziecko do przedszkola pozwól mu samodzielnie jeść, umyć się, zapiąć guziki czy posprzątać talerze, a następnie pochwal je głośno za dobrze wykonane zadanie. To wzmocni jego wiarę we własne umiejętności i możliwości i sprawi, że maluch łatwiej będzie sobie radził w przedszkolu
  • przychodź do przedszkola kilka minut wcześniej, pomóż dziecku rozebrać się, zaraz potem pożegnaj je czule, ale stanowczo upewniając, że nie znikasz na zawsze i wyjdź
  • nie mów, że wrócisz za kilka minut, raczej wytłumacz, że idziesz do pracy i wrócisz, kiedy tylko skończysz
  • staraj się panować nad własnym zdenerwowaniem ponieważ wyczuwa twoje emocje, niepokoi się i dodatkowo stresuje. Jeśli czujesz, że rozstanie z dzieckiem przychodzi ci z trudnością, niech przez jakiś czas odprowadza je inny członek rodziny
  • nie zabieraj dziecka do domu, kiedy płacze przy rozstaniu. Jeśli zrobisz to choć raz, będzie wiedziało, że łzami można wszystko wymusić
  • po pożegnaniu nie zaglądaj do sali, by sprawdzić, czy dziecko się bawi. Jeśli twoja pociecha zauważy cię, resztę dnia może spędzić przy drzwiach z nadzieją, że pojawisz się tam znowu. Jeśli się martwisz i chcesz się upewnić, czy wszystko jest w porządku, poproś kogoś z personelu o sprawdzenie
  • dobrym pomysłem jest zabranie do przedszkola ulubionej zabawki - przytulanki. Poprzez kontakt z czymś przypominającym dom stwarza się dziecku poczucie bezpieczeństwa
  • zadbaj o wygodne ubranie malucha. Najlepsze jest takie, które dziecko może samodzielnie zmienić (obuwie ,,na rzepy”, spodnie czy spódniczka z gumką, koszulka)
  • nie zakładaj z góry, że dziecko nie będzie jadło niektórych potraw. Jeżeli maluch nie ma alergii na daną potrawę lub nie ma innych przeciwwskazań lekarskich, warto je zachęcać do jej zjedzenia. W towarzystwie rówieśników dzieci najczęściej zjadają wszystko, zapominając, że dotychczas nie lubiły jakichś potraw
  • nie martw się, że maluch nie będzie chciał leżakować. Nawet, jeśli przez pierwsze dni dziecko będzie protestowało przed zaśnięciem, to z czasem się przyzwyczai. Leżakowanie to doskonały czas na relaks, wyciszenie, odpoczynek po obfitującym w różnorodne zajęcia i zabawy poranku
  • jeśli obiecałeś zabrać swoją pociechę zaraz po obiedzie, dotrzymaj obietnicy. Przez pierwsze dni warto zabrać dziecko nieco wcześniej
  • po powrocie do domu nie zadręczaj malucha pytaniami o przedszkole; gdy będzie miał ochotę sam ci opowie. Wysłuchaj je uważnie, zachęć do rozmowy, ale nie naciskaj
  • przygotuj się, że zanim przedszkolak przyzwyczai się do nowego rytmu dnia, po powrocie do domu może być zmęczony bardziej, niż zazwyczaj
  • przynajmniej w pierwszym okresie pobytu w przedszkolu, po południu oraz w wolne dni, poświęć maluchowi więcej czasu
  • postaraj się nawiązać dobry kontakt i stałą współpracę z nauczycielkami danej grupy. Pamiętaj, że opinie i uwagi nauczycielek, zwłaszcza te trudne przez ciebie do zaakceptowania, nie są wynikiem negatywnego stosunku do dziecka, ale troski o nie

Żegnaj i witaj swoją pociechę z uśmiechem !



Grudziądzkie adresy:

Pomoc psychologiczna:

  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652


Gdy twoje dziecko przeżywa rozstanie z kimś bliskim

Wszyscy lubimy przeżywać przyjemne, miłe wydarzenia, ponieważ towarzyszą im równie miłe i pozytywne emocje. Człowiek ma wówczas ochotę zatrzymać czas i cieszyć się bez końca. Jednakże w codziennym życiu oprócz tych radosnych chwil przychodzi nam spotykać się z różnymi trudnymi i nieprzyjemnymi sytuacjami, które niosą za sobą równie trudne do przeżywania uczucia. Jedną z takich sytuacji są rozstania z bliskimi. Ważne jest, aby pamiętać, iż rozstania są wpisane w rozwój człowieka i towarzyszą mu przez całe życie. W związku z tym zamiast im zaprzeczać, czy też z nimi walczyć, dobrze jest poznać sposoby radzenia sobie z nimi.

Rozstania najczęściej doświadczane przez dzieci to:

  • rozstanie z najbliższym przyjacielem, który zmienił miejsce zamieszkania
  • rozstanie z rodzicami w związku z pójściem do przedszkola
  • wyjazd na wycieczkę, kolonię, obóz
  • wyjazd w celach zarobkowych jednego lub obojga rodziców za granicę
  • rozwód rodziców

Wszystkim tym rozstaniom towarzyszą trudne do przeżywania uczucia (tęsknota, smutek, żal, lęk, złość, bezradność, bezsilność itp.). Nasilenie i czas trwania tych uczuć zależy od tego czego dotyczy rozstanie. W sposób szczególny i najbardziej intensywnie przeżywane są rozstania związane z najważniejszymi dla dziecka osobami - rodzicami.

Co możesz zrobić, aby pomóc dziecku poradzić sobie z trudnymi uczuciami, które towarzyszą mu podczas rozstania z bliską osobą ?

  • pomóż dziecku nazwać uczucia, które w danej chwili mu towarzyszą i daj mu prawo do ich przeżywania oraz wyrażania (wyobraź sobie, co może czuć)
  • unikaj negowania przeżywanych przez dziecko uczuć
  • opowiedz mu o tym, że to co czuje nie jest niczym niepożądanym (dzieci często tego nie wiedzą)
  • zadbaj o to, aby nie czuło się samotne, bądź obecny przy dziecku
  • zaoferuj mu swoją pomoc, zapytaj, co możesz zrobić, aby poczuło się lepiej
  • traktuj dziecko z należnym mu szacunkiem – wyjaśnij to, czego nie rozumie, unikaj mówienia półprawd (informacje dobieraj odpowiednio do wieku dziecka)
  • nie czyń dziecka współodpowiedzialnym sytuacji rozstania (w przypadku wyjazdu do pracy, czy rozwodu)


Grudziądzkie adresy:

Pomoc psychologiczna:

  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • OIK – Ośrodek Interwencji Kryzysowej, Grudziądz, ul. Waryńskiego 36, tel. 056 4501148
  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652


Gdy twojemu dziecku rozpada się rodzina

Separacja, rozwód, odejście, bądź porzucenie rodziny przez jednego z rodziców, stanowi dla dziecka bardzo traumatyczne i bolesne doświadczenie. Jego dotychczasowy świat pada w gruzach. Dziecko traci poczucie bezpieczeństwa, stabilizacji emocjonalnej, czuje się zdezorientowane i zagubione. Niestety, często staje się ono elementem walki pomiędzy rodzicami, musi opowiadać się po czyjejś stronie. Rodzice, nie bacząc na jego potrzeby i uczucia, pogrążeni we własnej złości, żalu, bezradności, wikłają dziecko w swoje rozgrywki, dyskredytują osobę byłego partnera w oczach dziecka.

Sytuacja dziecka w obliczu rozpadu rodziny, przypomina marionetkę stojącą na rozstawionych nogach. Jak tu utrzymać równowagę ? Jak normalnie chodzić ? Stać ? Żyć ?...

Pomimo własnego cierpienia, bólu i rozgoryczenia z powodu rozpadu Twojej rodziny postaraj się:

  • Zaopiekować uczuciami dziecka. Ono bardziej od Ciebie (bo jest młodsze i niedojrzałe), nie rozumie całej sytuacji, czuje się zagubione i zdezorientowane
  • Zapewnij o swojej miłości i bezwarunkowej akceptacji. Tego Twoje dziecko potrzebuje najbardziej.
  • Dziecko często obwinia się o rozpad małżeństwa rodziców. Upewnij, że to nie jego wina. To dorośli ponoszą pełną odpowiedzialność za to, co się stało.
  • Chociaż może Ci trudno, gdyż czujesz się porzucony(a), zdradzony(a), staraj się nie dyskredytować osoby partnera w oczach dziecka. Ono jest jego częścią, z nim(nią) się identyfikuje. Trudno mu będzie wzrastać w poczuciu negatywnego obrazu swojego rodzica.
  • Gdy rozpad rodziny był konsekwencją przemocy stosowanej przez jednego z partnerów wobec rodziny, zapewnij dziecko, iż zrobisz wszystko, aby je ochronić i nie dopuścić, aby doświadczało czegoś podobnego w przyszłości. Gdy masz z tym trudność, szukaj grupy wsparcia, bądź pomocy specjalisty, który Ci w tym pomoże.
  • Choć Ci ciężko, nie utrudniaj dziecku kontaktu z byłym partnerem. Postaraj się, aby wasze relacje były poprawne. Bardzo wiele zależy od Twojego nastawienia. Pozbawiając dziecko kontaktu z jego rodzicem, pozbawiasz go możliwości pełnego rozwoju i wzrastania.

Jeżeli brakuje Ci sił, nie wiesz, co robić, jak postępować, zgłoś się o pomoc do psychologa. On zaopiekuje się Tobą i Twoim dzieckiem. Być może okresowo będziesz potrzebował(a) opieki psychiatrycznej. Nie obawiaj się, nie wstydź, rozpad rodziny może doprowadzić do chwilowego załamania. Zawsze jest jednak jakieś wyjście z sytuacji.



Grudziądzkie adresy:

Pomoc psychologiczna:

  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • OIK – Ośrodek Interwencji Kryzysowej, Grudziądz, ul. Waryńskiego 36, tel. 056 4501148
  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00 – 17.00, CZW, PT. 8.00 – 15.30
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652


Gdy twoje dziecko się boi

Zazwyczaj lęk jest naturalnym stanem przeżywanym przez człowieka w sytuacji zagrożenia. Uruchamia on biologiczną gotowość do podjęcia działań służących własnej obronie, dalej - skutecznego rozwiązania problemu. Doświadczają go zarówno dorośli, jak i dzieci, przy czym to one przeżywają go bardziej intensywnie.

Małe dzieci często obawiają się różnych rzeczy. Boją się nieznanych osób, przedmiotów i zjawisk otaczającego świata, ciemności, samotnego zasypiania, separowania się od matki.

Wprowadzając dziecko w życie, stopniowo „oswajamy” je z nieznanym, uczymy, czego należy unikać, a co jest dla niego dobre, rozwojowe. Jeśli czynimy to w przyjaznej atmosferze, w miarę wzrastania, dziecko potrafi właściwie ocenić sytuacje społeczne, rozpoznaje sygnały zagrażające, nie tracąc przy tym entuzjazmu oraz chęci doświadczania i poznawania nowego. Jeśli zaś wychowaniu dziecka towarzyszy lękowa postawa wobec świata, a wszelkie sytuacje społeczne przedstawia mu się jako zagrażające, generuje się młodego człowieka zaprogramowanego na „banie się” wszystkiego.

Literatura psychologiczna wskazuje na naturalne, rozwojowe okresy lękowe u dzieci, które przypadają między 3-4 oraz 6-8 rokiem życia. Pojawiają się wówczas między innymi lęki przed zasypianiem, lęki separacyjne, lęk prze szkołą, śmiercią, itp. Są to naturalne przejawy rozwoju emocjonalnego dziecka i należy z właściwym spokojem, adekwatnie do wieku dziecka je wyciszyć i uspokoić.

Podążanie za lękiem dziecka i skupianie się na nim, tylko dodatkowo go wzmacnia. Ponadto rodzi niebezpieczeństwo utrwalenia się i powtarzania przez dziecko zachowania lękowego. Widząc przerażenie na twarzy rodziców, będzie ono z pewnością wykorzystywało tę sytuację dla własnej korzyści.

Zanim więc stwierdzisz, że Twoje dziecko jest nadmiernie lękowe, zastanów się:

  • jak wychowujesz swoje dziecko
  • czy sama nie jesteś osobą nadmiernie lękową
  • czy nadmiernie nie ochraniasz dziecka przed otaczającą rzeczywistością

Być może wystarczy zweryfikować swoją postawę wychowawczą. Pamiętaj ! Lękowi rodzice mają lękowe dzieci.

Inną sprawą jest nagłe pojawienie się lęku w życiu dziecka. Jeśli przedtem było ono pełne życia, otwarte i przyjaźnie nastawione do świata, a raptem przejawia lękowość, której jako rodzic nie rozumiesz, przyjrzyj się dziecku uważnie. Być może doświadczyło czegoś przykrego, urazogennego, przeżywa jakiś problem. Lęki bywają również objawami niektórych zaburzeń w rozwoju sfery psychicznej. W takiej sytuacji warto skorzystać z pomocy psychologa, który pomoże ci rozwiązać problem i wskaże, jak postępować.



Grudziądzkie adresy:

Pomoc psychologiczna:

  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • OIK – Ośrodek Interwencji Kryzysowej, Grudziądz, ul. Waryńskiego 36, tel. 056 4501148
  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652


Gdy twoje dziecko moczy się w dzień i w nocy

Z moczeniem nocnym i dziennym dziecka, boryka się spore grono rodziców. Niektóre dzieci moczą się w dzień, niektóre tylko w nocy, jeszcze inne zarówno w dzień i w nocy.

Moczenie może być objawem dysfunkcji rodziny - pewne ważne sfery życia dziecka, jak na przykład poczucie bezpieczeństwa, stabilizacji, itp. zostały w jej wyniku zakłócone, bądź problemów emocjonalnych przeżywanych przez dziecko. Próbuje ono w ten sposób zwrócić na siebie uwagę otoczenia, daje „ sygnał, że coś jest nie tak. Mówimy wówczas o moczeniu wtórnym - dziecko wcześniej kontrolowało potrzebę oddawania moczu.

O moczeniu pierwotnym natomiast mówimy wówczas, gdy dziecko nie miało w swoim dotychczasowym życiu okresu kontrolowania potrzeby oddawania moczu, co oznacza, że moczy się bez przerwy, od urodzenia.

Problem ten jest dla rodziców niezwykle uciążliwy, gdyż wiąże się z dyskomfortem w utrzymaniu codziennej higieny w otoczeniu dziecka. Dziecko zaś pozbawia przyjemności doświadczania wyjazdu na kolonie, nocnych wizyt u przyjaciół, rodziny, wtłacza je w poczucie winy, wstydu i bezradności w obliczu własnej niemocy. Udręczony rodzic staje się często drażliwy, okazuje dziecku swoje niezadowolenie, zdarza się, że zawstydza je, czym wzmacnia poczucie winy i pogłębia dyskomfort psychiczny dziecka.

Dlatego warto skorzystać z pomocy psychologa, który:

  • rozpozna problem
  • określi charakter moczenia (pierwotny, wtórny)
  • zaproponuje odpowiednią formę terapii

Zanim jednak zdecydujesz się na wizytę u psychologa, warto, żebyś wiedział:

1) Fizjologicznie, dziecko ma prawo moczyć się w nocy do 5 roku życia - a więc rodzicu, cierpliwości!

2) Dzieciom zdarza się zmoczyć w nocy po emocjonującym, pełnym wrażeń dniu, bądź silnym przeżyciu (np. pójście do przedszkola, szkoły, pobyt w szpitalu, kłótnia rodziców, itp.)

3) Jeżeli jest to sporadyczne, nie panikuj! Zaopiekuj się dzieckiem, przytul, zapewnij o miłości, nie zawstydzaj. Gdy moczenie będzie powtarzało się każdej nocy i będzie utrzymywać się przez dłuższy czas - skontaktuj się z psychologiem.

4) Często w ciągu dnia, dzieci moczą się, gdyż zwyczajnie nie mogą oderwać się od zabawy, która całkowicie je pochłania. Warto wówczas poobserwować dziecko, przypomnieć o pójściu do toalety, wprowadzić elementy dyscyplinujące.

5) Przed wizytą u psychologa, warto zdiagnozować dziecko medycznie. Lekarz pierwszego kontaktu zleci specjalistyczne badania, wykluczające medyczne przyczyny moczenia u dziecka.

Proces terapeutyczny moczenia, przy dużym zaangażowaniu rodziny, zazwyczaj kończy się rozwiązaniem problemu. Dziecko odzyskuje spokój, wiarę w siebie, wreszcie czuje się uwolnione od uciążliwego kłopotu.



Grudziądzkie adresy:

Pomoc psychologiczna:

  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • OIK – Ośrodek Interwencji Kryzysowej przy OPUiI, Grudziądz, ul. Waryńskiego 36, tel. 056 4501148
  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652


Gdy twoje dziecko nie umie się obronić

W obecnych czasach coraz częściej zdarzają się sytuacje, w których dzieci doświadczają przemocy. Pobicie, poszturchiwanie, dokuczanie, znęcanie się, wymuszenia, wyśmiewanie, itp., to różne formy przemocy, której może doświadczyć Twoje dziecko.

W sytuacje takie zwykle zaangażowana jest większa grupa dzieci i młodzieży. Dziecku w sytuacji nacisku grupy jeszcze trudniej się obronić, gdyż zwyczajnie boi się. Sprawcy bowiem, używają wobec dziecka mechanizmu zastraszania. Dziecko staje się ofiarą. Z lęku przed pogróżkami wypowiadanymi przez sprawców zamyka się w sobie, staje się smutne, izoluje się, przestaje wierzyć, że ma jakikolwiek wpływ na zaistniałą sytuację. Nie mówiąc nikomu, czego doświadcza, coraz bardziej pogrąża się w samotności i bezradności.

Czujny rodzic zaobserwuje zmiany zachodzące w zachowaniu dziecka. Jeśli do tego dołączy się unikanie szkoły i kontaktów z kolegami, nagłe pogorszenie w nauce, sińce i zadrapania na ciele, czy niszczenie odzieży i przyborów szkolnych, powinieneś, jako rodzic, czuć się zaniepokojony, gdyż, być może, Twoje dziecko doświadcza przemocy.

Co wtedy robić ?

  • Spróbuj porozmawiać z dzieckiem o tym, że martwisz się i niepokoisz o nie, zapewnij o miłości, stwórz atmosferę poczucia bezpieczeństwa, aby zechciało Ci zaufać i się otworzyć.
  • Powiedz mu, że domyślasz się, że się boi, zapewnij, że pogróżki ze strony tych, którzy stosują przemoc służą tylko i wyłącznie zastraszeniu. Sprawcą zależy bowiem, na tym, aby akt przemocy zachować w tajemnicy. Mogą wtedy dalej, bezkarnie krzywdzić innych.
  • Zapewnij dziecko, że zrobisz wszystko, aby więcej nie doświadczało przemocy.
  • Zgłoś sprawę do odpowiednich instancji, porozmawiaj z wychowawcą, pedagogiem szkolnym, dyrektorem, rodzicami innych dzieci. Problem upubliczniony staje się o wiele łatwiejszy w rozwiązaniu.

Być może Twoje dziecko będzie potrzebowało wsparcia i pomocy psychologa. Zgłoś się więc do którejś z poniżej podanych instytucji.

Warto jednak wiedzieć, iż Twojemu dziecku łatwiej będzie się obronić gdy:

  • Będzie czuło bezwarunkową akceptację w domu rodzinnym.
  • Będzie czuło się kochane, ważne, a dom rodzinny będzie dla niego bezpiecznym azylem.
  • Będzie z Tobą w dobrych relacjach. Staraj się wiec zawsze dużo rozmawiać z dzieckiem i okazuj mu swoje zainteresowanie.
  • Stwórz i wzmacniaj stały system wartości, jasno określaj, co jest dobre, a co złe, mów, jak się zachować i co robić w sytuacjach zagrożenia. Dzieci bardziej pewne siebie, znające swoje prawa, wyposażone w umiejętności ochrony własnych „granic”, rzadziej padają ofiarą przemocy.
  • Ucz empatii, wrażliwości na drugiego człowieka, dziecko będzie wtedy umiało stanąć w obronie słabszego, nie przejdzie obojętnie wobec czyjejś krzywdy.


Grudziądzkie adresy:

Pomoc psychologiczna:

  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • OIK – Ośrodek Interwencji Kryzysowej, Grudziądz, ul. Waryńskiego 36, tel. 056 4501148
  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652


Gdy twoje dziecko doświadczyło wykorzystania seksualnego

Zjawisko wykorzystywania seksualnego dzieci występuje znacznie częściej niż nam się wydaje. Co niepokojące, dzieci w ten sposób najczęściej krzywdzą osoby im bliskie, znane.

W polskim kodeksie karnym wiek 15 lat stanowi granicę prawnej ochrony dziecka przed podejmowaniem z nim przez dorosłego współżycia seksualnego, bądź innych czynności o charakterze seksualnym. Karze bez względu na wiek ofiary podlega natomiast rodzic podejmujący współżycie seksualne z własnym dzieckiem (tzw. kazirodztwo).

To, że Twoje dziecko padło ofiarą wykorzystania seksualnego stanowi z pewnością dla niego źródło negatywnych przeżyć, rodzi uraz. Również, Ty jako rodzic doświadczasz różnych nieprzyjemnych uczuć: poczucia winy, lęku, złości, żalu. Nie znajdujesz odpowiedzi na pytanie: „Dlaczego moje Dziecko ?”.

W tym trudnym dla Was okresie Twoje dziecko potrzebuje wsparcia, poczucia bezpieczeństwa, zapewnienia, że je ochronisz. Z pewnością znacznie głębszy będzie uraz i dłuższy powrót do równowagi psychicznej, gdy doświadczyło tegoż krzywdzenia od osoby dla siebie najbliższej, np. ojca, przyjaciela domu, a także, gdy wykorzystanie nie było incydentalne.

Bardzo ważnym elementem, mającym wpływ na to jak dziecko poradzi sobie z tą sytuacją jest Twoja reakcja na ujawnione przez dziecko wykorzystanie seksualne.

Pamiętaj więc:

  • wysłuchaj spokojnie tego, co dziecko ma Tobie do powiedzenia. Zadawaj pytania otwarte (co się stało?), a nie sugerujące. Nie wypytuj bezustannie. Powiedz, że mu wierzysz, cieszysz się z tego, że Ci powiedziało i nie trzymało tego w tajemnicy
  • pod żadnym pozorem nie obwiniaj dziecka, nie miej mu za złe, że właśnie było w tym miejscu, gdzie było, że zaufało sprawcy. Pamiętaj, że to dorosły w pełni odpowiada za tę sytuację, a nie dziecko
  • powiedz, że jest Ci przykro, że tego doznało i podkreśl wyraźnie: „To nie twoja wina” !
  • nie dramatyzuj, opanuj emocje przy dziecku, ale też nie udawaj, że nic się nie stało. Pamiętaj, że dziecko może żywić do sprawcy również pozytywne emocje (zwłaszcza, jeśli była to osoba bliska lub wykorzystanie poprzedzone było okresem tzw. „uwodzenia” dziecka)
  • zapewnij dziecku ochronę izolując je od sprawcy
  • porozmawiaj o tym z rodziną (bez obecności dziecka), z osobami, którym możesz zaufać i które stanowić będą dla Was źródło wsparcia
  • zgłoś sprawę do prokuratury rejonowej (pisemnie – data, adres, nazwisko, krótki opis wydarzenia, namiary na dziecko i sprawcę). Dziecko będzie przesłuchane w obecności psychologa, na posiedzeniu z udziałem sędziego. Obecnie kodeks postępowania karnego pozwala przesłuchać dziecko poza salą rozpraw, w miarę możliwości tylko raz, w tak zwanym przyjaznym pokoju przesłuchań. W Grudziądzu istnieje takie miejsce. Pamiętaj, że masz prawo o to wnioskować. Możesz to zrobić zaraz przy zgłoszeniu przestępstwa
  • zgłoś się (najpierw bez dziecka) do psychologa zajmującego się pomocą dziecku wykorzystywanemu seksualnie. Rozmowa z profesjonalistą i wspólne ustalenie dalszych oddziaływań pomocowych wobec dziecka zapewnią mu powrót do równowagi psychicznej. W większości przypadków konieczne jest podjęcie z dzieckiem indywidualnej terapii, w trakcie której będziesz potrzebny również Ty. To, że dziecko będzie mogło powiedzieć o tym, czego doświadczyło, wcale nie zwiększy bólu, nie pogłębi urazu. Nie mówienie o tym nie sprawi, że problem sam się rozwiąże. Pamiętaj, że terapia dziecka ma na celu pomóc mu poradzić sobie z tą sytuacją, zminimalizować negatywne skutki wykorzystania
  • w naszym mieście działa program „Opiekun dziecka – ofiary przestępstwa”, tel. 56 642 56 80, w każdy pon., wt., czw., od 15.00 do 18.00. Dyżurująca pod tym numerem telefonu osoba udzieli Ci wsparcia, wskaże miejsce, gdzie możesz uzyskać pomoc, skutecznie i bezpiecznie przeprowadzi Cię i Twoje dziecko przez postępowanie w prokuraturze i przed sądem karnym, przygotuje Twoje dziecko do przesłuchania.

Wiadomość o tym, że nasze dziecko padło ofiarą wykorzystania seksualnego z pewnością wzbudza w nas silne emocje. Dość często pojawiają się myśli: „to nie może być prawda”, „lepiej nic nie robić, to szybciej zapomni”, „mówienie o tym, jeszcze bardziej je skrzywdzi”, itp. Myśli te, choć naturalne dla trudnej sytuacji, w której się znalazłeś, nie powinny Ci jednak przysłonić tego, co ważne.

Pamiętaj, że wykorzystywanie seksualne jest przestępstwem. Twoje dziecko w żaden sposób nie było za to odpowiedzialne. To, że Ci powiedziało (lub komuś innemu) o swojej krzywdzie stanowi moment, który może to zakończyć. W dużej mierze od Twojej reakcji i dalszego postępowania zależy, jak poradzi sobie z tym doświadczeniem. Zapewnienie dziecku Twojego wsparcia i profesjonalnej opieki psychologicznej pozwoli mu wrócić na drogę dzieciństwa, uwolnić się od nocnych koszmarów...



Grudziądzkie adresy:

  • Opiekun dziecka – ofiary przestępstwa - program realizowany przez Grudziądzkie Towarzystwo Pomocy Dziecku i Rodzinie HOMINI tel. 56 642 56 80, dyżury specjalistów w siedzibie przy ul. Mikołaja z Ryńska 8 poniedziałek, wtorek, czwartek od 15.00 do 18.00
  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00–17.00, CZW, PT. 8.00–15.30 (trzech psychologów przeszkolonych w zakresie pomocy dziecku wykorzystanemu seksualnie)
  • Komenda Miejskiej Policji w Grudziądzu ,ul. Chełmińska 111, 86-300 Grudziądz tel.: (56) 997, tel.: (56) 451 32 22, 451 32 05 fax.: (56) 451 32 06 www.grudziadz.kujawsko-pomorska.policja.gov.pl
  • Sąd Rejonowy w Grudziądzu, Wydział Karny, ul. Sikorskiego 19/23, tel. 056 4505900
  • Prokuratura Rejonowa w Grudziądzu, ul. Sikorskiego 19/23, tel. 056 6421769

Strony internetowe:



Gdy twoje dziecko jest świadkiem lub ofiarą przemocy w domu

Dzieci wzrastające wśród przemocy w domu są często zapomnianymi jej ofiarami. Doznają krzywdzenia nie tylko wtedy, gdy są bezpośrednio maltretowane lub zaniedbywane przez rodziców bądź opiekunów. Cierpią i są krzywdzone także wtedy, gdy są świadkami przemocy dorosłych. Przemoc domowa ma swoje negatywne konsekwencje dla zdrowia fizycznego, rozwoju umysłowego, stanu psychicznego oraz umiejętności współżycia z innymi ludźmi. Jej skutki mogą być widoczne niemal natychmiast, bądź ujawniają się po jakimś czasie, nawet po kilkunastu latach. Ich dotkliwość zależy od wielu czynników, zwykle jednak jest odczuwana przez całe życie.

Najczęściej rejestrowane skutki przemocy „widoczne” w dziecku to:

  • wzrost agresywności: dziecko na zasadzie bycia „lustrem rodzica” stosuje przemoc wobec swoich rówieśników, sam staje się z czasem jej sprawcą. W ten sposób odreagowuje napięcie, bądź wykorzystuje przemoc jako jedyny, dostępny mu i znany sposób na rozwiązanie sytuacji konfliktowych, trudnych
  • trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu kontaktów z innymi dziećmi
  • nieufność, wrogość
  • wycofanie, skłonność do izolacji lub nadpobudliwość (zależnie od temperamentu dziecka)
  • niska samoocena, brak wiary w siebie
  • poczucie odrzucenia, opuszczenia, bycia niekochanym, niepotrzebnym
  • chroniczny smutek, stany depresyjne, samookaleczenie, próby samobójcze
  • koszmary nocne, leki, moczenie się, tiki, trudności w skupieniu uwagi
  • problemy w zachowaniu: zmienność nastrojów, drażliwość, impulsywność, niereagowanie na polecenia, kłamstwa, ucieczki z domu, eksperymentowanie z używkami, popadanie w „złe towarzystwo”

Pamiętaj, że ty jako Dorosły zawsze możesz zatrzymać przemoc wobec dziecka, ono nie potrafi tego zrobić, choć bardzo tego pragnie. Zatrzymasz w ten sposób proces uszkadzania jego psychiki, a dzięki podjęciu odpowiednich kroków, odizolowania go od sprawcy przemocy, zapewnienia mu poczucia bezpieczeństwa, umożliwisz powrót do procesu „uzdrawiania” i realizacji zadań rozwojowych.

Pamiętaj, że przemoc, wykorzystywanie, bicie i krzywdzenie osób bliskich jest, przestępstwem podlegającym karze, tak jak przemoc wobec obcych. Przemoc wobec dziecka jest o tyle trudniejsza, że wobec dorosłej ofiary nie oczekuje się, aby kochała i szanowała swojego oprawcę, a od dziecka tak. Sprawcą cierpienia jest ktoś, kto teoretycznie powinien zapewniać dziecku poczucie bezpieczeństwa i miłość. Fakt posiadania dziecka nie stanowi okoliczności zezwalającej na przemoc, nie uprawnia do traktowania dziecka jak własności, nie znosi odpowiedzialności za swoje postępowanie.

Nie jest łatwo być rodzicem. Czasami jesteśmy zmęczeni, zmartwieni, zajęci, nieszczęśliwi, przerażeni. Może się zdarzyć, że zachowamy się wobec dziecka niewłaściwie lub powiemy coś, czego potem żałujemy.

Nie bójmy się mówić: „ Przepraszam. Wybacz mi..”, ale i dotrzymajmy słowa, że to się więcej nie powtórzy...



Grudziądzkie adresy:

Jeżeli Ty bądź Twoje dziecko doświadczacie przemocy w domu szukaj pomocy i wsparcia w instytucjach na terenie naszego miasta...zanim będzie za późno !

  • Opiekun dziecka – ofiary przestępstwa - program realizowany przez Grudziądzkie Towarzystwo Pomocy Dziecku i Rodzinie HOMINI tel. 56 642 56 80, dyżury specjalistów w siedzibie przy ul. Mikołaja z Ryńska 8 poniedziałek, wtorek, czwartek od 15.00 do 18.00
  • MOPR – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (dla osób z miasta) ul. Hallera 1, tel. 056 46 269 90, fax: 056 46 286 90 www.mopr.grudziadz.pl
  • PCPR - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Grudziądzu (dla osób z powiatu) 86-300, ul. Małomłyńska 1, tel. 45-14-434
  • Komenda Miejskiej Policji w Grudziądzu ,ul. Chełmińska 111, 86-300 Grudziądz tel.: (56) 997, tel.: (56) 451 32 22, 451 32 05 fax.: (56) 451 32 06 www.grudziadz.kujawsko-pomorska.policja.gov.pl
  • Ośrodek Profilaktyki Uzależnień i Interwencji Kryzysowej ul. Waryńskiego 36 (100 metrów za STOMILEM), tel. 056 4627050, 4627052, 46 25969 hostel dla ofiar przemocy czynny całą dobę, porady psychologa i prawnika
  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00 – 17.00, CZW, PT. 8.00 – 15.30
  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • Telefon Zaufania funkcjonujący całodobowo w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Bydgoszczy 0-800-46-00-21
  • Ogólnopolski Telefon dla Ofiar Przemocy w Rodzinie " Niebieska Linia " 0-801-120002 oraz 0-22-6660060
  • Policyjny Telefon Dla Ofiar Przestępstw 0-800-142555


Gdy twoje dziecko musi iść do sądu

Sąd to nie jest naturalne miejsce dla dzieci. Zdarza się jednak, że twoje dziecko zostało skrzywdzone albo było świadkiem zdarzenia i musi o tym opowiedzieć. Od kilku lat w Polsce prowadzona jest kampania, której celem jest ochrona dziecka będącego w procedurach sądowych. Grudziądz dość szybko włączył się kolejne ogólnopolskie przedsięwzięcia i obecnie w naszym mieście realizuje się już dość powszechnie nowy sposób traktowania małoletniego świadka.

Inicjatorem lokalnych działań na rzecz dziecka krzywdzonego jest Grudziądzkie Towarzystwo Pomocy Dziecku i Rodzinie Homini, mające swoją siedzibę przy Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego w Grudziądzu. Towarzystwo skupia profesjonalistów pracujących zawodowo na rzecz dzieci w różnych grudziądzkich instytucjach. Współpracuje systematycznie z sądem, prokuraturą, policją, szkołami oraz służbą zdrowia. Buduje system zintegrowanej pomocy dziecku w mieście przy udziale władz samorządowych.

Od listopada 2004 roku przesłuchania małych dzieci, pokrzywdzonych lub świadków, odbywają się w specjalnie przygotowanym pokoju przesłuchań, który mieści się w siedzibie Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego przy ul. Mikołaja z Ryńska 8. Tam dziecko jest przygotowane do przesłuchania przez biegłego psychologa, który towarzyszy mu przez cały czas. Całe przesłuchanie odbywające się przed osobą sędziego i w obecności prokuratora jest rejestrowane, aby nie było konieczności wielokrotnego słuchania.

Można też skorzystać z porady i pomocy tzw. opiekuna ofiary. Osoby zajmujące się wsparciem dziecka w procedurach sądowych pełnią społeczne dyżury również w siedzibie Towarzystwa.



Grudziądzkie adresy:

  • Grudziądzkie Towarzystwo Pomocy Dziecku i Rodzinie Homini przy Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71, Osoba kontaktowa: Karolina Drzewucka
  • Opiekun dziecka – ofiary przestępstwa - program realizowany przez Grudziądzkie Towarzystwo Pomocy Dziecku i Rodzinie HOMINI tel. 56 642 56 80, dyżury specjalistów w siedzibie przy ul. Mikołaja z Ryńska 8 poniedziałek, wtorek, czwartek od 15.00 do 18.00
  • Pedagog szkolny
  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71

Strony internetowe:



Gdy twoje dziecko ucieka z domu

Dom dla każdego dziecka powinien być bezpiecznym azylem i schronieniem.

Dom bowiem, to nie tylko ściany, meble, lecz ludzie, którzy go tworzą.

Czasami jednak jest tak, że dzieci uciekają z domu.

Może częściej dotyczy to młodzieży i wtedy jest to wyraz buntu młodzieńczego, podkreślenia swojej niezależności, bądź wyraz niezgody na to, jaki ten dom jest. Ucieczka z domu może oznaczać również początek zaburzeń zachowania określanych jako zaburzenia opozycyjno-buntownicze.

Jeśli dziecko ucieka z domu – wyraża w ten sposób ogromną desperację, smutek. Próbuje, być może, zainteresować sobą i swoimi problemami, zapracowanych i zmęczonych rodziców.

Zawsze jednak jest to ucieczka:

  • przed czymś
  • od czegoś
  • do czegoś

Tego typu zachowanie nie oznacza siły i radzenia sobie z problemami i życiem, ale raczej wyraża bezradność, lęk i samotność.

Gdy twoje dziecko ucieknie z domu, Ty musisz wykazać się dojrzałością i odpowiedzialnością i zrobić wszystko, aby jak najszybciej Dziecko odnaleźć.

Dla wielu rodziców pierwszą czynnością po odnalezieniu, jest przyjście z nim do psychologa, bądź psychiatry.

Zanim podejmiesz te (skądinąd słuszne) kroki:

  • porozmawiaj ze swoim dzieckiem
  • pokaż miłość
  • nie praw morałów typu: „jak mogłeś mi to zrobić”
  • bądź ze swoim dzieckiem, pozwól mu ochłonąć, nie pytaj: „dlaczego to zrobił?”, po prostu z nim bądź

Ucieczka twojego dziecka z domu - jest jego kryzysem, jego problemem. Ważne, abyś postawił sobie, może trudne, pytania dotyczące waszej rodziny, domu, z którego dziecko uciekło.

Każdy problem ma swój początek - bądź więc uważny i pamiętaj, że twoje dziecko potrzebuje ciepłego, bezpiecznego domu, który jest schronieniem i o którym mówiło się od zawsze „wszędzie dobrze –ale w domu najlepiej”.



Grudziądzkie adresy:

W Grudziądzu psycholog przyjmuje:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30 (w poradni rodzic uzyska pomoc w zakresie diagnozy problemu, wsparcie dla siebie i dziecka, a także możliwość zorganizowania dodatkowych oddziaływań na terenie szkoły, we współpracy z nauczycielami, wychowawcą, pedagogiem, klasą)
  • OIK – Ośrodek Interwencji Kryzysowej, Grudziądz, ul. Waryńskiego 36, tel. 056 4501148
  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652


Gdy twoje dziecko uciekło z domu

  • Natychmiast zgłoś zaginięcie na policji.
  • Przygotuj zdjęcie dziecka - policjant na pewno poprosi cię o zdjęcie zaginionego (powinieneś je mieć przy sobie, jeśli to jedyne zdjęcie, jakie posiadasz, wcześniej idź do fotografa, który zrobi reprodukcje - także z dokumentów, bez konieczności ich niszczenia, zrób więcej odbitek).
  • Poproś o wprowadzenie danych do systemu komputerowego.
  • Policjant ma obowiązek przyjąć zgłoszenie od razu. Nie ma żadnego przepisu mówiącego, że od chwili zaginięcia do przyjęcia zgłoszenia przez policję musi upłynąć jakiś czas (np. 48h).

Strony internetowe:



Gdy twoje dziecko wagaruje

Chodzenie do szkoły to dla większości dzieci trudny obowiązek.

Dla niektórych tak trudny, że przerasta ich możliwości. Ciągłe porażki, wyzwania, rywalizacja sprawiają, że pojawia się chęć ucieczki, odpuszczenia sobie, choćby na godzinę.

Wagary to ucieczka, „zerwanie się z lekcji”. Ostatecznie, w potocznym rozumieniu, nic złego. Wagary to jednak nie tylko tradycja uczniowska, w której czasami uczestniczyliśmy, Dla niektórych, wagary, to sposób na przetrwanie. Ale sposób, który zamiast problemy rozwiązywać, problemów tych przysparza.

Tak patrzymy na zjawisko wagarowania my, dorośli. Dla kogoś, kto żyje „tu i teraz”, dla kogo nie ma „jakiejś tam dorosłej przyszłości”, komu nie starcza dorosłego rozsądku i nie rozumie „bezwzględnej konieczności realizacji obowiązku szkolnego” – bywa to sposób na przetrwanie w szkole.

Przyczyny wagarowania mogą być różnorodne. Trudno sporządzić listę wszystkich powodów, bo w zasadzie każdy uczeń może swój powód znaleźć. Jest to rodzaj ucieczki, metoda na zmniejszenie lęku, a czasami ! podniesienia prestiżu wśród koleżanek, kolegów, w niektórych środowiskach wręcz moda.

Wagary łatwo stają się nawykiem i z jednej odpuszczonej godziny robi się ich pięćdziesiąt, sześćdziesiąt... Gdy wiadomość dociera do rodziców, często jest to już nałogowe wagarowanie. Takie zachowanie bardzo trudno przerwać i dużo czasu musi upłynąć, wiele działań podjąć, aż znowu minie silny lęk przed szkołą.

Ważne, aby nie bagatelizować problemu wagarowania i reagować szybko, gdy nie będzie to zachowanie utrwalone.

Problem wagarów rodzi pytania dotyczące domu, ale także szkoły, rówieśników, nauczycieli, wielu aspektów psychologicznych i społecznych środowiska, w którym dziecko funkcjonuje.

Warto być wrażliwym nauczycielem, rodzicem i pomóc dziecku w powrocie z wagarów zanim na dobre odpuści ono sobie: szkołę… życie... i samego siebie.



Grudziądzkie adresy:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30 (w poradni rodzic uzyska pomoc w zakresie diagnozy problemu, wsparcie dla siebie i dziecka, a także możliwość zorganizowania dodatkowych oddziaływań na terenie szkoły, we współpracy z nauczycielami, wychowawcą, pedagogiem, klasą)
  • OIK – Ośrodek Interwencji Kryzysowej, Grudziądz, ul. Waryńskiego 36, tel. 056 4501148
  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652


Gdy twoje dziecko próbuje palić

Dziecko zawsze pozostaje w centrum zainteresowania i troski kochających rodziców. Dbają oni o jego prawidłowy rozwój psychiczny i fizyczny. Starają się chronić przed zagrożeniami otaczającego świata. Nie można jednak usunąć z życia naszych dzieci wszystkich zagrożeń i ryzykownych sytuacji, które się pojawiają. Jedną z pułapek czyhających na młodych ludzi jest palenie papierosów.

Po pierwszego papierosa dziecko sięga najczęściej w towarzystwie swych rówieśników, w sposób przypadkowy i nieprzemyślany. Poprzez ten gest próbuje demonstrować dorosłość i niezależność. Nie znaczy to, iż od tego momentu staje się uzależnione. Jest to jednak sygnał dla rodzica, aby przypomnieć swojemu dziecku o zasadach i normach rodziny.

Dlaczego młodzi palą ?

  • z ciekawości
  • z chęci wyglądania doroślej
  • aby pokazać swoją odwagę
  • z powodu kolegów, którzy palą
  • z nieumiejętności odmówienia
  • ponieważ palą rodzice lub starsze rodzeństwo
  • z powodu wpływu reklam

Uchronienie dzieci i młodzieży przed wchodzeniem w nałóg palenia papierosów nie jest zadaniem łatwym. To, czy w młodym wieku i dalszym życiu pozostaną ludźmi wolnymi od palenia zależy od wielu czynników. Również rodzice mają na to istotny wpływ.

Co może zrobić rodzic, aby zapobiec uzależnieniu się dziecka od papierosów ?

  • rozmawiaj ze swoim dzieckiem o paleniu papierosów, wyjaśnij mu dlaczego palenie jest szkodliwe (sam bądź przykładem, nie pal)
  • rozwijaj zainteresowania i pasje dziecka (potrzeba potwierdzenia swojej ważności, atrakcyjności będzie zaspokojona w pożądanej formie)
  • uważnie słuchaj swojego dziecka, poznawaj jego przekonania i poglądy
  • na każdym kroku doceniaj i podkreślaj jego pozytywne zachowania (potrzebuje tego, aby wiedzieć, że postępuje właściwie)
  • spędzaj ze swoim dzieckiem jak najwięcej czasu (wspólna gra, zabawa, spacer, itp.)
  • jasno określ normy i zasady dotyczące wszelkiego rodzaju używek obowiązujące w domu


Grudziądzkie adresy:

  • NZOZ Poradnia Terapii Uzależnienia od Alkoholu i Innych Uzależnień Mickiewicza 19, 86-300 Grudziądz, tel.: 056 46 12 392
  • Ośrodek Profilaktyki Uzależnień i Interwencji Kryzysowej ul. Waryńskiego 36 (100 metrów za STOMILEM), Punkt konsultacyjny dla osób uzależnionych od alkoholu wt – pt. 7.00 -11.00, pn 15.00 – 19.00, tel. 056 46 27050, 4627052, fax. 056 46270533572
  • Centrum Profilaktyki i Terapii, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 056 4630560
  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • MOPR – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (dla osób z miasta) ul. Hallera 1, tel. 056 46 269 90, fax: 056 46 286 90 www.mopr.grudziadz.pl
  • PCPR - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Grudziądzu (dla osób z powiatu) 86-300, ul. Małomłyńska 1, tel. 45-14-434
  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00 – 17.00, CZW, PT. 8.00 – 15.30

Strony internetowe:



Gdy Twoje dziecko sięga po narkotyki

Dziś narkotyki stały się dostępne w wielu miejscach: w szkole, na ulicy, w dyskotekach. Niektórzy z nas boją się ich, dla innych mają one posmak „owocu zakazanego”.

Narkomanię można określić jako „chorobę braku”.

W przypadku dziecka pozbawionego opieki, zaniedbywanego „brak” ten dotyczy sfery uczuć, poczucia bycia kochanym, wartościowym, ważnym, zauważonym. W przypadku nadopiekuńczych rodziców dzieciom brakuje wolności (i wcale nie chodzi tu o późniejsze powroty do domu czy robienie tego, na co się ma ochotę). Żyjąc pod kloszem, ci młodzi ludzie, pozbawieni są możliwości samodzielnego decydowania o sobie, nie uczą się rozwiązywania swoich problemów, bo dorośli nie dają im szansy. W obydwu przypadkach młody człowiek rezygnuje z możliwości wzrastania, a tym samym rezygnuje z siebie i swojego życia.

Co zrobić ?

Zazwyczaj uciekanie dziecka w świat uzależnień wiąże się głównie z „niezrozumieniem” jego odczuć i potrzeb wieku młodzieńczego, brakiem akceptacji i wsparcia u dorosłych.

Aby uniknąć takiego stanu w domu i kręgu rodzinnym:

  • należy zwracać szczególną uwagę na to, co mówi i jakie ma problemy
  • należy znaleźć czas na wysłuchanie problemów, mieć gotowość do udzielania mu pomocy, unikać złośliwych i krytycznych porównań z innymi rówieśnikami, nie prawić ciągłych kazań. Wywołuje to w młodym człowieku poczucie odtrącenia, niezrozumienia, sprawia, że czuje się niepotrzebny
  • należy tak kierować swoimi poczynaniami, aby dziecko miało wiarę w siebie i poczucie bezpiecznego ogniska domowego. Powinno widzieć w nas sojuszników, na których może liczyć w trudnych sytuacjach
  • staraj się w miarę dyskretnie poznać grono przyjaciół swojej pociechy, kontroluj wspólnie z innymi rodzicami miejsca, w których przebywa i co robi
  • bądź blisko dziecka: rozmawiaj z nim, nie bój się trudnych tematów, pozwól mu zdobywać doświadczenia, szanuj jego prawo do własnych opinii, wyborów, stój na straży wspólnie ustalonych reguł, bądź konsekwentnym
  • w sytuacjach konfliktu, czy napięć staraj się dążyć do wyjaśnienia problemu odwołując się do konkretnych zachowań, podkreślając, że zależy Ci na poprawieniu kontaktu

Sygnały, które powinny Cię zaniepokoić

Są pewne sytuacje, których nie wolno bagatelizować. Nie muszą one oznaczać jednak, ze Twoje dziecko jest zagrożone narkomanią. Ty, jako troskliwy rodzic, masz prawo jednak sądzić, że z dzieckiem dzieje się coś niedobrego, gdy dostrzeżesz kilka z wymienionych objawów równocześnie:

  • twoje dziecko oddala się od Ciebie, staje się obce, pomimo, że wcześniej byliście blisko siebie, w dobrym kontakcie
  • unika Ciebie oraz rozmów z Tobą, w kontakcie z Tobą jest wyraźnie zdenerwowane, jakby „coś ukrywało”
  • ma coraz większe kłopoty z nauką, koncentracją, zaniedbuje obowiązki szkolne, wagaruje, choć wcześniej dobrze się uczyło i nie sprawiało takich problemów
  • obserwujesz nagłe zmiany nastroju i aktywności, okresy wzmożonego ożywienia przeplatane ze zmęczeniem i ospałością
  • późno wraca do domu lub też spędza noce poza domem, spóźnia się, a po powrocie wyraźnie unika kontaktu z Tobą, nagle zmienia grono przyjaciół, nie chce ich Tobie przedstawić, unika kontaktów z wcześniejszymi znajomymi, mimo że kiedyś „nie mógł bez nich żyć”
  • w rozmowach kwestionuje szkodliwość narkotyków, ma do nich pozytywny stosunek
  • ma nadmierny apetyt lub wyraźny bark apetytu
  • nasilają się kłamstwa, z domu zaczynają znikać wartościowe przedmioty, giną pieniądze, bądź ma nie wytłumaczalny przypływ gotówki
  • w jego pokoju dziwnie pachnie, nadmiernie używa kadzidełek i odświeżaczy powietrza, znajdujesz fifki, fajki, bibułki do skrętów, biały proszek, pastylki nieznanego pochodzenia, opalone folie aluminiowe, leki bez recept, nieznane chemikalia, tuby, słoiki, foliowe torby z klejem, igły, strzykawki...
  • ma przekrwione oczy, zwężone lub rozszerzone źrenice, występuje częste łzawienie, opadnięcie powieki, zaczerwienienie brzegów powiek, przewlekły katar (po wyeliminowaniu alergii, czy innych chorób), stosuje krople do oczu (jeśli wiesz, że ma zdrowe oczy)

Jeżeli podejrzewasz, że Twoje dziecko zażywa narkotyki, a wyczerpałeś inne sposoby, by rozpoznać sytuację, możesz sprawdzić to za pomocą testu do wykrywania narkotyków w moczu (dostępny w każdej aptece). Pamiętaj jednak, że to ostateczność,, a test należy wykonać w porozumieniu z dzieckiem (starać się uzyskać jego zgodę) mówiąc o swoich obawach i niepokojach.

Co robić, gdy dziecko ma już za sobą pierwszy kontakt z narkotykami ?

Nie możesz wtedy:

  • wpadać w panikę, działać pod wpływem emocji i przeprowadzać zasadniczych rozmów z dzieckiem, kiedy jest ono pod wpływem środka odurzającego
  • udawać, że to nie prawda, nie wierzyć w przedstawione fakty, bezgranicznie ufać dziecku
  • usprawiedliwiać dziecka, szukając winy w sobie lub np. złym towarzystwie
  • wierzyć zapewnieniom dziecka, że ma kontrolę nad narkotykami i że samo sobie poradzi z tym problemem
  • nadmiernie ochraniać dziecka przed konsekwencjami używania narkotyków, np. pisać usprawiedliwień nieobecności w szkole spowodowanych złym samopoczuciem po zażyciu środków odurzających, spłacać długów dziecka
  • poddawać się !

Musisz koniecznie:

  • przygotować się do tej rozmowy, opanować emocje
  • wysłuchać dziecko, co ma do powiedzenia i spokojnie z nim porozmawiać, ale nie dawać się zwieść łatwym tłumaczeniom, że np. narkotyk należy do jego kolegi
  • zastanowić się, dlaczego dziecko sięga po narkotyki
  • działać ! nie liczyć na to, że problem sam się rozwiąże, szukać pomocy specjalistów
  • stosować zasadę "ograniczonego zaufania" starać się zawsze wiedzieć, gdzie jest i co robi Twoje dziecko
  • jeśli uznasz, że to incydent daj dziecku szansę, nie traktuj go jak narkomana czy przestępcę, porozmawiaj z nim o konsekwencjach, oczekiwaniach, odczuciach


Grudziądzkie adresy:

  • Centrum Profilaktyki i Terapii, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 056 4630560
  • NZOZ Poradnia Terapii Uzależnienia od Alkoholu i Innych Uzależnień Mickiewicza 19, 86-300 Grudziądz, tel.: 056 46 12 392
  • Ośrodek Profilaktyki Uzależnień i Interwencji Kryzysowej, ul. Waryńskiego 36 (100 metrów za STOMILEM), Punkt konsultacyjny dla osób uzależnionych od narkotyków pn – czw. 11.00 -18.00, pt 11.00 – 16.00, tel. 056 4623572
  • Komenda Miejskiej Policji w Grudziądzu ,ul. Chełmińska 111, 86-300 Grudziądz tel.: (56) 997, tel.: (56) 451 32 22, 451 32 05 fax.: (56) 451 32 06 www.grudziadz.kujawsko-pomorska.policja.gov.pl
  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • MOPR – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (dla osób z miasta) ul. Hallera 1, tel. 056 46 269 90, fax: 056 46 286 90 www.mopr.grudziadz.pl
  • PCPR - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Grudziądzu (dla osób z powiatu) 86-300, ul. Małomłyńska 1, tel. 45-14-434
  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00 – 17.00, CZW, PT. 8.00 – 15.30
  • Towarzystwo Profilaktyki i Przeciwdziałania Uzależnieniom, ul. Strumykowa 4 Toruń, tel. 056 6522394 www.tppu.org
  • Towarzystwo „Powrót z U”, ul. Strumykowa 4 Toruń, tel. 056 6226214
  • Polskie Towarzystwo Zapobiegania Narkomanii, ul. Szeroka 21/3 Toruń, tel. 056 6555270
  • Ośrodek Terapii Odwykowej, ul. Tramwajowa 2 Toruń, tel. 056 6236214 (leczenie zamknięte, cykl 8-miesięczny)


Gdy twoje dziecko eksperymentuje z alkoholem

Kiedy jesteś rodzicem nastolatka, musisz wiedzieć, że prędzej czy później Twoje dziecko „spotka się” z alkoholem. Wraz ze zmianą wzorców konsumpcji w Polsce oraz obfitym zaopatrzeniem sklepów w napoje alkoholowe, młodzi ludzie coraz częściej systematycznie piją piwo, a są tacy, którzy robią to codziennie. Ponadto żyją oni w przekonaniu, że piwo to przecież nie alkohol. Ta nowa moda dotyczy zarówno dorastających chłopców jak i dziewcząt.

Ciekawość oraz napięcia związane z okresem dorastania, a także silna presja ze strony rówieśników - znaczących osób dla Twojego dziecka, to główne powody, dla których młodzi ludzie eksperymentują z alkoholem. Zdarza się również, iż w ten sposób próbują oni rozwiązać swoje problemy (rodzinne, szkolne, związane z niepowodzeniami w kontaktach z rówieśnikami, itp.)

Pijąc alkohol młodzi ludzie odkrywają „sposób” na przełamywanie nieśmiałości. Alkohol dodaje im pewności siebie, staje się gwarantem dobrej zabawy i substytutem dorosłości.

Jak pomóc dziecku nie pić ?

Warto, aby Twoje dziecko dowiedziało się, że troszczysz się o nie, kochasz je i bardzo zależy Ci na tym, żeby nie piło.

Rozmowa jest podstawą dobrych kontaktów z dzieckiem.

Rozmawiaj więc z nim o alkoholu i narkotykach. Nie strasz, „nie truj”, po prostu przekaż dziecku obiektywne informacje na temat działania alkoholu i niebezpieczeństw związanych z ich nadużywaniem.

Naucz się naprawdę wysłuchiwać swoje dziecko.

Okazuj zainteresowanie jego sprawami, staraj się przyjąć jego perspektywę widzenia świata, próbuj je zrozumieć, a nie pouczaj.

Pomóż dziecku dobrze czuć się ze sobą.

Okazuj akceptację, dostrzegaj jego wyjątkowość, doceniaj umiejętności, talenty, bierz pod uwagę jego opinię i sądy.

Pomóż dziecku zbudować sobie jasny system wartości.

Ucz, co jest dobre, a co złe. Silny system wartości doda mu odwagi w podejmowaniu samodzielnych decyzji niezależnie od presji kolegów.

Bądź dobrym modelem i przykładem.

Postępuj tak, by być wiarygodnym. Dzieci są dobrymi obserwatorami i łatwo zauważą, gdy nie robisz tak, jak mówisz.

Pomóż dziecku radzić sobie w sytuacjach nacisku ze strony kolegów.

Umiejętność mówienia „nie”, gdy ktoś proponuje alkohol i „tak”, gdy chodzi o rzeczy fajne i zdrowe - to coś, czego dziecko powinno i może nauczyć się w domu.

Ustal jasne zasady dotyczące alkoholu i narkotyków.

Powiedz dziecku, że nie wolno mu pić, palić, zażywać narkotyków, oraz robić innych rzeczy, na które się nie zgadzasz. Bądź konsekwentny w respektowaniu wprowadzonych reguł. Konsekwencje powinny być dostosowane do wieku i wrażliwości dziecka i nie mogą naruszać jego godności.

Zachęcaj dziecko do rzeczy zdrowych i twórczych.

Zorganizuj mu coś ciekawego, zachęć do sportu, hobby. Dobrze zorganizowany czas porządkuje świat dziecka, ogranicza pokusy, nadaje sens i koloryt jego życiu.

Porozmawiaj z rodzicami innych dzieci.

Oni też przechodzą przez to samo, co ty. Gdy Twoje dziecko wybiera się z kolegami na imprezę, upewnij się, że nie będzie tam alkoholu. Staraj się poznać znajomych i kolegów Twojego dziecka.

Gdy zauważysz, że Twoje dziecko pije alkohol, a nie pomogą rozmowy i ustalone zasady są łamane, zwróć się o pomoc do instytucji, które mogą Ci pomóc rozwiązać wasz problem.



Grudziądzkie adresy:

  • NZOZ Poradnia Terapii Uzależnienia od Alkoholu i Innych Uzależnień, ul. Mickiewicza 19, 86-300 Grudziądz, tel.: 056 46 12 392
  • Ośrodek Profilaktyki Uzależnień i Interwencji Kryzysowej, ul. Waryńskiego 36 (100 metrów za STOMILEM), Punkt konsultacyjny dla osób uzależnionych od alkoholuwt – pt. 7.00 -11.00, pn 15.00 – 19.00, tel. 056 46 27050, 4627052, fax. 056 46270533572
  • Centrum Profilaktyki i Terapii, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 056 4630560
  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • MOPR – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (dla osób z miasta), ul. Hallera 1, tel. 056 46 269 90, fax: 056 46 286 90 www.mopr.grudziadz.pl
  • PCPR - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Grudziądzu (dla osób z powiatu) 86-300, ul. Małomłyńska 1, tel. 45-14-434
  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 46 44 805, PN.-PT. 8.00 – 15.30
  • PARPA - Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, 01-458 Warszawa, ul. Szańcowa 25, tel.: (0-22) 532 03 20, 532 03 25, 532 03 26, fax.: (0-22) 836 816 www.parpa.pl


Gdy twoje dziecko nie może oderwać się od komputera

Jeżeli twoje dziecko:

  • mówi, że się uczy, a tymczasem godzinami siedzi przed komputerem
  • niechętnie spotyka się z kolegami, brak mu przyjaciół, woli komputer niż ruch i zabawy na świeżym powietrzu
  • próby ograniczenia czasu spędzanego przy komputerze napotykają na silny opór, nawet agresję dokładnie przeanalizuj ilość czasu, jaki spędza przy komputerze

Normy bezpiecznego posługiwania się komputerem przez uczniów wynoszą:

  • do 12 roku życia nie należy używać go dłużej niż godzinę dziennie
  • między 12 a 16 rokiem życia najwyżej 2 godziny

Kilkanaście lat temu komputer stanowił głównie wyposażenie dużych firm i instytucji. Przez ludzi był postrzegany jako urządzenie, dzięki któremu pewne czynności można było wykonać szybciej i sprawniej. Myślę, że wiele osób nie przypuszczało, iż w tak krótkim czasie maszyna ta zagości na dobre w naszych domach i stanie się najpopularniejszym urządzeniem multimedialnym. Jak to z popularnością bywa, ma ona swoje dobre i złe strony. Podobnie jest z komputerem.

Właściwie wykorzystywany:

  • pomaga rozwijać i stymulować rozwój dziecka
  • pomaga naszym pociechom zdobywać i poszerzać wiedzę
  • dostarcza rozrywki
  • jest szybkim przekaźnikiem informacji
  • pozwala wymieniać koncepcje i poglądy
  • dokonywać zakupów, prowadzić rachunek bankowy

Niewłaściwe korzystanie niesie za sobą:

  • utratę kontaktu z dzieckiem (komputer zastępuje rodzica)
  • pogorszenie wyników w nauce (komputer pochłania cały wolny czas)
  • zagrożenia fizyczne: wady postawy, skrzywienia kręgosłupa, wady wzroku
  • zagrożenia psychiczne: nerwice, lęki, zmiany w układzie nerwowym tzw. padaczka ekranowa
  • utratę poczucia realizmu (wielokrotna śmierć bohaterów i możliwości cudownych uzdrowień)
  • zagrożenia moralne: łatwy i niekontrolowany dostęp do informacji, nie zawsze dostosowanych do wieku dziecka
  • uzależnienia

Gdyby porównać używanie komputera do umiejętności chodzenia, to najpierw jest siadanie, raczkowanie, stawianie pierwszego kroku, a na końcu bieganie. W tym czasie rodzice bacznie obserwują swoją pociechę, dbają o to, aby cały proces przebiegał w bezpiecznych warunkach (kiedy trzeba zatrzymują, nie pozwalają maszerować po ulicy).

Podobnie jest z używaniem komputera – gry i programy powinny być dostosowane do wieku dziecka, a rodzic swoim czujnym okiem powinien obserwować, w jaki sposób jego pociecha spędza czas przy komputerze.

Dobrze jest:

  • stosować zasadę „najpierw obowiązki, potem komputer” (ustalić z dzieckiem czas, jaki może spędzić przy komputerze)
  • zachęcać dziecko do aktywnego poznawania otaczającego go świata poprzez udział w zabawach, grach na świeżym powietrzu
  • nie pozostawiać dziecka samemu sobie – wspólne spędzone chwile z rodzicem nadal mogą konkurować z komputerem
  • rozmawiać z dziećmi na temat ryzyka, jakie niesie nadmierne zaangażowanie w wirtualną rzeczywistość, zachęcać do umiaru i ostrożności
  • w ostateczności komputer można wynieść do piwnicy


Grudziądzkie adresy:

  • Centrum Profilaktyki i Terapii, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 056 4630560
  • NZOZ Poradnia Terapii Uzależnienia od Alkoholu i Innych Uzależnień, ul. Mickiewicza 19, 86-300 Grudziądz, tel.: 056 46 12 392
  • Ośrodek Profilaktyki Uzależnień i Interwencji Kryzysowej, ul. Waryńskiego 36 (100 metrów za STOMILEM)
  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30 (w poradni rodzic uzyska pomoc w zakresie diagnozy problemu, wsparcie dla siebie i dziecka, a także możliwość zorganizowania dodatkowych oddziaływań na terenie szkoły, we współpracy z nauczycielami, wychowawcą, pedagogiem, klasą)
  • OIK – Ośrodek Interwencji Kryzysowej, Grudziądz, ul. Waryńskiego 36, tel. 056 4501148
  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652

Strony internetowe:



Gdy twoje dziecko wciąż ogląda TV

Coraz częściej rodzic pytany w gabinecie o to, jak jego dziecko spędza czas wolny – z zawstydzeniem odpowiada, że przed telewizorem. Nie jest już zatem zaskoczeniem dla rodziców teza, że coś z tą telewizją nie tak. Ale co ?

Telewizja hamuje rozwój fizyczny, społeczny i umysłowy dziecka ! – mocne stwierdzenie

Czas poświęcony TV, to czas odebrany innej aktywności: własnej zabawie, książce, rozmowie z bliskimi, współdziałaniu z rówieśnikami, zajęciom ruchowym (przeciętnie dziecko spędza przed odbiornikiem 0d 3 do 4 godzin dziennie, to obok snu najdłuższa jednorazowa aktywność dziecka, nasze dzieci są coraz słabsze fizycznie, gorzej chodzą i biegają, są mało wytrzymałe)

Sposób odbioru treści telewizyjnych jest bierny, dlatego uzasadnienie, że jest wiele ciekawych programów i dziecko uczy się w ten sposób – to spore przekłamanie. Przekaz jest tu jednostronny i nie wymaga od odbiorcy żadnego wysiłku, stąd ewentualna korzyść, jeśli nawet wystąpi, jest bardzo nietrwała. Badania nad uczeniem się dowodzą, że najskuteczniejsze jest uczenie w doświadczeniu własnym.

Ograniczona zdolność dziecka do przetwarzania informacji w określonym czasie nie radzi sobie ze zbyt dużą liczbą bodźców płynących z ekranu. Następuje wówczas obronna blokada organizmu, każdy ze zmysłów pracuje oddzielnie (oczy rejestrują obrazy bez pełnego zrozumienia słów i pojęć). Mózg pozostający w stanie nadmiernego pobudzenia, a nie radzący sobie z przetwarzaniem danych, przyzwyczaja się do nowej obniżonej aktywności.

Treści telewizyjnych programów zawierają wiele nieprawidłowych wzorów zachowania i reagowania. Dotyczy to zarówno bajek, filmów, jak i spotów reklamowych. Jeśli nawet staramy się kontrolować kontakt naszego dziecka z bardzo agresywnymi obrazami, to i tak wiele wzorów z ekranu modeluje w dziecku mniejszą wrażliwość na krzywdę innych, przekonanie, że w życiu się trzeba wygrywać, że akty niszczenia, lekceważenia, egoizmu to coś normalnego.

Jak wychować nietelewizyjne dziecko ?

Pierwszym wzorcem dla dziecka jest rodzic – pokazuj dziecku, że bez TV można żyć, ogranicz do minimum swój kontakt z odbiornikiem.

Nie wstawiaj kolejnego telewizora do pokoju dziecka – uczenie się kompromisu dotyczącego korzystania z TV i wspólne oglądanie przyniesie wam dodatkowe korzyści.

Oglądaj wybrane wspólnie programy razem z dzieckiem, rozmawiajcie o tym, zadawaj pytania, porównujcie zdobyte informacje z wiedzą z książek lub Internetu.

Wprowadź ogólne zasady dotyczące korzystania z telewizora w waszym domu: określone godziny włączania, czas, w którym nie jest uruchamiany, ustalenia ile czasu dziennie i jaki typ programu dziecko w ogóle może oglądać. Bądź konsekwentny – także wobec siebie !

Badania amerykańskie, europejskie oraz polskie zgodnie potwierdzają, że oglądanie TV więcej niż godzinę dziennie ma niekorzystny wpływ zarówno na rozwój dzieci, jak i relacje pomiędzy wszystkimi członkami rodziny.



Grudziądzkie adresy:

Pomocy przy wprowadzaniu reform rodzinnych możesz poszukać:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30 (możliwe spotkania po południu)
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652
  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71

W Grudziądzu organizowanych jest wiele form atrakcyjnego spędzania czasu dla dzieci:

  • Ośrodek Czytelnictwa Niepełnosprawnych Biblioteki Miejskiej, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 1, tel. 056 46 22072 (zajęcia komputerowe, czytelnia, książka mówiona)
  • Ognisko Pracy Pozaszkolnej, Grudziądz, ul. Chełmińska 104, tel. 056 4658546
  • Klub Integracji Społecznej, Grudziądz, ul. Śniadeckich 6, tel. 056 46 33323 (PN-PT, 8.00-18.00, kawiarenka internetowa, świetlica socjoterapeutyczna)
  • Świetlice socjoterapeutyczne oraz świetlice opiekuńczo-wychowawcze (wszelkie informacje u pedagogów szkolnych lub w Centrum Profilaktyki i Terapii, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 056 4630560)
  • kluby sportowe, osiedlowe, koła zainteresowań, drużyny harcerskie, PTTK


Gdy twoje dziecko nie chce jeść

Większości rodziców nie jest obcy problem „niejadków”, a więc dzieci, które nie chcą jeść. Dotyczy to zazwyczaj dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. „Ślęczą” nad talerzem zupy, niczym chomiki przechowują pokarm w zagłębieniach policzków. „Biedne chudzinki”, budzą zatroskanie i litość otoczenia. A tak naprawdę świetnie nim manipulują i podporządkowują własnym zachciankom jedzeniowym. Jogurcie - zamiast śniadanka, deser - zamiast obiadu. Z lęku przed „zagłodzeniem”, rodzice gotowi są spełnić wszystkie zachcianki dziecka, a w domu rośnie mały terrorysta.

Zanim jednak zapragniesz to zmienić przekonaj się, czy Twoje dziecko nie ma problemu zdrowotnego. Niechęć do jedzenia bywa czasem objawem niektórych chorób układu pokarmowego, na przykład celiakii.

Gdy masz pewność, że dziecko jest zdrowe, przejdź do defensywy:

  • Wprowadź dyscyplinę jedzeniową: stałe pory posiłków, żadnego podjadania, słodyczy, itp.
  • Nie przerażaj się, gdy dziecko płaczem domaga się tego, czego chce i odmawia jedzenia. „Sprawdza” cię, sprawdza, ile wytrzymasz. Nawet gdyby nie miało jeść cały dzień, nie pasuj !
  • Ulubione potrawy niech będą nagrodą za podporządkowanie się dziecka nowym nawykom jedzeniowym.
  • Jeśli będziesz wystarczająco konsekwentny i wytrwały na pewno wygrasz tę walkę, a więc, do dzieła !

Zdecydowanie poważniejszym problemem jest unikanie, bądź odmowa jedzenia w okresie dorastania Twojego dziecka. Problem ten dotyczy w większości dziewcząt, jednak występuje również u chłopców. Wszechobecna moda na odchudzanie, lansowanie w mediach szczupłości i zgrabności jako gwarantów sukcesu życiowego, nie pozostaje bez wpływu na wzrost krytycyzmu u, i tak krytycznych wobec siebie, nastolatek w trudnym okresie dorastania. Ulegając pokusie by być szczuplejszą, czasem tracą nad tym kontrolę.

Mechanizm powstawania zaburzenia w odżywianiu jest skomplikowany. Istotną rolę odgrywają w nim czynniki rodzinne oraz predyspozycje osobowościowe osoby.

Zaburzenia w odżywianiu mogą doprowadzić do bardzo poważnej choroby - anoreksji, która w krańcowych przypadkach doprowadza do skrajnego wyniszczenia organizmu i śmierci.

Jeśli więc zauważysz, że:

  • twoje dziecko unika wspólnego spożywania posiłku
  • w szybkim czasie znacznie spada waga ciała dziecka
  • obsesyjnie się waży
  • zaczyna nosić ubrania o kilka numerów mniejsze
  • przestaje miesiączkować
  • zażywa środki przeczyszczające
  • zmusza się do wymiotów
  • częściej choruje i uskarża się na uczucie ciągłego zimna

Bezwzględnie szukaj pomocy psychologa, a nawet psychiatry. Anoreksja to bardzo złożony problem psychiczny, z którym nie poradzisz sobie sam.



Grudziądzkie adresy:

Pomoc psychologiczna:

  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • OIK – Ośrodek Interwencji Kryzysowej, Grudziądz, ul. Waryńskiego 36, tel. 056 4501148
  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652

Strony internetowe:



Gdy twoje dziecko skarży się na bóle

Ból zawsze jest sygnałem niepokojącym, negatywnym symptomem świadczącym o tym, że coś złego dzieje się w naszym organizmie.

Dzieci jeszcze bardziej niż dorośli „reagują i są wrażliwe na wszelkie zmiany - niepokoje, lęki, napięcia, ale także zachwyty i radości. Śmieją się i płaczą „całymi sobą”. Trzeba pamiętać, że zarówno nas, jak i dzieci, może boleć dusza bądź ciało.

Często bywa tak, że cierpi dusza, ale wyrażone jest to poprzez ciało. Wówczas takie dolegliwości nazywamy napięciowymi – czasami psychosomatycznymi. Istnieje duże ryzyko, że jeśli dziecko bardzo często uskarża się na ból, to znaczy, że poziom napięcia jest tak duży, iż reaguje już ciało. Często dziecko „boli głowa, nogi, ręce, brzuch” - choć repertuar tego, co może boleć jest bardzo szeroki. Nigdy nie można lekceważyć skarg dziecka, „że boli go…”, gdyż nawet, jeśli czegoś nie widzimy – to wcale nie znaczy, że tego nie ma.

Nie można zaprzeczać i mówić, że: „samo przejdzie”. Czasami wystarczy przytulić, wycałować i położyć ręce na czole. Dzieje się tak wtedy, gdy „ból mówi” tylko o potrzebie bycia i doznawania miłości, a choroba jest jedynym sposobem, aby „mieć” mamę na wyłączność dla siebie. W większości jednak przypadków chroniczne, częste bóle sugerują problem, który jest skomplikowany, najczęściej długo „skrywany”.

Warto przyjrzeć się także sobie. Czy przypadkiem Ty również zbyt często nie skarżysz się na bóle głowy…i Twoje dziecko od Ciebie nauczyło się takich reakcji. Można rozważyć w takich sytuacjach konsultację ze specjalistą, podjąć rozmowę o problemie i pomóc swojemu dziecku być znowu „wolnym od bólu”.



Grudziądzkie adresy:

Jeśli uznasz, że nadal niepokoją cię kłamstwa twego dziecka, warto skonsultować to z psychologiem, a nawet z psychiatrą:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30 (możliwe spotkania po południu)
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652
  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71


Gdy twoje dziecko jest wyjątkowo uzdolnione

Każde dziecko to dla rodzica ogromny dar, ale także zadanie. Bo przecież w każdym z nas drzemią ogromne potencjały, talenty, które wymagają zawsze wyjątkowej pielęgnacji, ochrony, ale także dobrego rozpoznania.

Poza zwykłym zachwytem i zachowaniem typu: „powiedz wierszyk”, „ona jest najmądrzejsza”- czegoś więcej wymaga dziecko wyjątkowo uzdolnione. Potrzebuje ono bardzo zindywidualizowanej opieki nad swoim talentem. To przede wszystkim trud rodzica i odpowiedzialność za jego talent, stawianie dziecku większych wyznań, ale także pomoc w ich realizacji. Może to być systematyczne uczęszczanie na dodatkowe lekcje np. gry na skrzypcach, tańca, języków, rysunku, czyli ciągłe szukanie i stwarzanie możliwości.

Istotne jest aby dziecko nie czuło się samotne ze swoim talentem. Bo często Inne (nawet jeśli inne oznacza lepsze, mądrzejsze) to w rozumieniu dzieci znaczy jednak „jakieś dziwne”. W klasie ktoś taki bywa podziwiany, ale już niekoniecznie chce się zaprosić go na imprezę klasową. Łatwiej, gdy dziecko ma uzdolnienia pokrewne z talentami rodziców - ale bywa tak, że dziecko jest jakby z innej planety - wtedy szczególnie trudno, i rodzicom, i dzieciom.

Gdy widzisz, że Twoje dziecko wyprzedza rozwojem poznawczym, emocjonalnym, społecznym rówieśników - możesz to zobiektywizować. Zmierzyć, zbadać, porównać z normami. Ale także dowiedzieć się od specjalistów, jak stymulować rozwój i jak być mądrym rodzicem zdolnego dziecka. Pamiętaj także, że rozwój, to nie prosta, wznosząca linia, a Iloraz Inteligencji, nawet jeśli jest bardzo wysoki, nie ustala się raz na całe życie.

Potraktuj uzdolnienia i talent twojego dziecka jako wyzwanie i zadanie, a jednocześnie nie pozwól, aby czuło się kimś wybranym i najlepszym.

Pozwól, aby wykorzystało w pełni swój potencjał i było szczęśliwym człowiekiem, umiejącym żyć wśród „przeciętnych” ludzi.



Grudziądzkie adresy:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, TEL. 46 44 805, 4644807, Punkt Konsultacyjny dla Rodziców, Nauczycieli i Dzieci Zdolnych wtorek godz. 15:00-16:00
  • ZSO "Gimnazjum i Liceum Akademickie" w Toruniu adres: 87-100 Toruń, ul. Szosa Chełmińska nr 83, tel. (0-56) 6555560, faks (0-56) 6555253 zgłoszenia do 15 marca każdego roku www.gimakad.torun.pl
  • Krajowy Fundusz na rzecz Dzieci jest stowarzyszeniem społecznym. Celem Funduszu jest m.in. poprawa warunków rozwoju dzieci i młodzieży, zwiększenie szans pełnego rozwoju dzieciom wybitnie uzdolnionym. www.fundusz.org
  • Mensa jest stowarzyszeniem, które powstało w Anglii w 1946 roku. Została stworzona przez dwóch ludzi: Rolanda Berrila, adwokata, i dra Lance Ware'a, naukowca i prawnika. Ich oryginalną ideą było powołanie do życia stowarzyszenia ludzi inteligentnych, legitymujących się wysokim ilorazem inteligencji (IQ). Ówczesne - nadal aktualne - założenia mówiły, że stowarzyszenie ma być apolityczne i wolne od wszelkich rasowych i religijnych dyskryminacji. Jedynym kryterium przynależności do niego jest IQ zawierające się w górnych 2% populacji www.mensa.org.pl

Dzieci bardzo uzdolnione mogą kontynuować naukę w Gimnazjum Akademickim oraz w Liceum Akademickim w Toruniu. Wcześniej powinny przejść procedurę diagnostyczną w Poradni Psychologiczno–Pedagogicznej.



Gdy twoje dziecko nie wie jaką wybrać szkołę

Decyzje dotyczące wyboru szkoły i zawodu to zadania trudne i życiowo bardzo ważne. Wymagają one od młodzieży dobrego rozeznania w możliwościach stwarzanych przez system edukacji, wiedzy o potrzebach rynku, jak również uwzględniania własnych predyspozycji intelektualnych, zainteresowań, cech charakteru i temperamentu, stanu zdrowia itp.

Planowanie kariery zawodowej i pierwsze decyzje edukacyjno-zawodowe to okres przypadający na lata szkolne. Uczniowie gimnazjum, którzy muszą podejmować decyzje sięgające swymi skutkami daleko w przyszłość często są niezdecydowani, niedoinformowani, brakuje im umiejętności obiektywnej oceny swoich możliwości.

Młodzież najczęściej szuka pomocy wśród:

  • Rodziców
  • Nauczycieli
  • Wychowawców
  • Pedagogów szkolnych
  • Doradców zawodowych

Szkoła to środowisko, które ma bezpośredni wpływ na decyzje związane z wyborem kierunku kształcenia i planowania kariery zawodowej, zatem powinna wspierać rodziców i świadczyć pomoc uczniom i rodzicom w wyborze kierunku kształcenia i zawodu.

Młodzież najczęściej jednak wybiera rodziców jako osoby doradzające wybór szkoły i zawodu. Tak właściwie rola rodziców w procesie wyboru przyszłości zaczyna się już od najwcześniejszych lat poprzez uczenie swoich dzieci kluczowych umiejętności warunkujących efektywne funkcjonowanie między ludźmi: umiejętności efektywnej komunikacji z innymi, zdolności podejmowania przemyślanych decyzji, umiejętności stawiania sobie celów i ich realizowania, świadomości swoich możliwości i ograniczeń, umiejętności organizacyjnych, bycia twórczym, pomysłowym, odporności na stres.

Ważne jest aby rodzice nie kierowali się swoimi aspiracjami i tylko praktycznymi względami, lecz powinni towarzyszyć dziecku w podejmowaniu ważnych dla niego decyzji.

Rodzice powinni prowadzić rozmowy, zachęcać do zdobywania informacji o szkołach i zawodach. Powinni znać swoje dziecko i umieć dokonać obiektywnej oceny jego możliwości fizycznych, intelektualnych, zainteresowań i życzeń zawodowych.

Rodzicu, pamiętaj ! - Twoje dziecko może wcześniej poznać przyszłą szkołę poprzez udział w Drzwiach Otwartych, które organizowane są wiosną w każdej szkole ponadgimnazjalnej.



Grudziądzkie adresy:

Instytucjami, które na naszym terenie, oprócz domu i szkoły, wspierają młodego człowieka w podejmowaniu decyzji edukacyjno-zawodowych są:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30
  • MCK- Młodzieżowe Centra Kariery OHP, Grudziądz ul. Parkowa 18 TEL./FAX 056 4624022
  • PUP – Powiatowy Urząd Pracy w Grudziądzu ul. Parkowa 22, TEL. 056 643-30-00, FAX 056 6433001 www.pup.grudziadz.com.pl

Dodatkowe i szczegółowe informacje o możliwościach kształcenia można także znaleźć na stronach internetowych każdej ze szkół ponadgimnazjalnych funkcjonujących w naszym rejonie. Oferta edukacyjna zawiera wykaz rodzajów szkół, kryteria i zasady rekrutacji, programy kształcenia, zasady egzaminowania i uzyskiwania świadectw, zajęcia dodatkowe i koła zainteresowań, sukcesy edukacyjne szkoły.



Gdy twoje dziecko ma problemy w nauce

Trudności w nauce mogą pojawić się na różnych etapach edukacji, mogą one mieć charakter ogólny i dotyczyć większości przedmiotów szkolnych, jak również występować tylko w przyswajaniu materiału programowego z określonego przedmiotu, mogą utrzymywać się długotrwale, bądź wynikać z określonej sytuacji życiowej dziecka.

Pierwszym objawem problemów w uczeniu się są słabe oceny, brak postępów w nauce, a także narastające zaległości w wiadomościach i umiejętnościach edukacyjnych. Często również pojawia się niechęć dziecka do danego przedmiotu, bądź do szkoły w ogóle, obniżeniu ulega motywacja uczenia się.

Długotrwale utrzymujące się trudności w nauce, niemożność przezwyciężenia ich, mogą wtórnie wywołać u dziecka zaburzenia emocjonalne, nerwicowe, obniżyć jego samoocenę, a nawet stać się przyczyną problemów wychowawczych, zaburzeń zachowania, niedostosowania społecznego.

Podłoże niepowodzeń w nauce może być bardzo różnorodne:

  • obniżone możliwości umysłowe
  • wybiórcze opóźnienia rozwoju funkcji istotnych w procesie uczenia się np. uwagi, pamięci, analizatorów, przy ogólnie dobrych, możliwościach umysłowych
  • specyficzne trudności w uczeniu się np. dysleksja rozwojowa, dyskalkulia
  • zaburzenia rozwojowe np. ADHD
  • problemy zdrowotne, zaburzenia rozwoju ruchowego, słuchu, widzenia, mowy
  • brak zainteresowania rodziców edukacją dziecka, a tym samym brak oddziaływań stymulujących rozwój, kształtujących ciekawość poznawczą, motywację uczenia się, aspiracje
  • brak nawyków systematycznego uczenia się, bądź niewłaściwe strategie uczenia się
  • trudna sytuacja życiowa dziecka np. rozwód rodziców, pobyt rodziców za granicą
  • warunki domowe nie sprzyjające uczeniu się np. awantury, alkoholizm rodziców, niestabilna sytuacja życiowa, brak poczucia bezpieczeństwa

Co może zrobić rodzic:

  • od początku edukacji szkolnej wspierać dziecko w nauce, wzmacniać jego motywację, rozbudzać ciekawość poznawczą
  • kształtować u dziecka nawyki systematyczności i obowiązkowości
  • rozmawiać z dzieckiem o pojawiających się problemach, pomagać w ich przezwyciężaniu
  • współpracować z nauczycielami w zakresie wzajemnej wymiany informacji dotyczących sukcesów i trudności szkolnych dziecka, ustalania form pomocy
  • przeglądać zeszyty, dzienniczek, zadania domowe
  • sprawdzać stopień przygotowania się dziecka do lekcji
  • dostrzegać i nagradzać nawet niewielkie sukcesy, doceniać włożony wysiłek, czynione postępy


Grudziądzkie adresy:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30


Gdy twoje dziecko ma problemy z widzeniem

Potrzebuje pokonać mnóstwo trudności, aby osiągnąć to samo, co jego widzący rówieśnicy w zakresie rozwoju, aktywności, samodzielności, rozumienia otoczenia.

Niemowlęta z poważnym uszkodzeniem wzroku pozbawione są ogromnej ilości informacji oraz doświadczenia mimowolnego uczenia się płynącego z komunikacji wzrokowej. Rozwój pojmowania otoczenia następuje u nich w oparciu o szczątkowe, niepłynne i nieostre sygnały, które docierają z zewnątrz.

Nieprawidłowe funkcjonowanie wzrokowe noworodka skutkuje zawsze zaburzeniem jego ogólnego rozwoju.

Niemożność czerpania przez dziecko informacji o otoczeniu za pomocą wzroku rzutuje na rozwój:

  • więzi z osobą znaczącą – matką
  • komunikacji
  • przejmowania kontroli nad własną aktywnością psychomotoryczną
  • sprawności motorycznej i manipulacyjnej
  • równowagi
  • zdolności mimowolnego uczenia się
  • myślenia (zwłaszcza obrazowego)
  • języka
  • społeczno-emocjonalny (Hyvarinen 2001)

Ze względu na przyczynę, moment i obszar wystąpienia nieprawidłowości - dzieci z problemami wzrokowymi stanowią bardzo zróżnicowaną grupę. Od tych, którzy, żeby sprawnie poruszać się i czytać, potrzebują szkieł, do tych, którzy widzą światło, cienie albo nic nie widzą (oczami).

Ta ostatnia grupa potrzebuje armii pomocników (instruktor wykonywania czynności samoobsługowych, instruktor nauki pisma punktowego, instruktor pisania na maszynie, posługiwania się komputerem, instruktor orientacji przestrzennej, psycholog, rehabilitant wzroku itp.), by uzyskać jak najwięcej samodzielności. Zapewniają ją jedynie wysoce wyspecjalizowane placówki (Bydgoszcz, Warszawa, Laski, Kraków, Łódź, Radom, Wrocław, Poznań). Pełną informację o ich funkcjonowaniu i dostępności posiada Polski Związek Niewidomych. Także związek jest organizatorem różnych lokalnych działań na rzecz dzieci słabowidzących i niewidomych.

Dzieci, które widzą, ale słabiej, wymagają również specjalistycznego oddziaływania: medycznego, rehabilitacyjnego i pedagogicznego. Wskazane jest zatem, poza stałą opieką okulistyczną, korzystanie z form dostępnych przy PZN, ale także skontaktowanie się z Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną, aby w oparciu o diagnozę funkcjonowania dziecka, uruchomić odpowiednie formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej – w przedszkolu i szkole.



Grudziądzkie adresy:

  • Polski Związek Niewidomych, Koło PZN w Grudziądzu ul. Kalinkowa 80a , TEL. (056) 462-44-73, czynne: poniedziałki, środy, piątki 10-14
  • Stowarzyszenie na Rzecz Młodzieży Niewidzącej i Słabowidzącej, Grudziądz, ul. Łęgi 5/68

Pomoc psychologiczna:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00 – 17.00, CZW, PT. 8.00 – 15.30 (w poradni rozwój dziecka może być monitorowany, rodzic otrzyma zalecenia jak najlepiej stymulować chore dziecko, może również wystąpić z wnioskiem o wydanie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju albo o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niewidomych lub słabo widzących - na wizytę należy zgłosić się z wszelką dokumentacją dotyczącą stanu zdrowia dziecka, ewentualnymi wcześniejszymi opiniami psychologa, pedagoga lub nauczyciela)
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652

Kontakt z rówieśnikami, nauka:

  • Przedszkole Tarpno z oddziałami integracyjnymi, ul. Dąbrówki 6
  • Przedszkole Kopernik z oddziałami integracyjnymi, ul. Dworcowa 35
  • Przedszkole Specjalne w SOSW nr 1, ul. Parkowa 25
  • Punkt Wczesnego Wspomagania Rozwoju przy Zespole Szkół Specjalnych, ul. Sikorskiego 42
  • Klub Przedszkolaka przy Klubie Integracji Społecznej, ul. Śniadeckich 6
  • Szkoła Podstawowa nr 18 z oddziałami integracyjnymi, ul. Dąbrówki 7
  • Szkoła Podstawowa nr 15 z oddziałami integracyjnymi, ul. Bydgoska 24
  • Gimnazjum nr 6 z oddziałami integracyjnymi, Al. 23-Stycznia 30
  • Zespół Szkół Ekonomicznych, oddział integracyjny, ul. Konarskiego 39

Wsparcie dla rodziców:

  • MOPR – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (dla rodzin z miasta), ul. Hallera 1, TEL. 056 46 269 90, FAX: 056 46 286 90 www.mopr.grudziadz.pl (ewentualna pomoc socjalna, informacje o dodatkowych usługach opiekuńczych, kontakt z prawnikiem lub psychologiem, niepełnosprawnemu dziecku przysługuje zasiłek pielęgnacyjny)
  • PCPR - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Grudziądzu (dla rodzin z powiatu) 86-300, ul. Małomłyńska 1, TEL.056 45-14-434
  • Ośrodek Informacji dla Osób Niepełnosprawnych przy UM, ul. Ratuszowa 1, 056 4510374

Inne adresy:

  • Stowarzyszenie Rodziców i Przyjaciół Dzieci Niewidomych i Słabowidzących "Tęcza" Warszawa, ul. Kopińska 6/10 tel. (22) 658 43 30, (22) 822 03 44 www.tecza.org
  • Ośrodek dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących ze Złożoną Niepełnosprawnością, ul.Kopińska 6/10, 02-321 Warszawa, te1. 822-03-44, 658-43-30
  • Ośrodek dla Młodzieży Niewidomej i Słabowidzącej ze Złożoną Niepełnosprawnością, Warszawa, ul. Leonarda l2, tel. 632-15-81, 632-45-61
  • Poradnia Kompleksowej Diagnozy, Wczesnej Edukacji, Terapii i Rehabilitacji dla niemowląt i małych dzieci niepełnosprawnych wzrokowo, ul. Nowolipie 13/15, 00- 150 Warszawa, te1. (22) 636 80 41
  • Ośrodek Szkolno-Wychowawczego Nr 1 im. Louisa Braille'a w Bydgoszczy, ul. Krasińskiego 10, 85-008 Bydgoszcz, TEL. 052 3221787, FAX 052 3227625 www.braille.bydgoszcz.pl
  • Ośrodek Rehabilitacji i Szkolenia PZN w Bydgoszczy, ul. Powstańców Wlkp. 33, 85-090 tel. (052) 341-52-28

Strony internetowe:



Gdy twoje dziecko ma problemy ze słuchem

Wada słuchu jest bardzo mało widoczną niepełnosprawnością, ale niesie poważne konsekwencje dla życia człowieka, gdyż w znaczący sposób ogranicza możliwość kontaktu z innymi ludźmi.

Dla człowieka słuch jest jedną z ważniejszych dróg poznawania świata i jednym z warunków rozwoju mowy dźwiękowej. Prawidłowy słuch u niemowlęcia i małego dziecka jest niezbędny dla rozwoju mowy i języka. Już niedosłuch nieznacznego stopnia może zaburzyć rozwój mowy i wpłynąć niekorzystnie na rozwój poznawczy dziecka i jego możliwości edukacyjne. Głębszy niedosłuch występujący w okresie opanowywania mowy (do ok. czwartego roku życia), bez właściwej pomocy uniemożliwia jej rozwój, co pociąga za sobą nieodwracalne konsekwencje na całe życie.

Pocieszające jednak są wyniki badań, które wykazały, że ponad 90% dzieci, nawet z głębokim uszkodzeniem słuchu, jest w stanie rozwijać mowę prawie równolegle z rówieśnikami słyszącymi.

Muszą wszakże być spełnione podstawowe warunki takie jak:

  • wczesna diagnoza
  • właściwe aparatownie
  • systematyczna rehabilitacja prowadzona przez specjalistów
  • intensywna współpraca rodziców w procesie rehabilitacyjnym

W Polsce zaburzenia słuchu występują u 0,5% noworodków, 2–4% przedszkolaków i aż ok. 20% uczniów szkół podstawowych, gimnazjów i szkół średnich. Najczęstszą przyczyną niedosłuchu u dzieci (w 70 %) są zmiany zapalne w obrębie uszu i ich powikłania – możliwe do skutecznego leczenia, ale pod warunkiem ich wczesnego wykrycia. Niestety, często przebiegają one podstępnie, bez niepokojących objawów, powoli uszkadzając słuch. Z doświadczeń pedagogów wynika, że nawet mniejsze ubytki słuchu (20–40 dB), trwające dłuższy czas mają znaczny, niekorzystny wpływ na osiągnięcia szkolne uczniów. Wady takie uniemożliwiają korzystanie w pełni z przekazywanej słownie wiedzy, mają wpływ na naukę czytania i pisania, a później na naukę większości przedmiotów szkolnych.

Dzieci i młodzież z wadą słuchu wymagają zastosowania w procesie edukacyjnym odpowiednich form pomocy psychologiczno–pedagogicznej dostosowanych do ich możliwości i potrzeb.

Uczeń taki wymaga systematycznej pomocy i pracy, między innymi, nad:

  • rozwojem języka
  • sprawnością komunikacji werbalnej
  • rozumieniem tekstu w podręcznikach
  • zrozumieniem lekcji prowadzonej np. metodą wykładu, szczególnie gdy nie może weryfikować na bieżąco tego, co słyszy
  • budowaniem pozytywnych relacji społecznych, rówieśniczych

W naszej kulturze, która ponad wszystko, ceni słowny sposób komunikowania się - dzieci z uszkodzonym słuchem są w wyjątkowo niekorzystnej sytuacji. Chociaż dziecko z głęboką wadą słuchu ma trudności w komunikowaniu się z innymi, jego potrzeba i pragnienie, by się porozumiewać z otoczeniem, są równie silne jak u dziecka słyszącego w tym samym wieku.

Słuch to tylko cząstka każdej osoby. I chociaż słuch niedosłyszącego dziecka jest upośledzony – to jego mózg, oczy, głos, ręce, są wciąż gotowe do wysyłania i odbierania informacji.

Jest także faktem, co należy mocno podkreślić, że wada słuchu nie ma nic wspólnego z obniżonym poziomem intelektualnym ani ze zmniejszeniem możliwości rozwojowych dziecka. Dziecko może więc, mimo wady słuchu, stać się genialnym matematykiem czy inżynierem, wspaniałym malarzem lub architektem, świetnym nauczycielem czy aktorem. Powodzenia !



Grudziądzkie adresy:

  • PZG - Polski Związek Głuchych, Punkt Rehabilitacyjno-Konsultacyjny dla Dzieci i Młodzieży z Wadą Słuchu w Grudziądzu, ul. Dąbrowskiego 11/13 TEL. 056 4620220
  • PZG - Polski Związek Głuchych Terenowy Ośrodek Rehabilitacji i Wsparcia Społecznego dla Osób Niesłyszących w Grudziądzu, ul. Kościelna 10, TEL. 056 4621722
  • Społeczne Stowarzyszenie Inwalidów Słuchu i Ich Przyjaciół Koło Regionalne w Grudziądzu, ul. Dąbrowskiego 11/13, TEL/FAX 056 4611409

W Grudziądzu bezpłatne, audiometryczne badanie słuchu, bez skierowania, przeprowadzają:

  • ACUSTIC – Al. 23 stycznia 26/26, tel.: 056/643-00-18
  • AUDIOFON – ul. Rydygiera 15/17, tel.: 056/461-70-01
  • Ośrodek Obsługi Osób z Wadą Słuchu, ul. Korczaka 25, tel.: 056/465-81-80
  • MARKE-MED – ul. Legionów 71, tel.: 056/464-42-20
  • GEERS- ul. Wybickiego 5, tel.:056/462-18-29

Pomoc psychologiczna:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00 – 17.00, CZW, PT. 8.00 – 15.30 (w poradni rozwój dziecka może być monitorowany, rodzic otrzyma zalecenia jak najlepiej stymulować chore dziecko, może również wystąpić z wnioskiem o wydanie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju albo o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niesłyszących lub z niedosłuchem - na wizytę należy zgłosić się z wszelką dokumentacją dotyczącą stanu zdrowia dziecka, aktualnym audiogramem, ewentualnymi wcześniejszymi opiniami psychologa, pedagoga lub nauczyciela)
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie) ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652

Kontakt z rówieśnikami, nauka:

  • Przedszkole Tarpno z oddziałami integracyjnymi, ul. Dąbrówki 6
  • Przedszkole Kopernik z oddziałami integracyjnymi, ul. Dworcowa 35
  • Przedszkole Specjalne w SOSW nr 1, ul. Parkowa 25
  • Punkt Wczesnego Wspomagania Rozwoju przy Zespole Szkół Specjalnych, ul. Sikorskiego 42
  • Klub Przedszkolaka przy Klubie Integracji Społecznej, ul. Śniadeckich 6
  • Szkoła Podstawowa nr 18 z oddziałami integracyjnymi, ul. Dąbrówki 7
  • Szkoła Podstawowa nr 15 z oddziałami integracyjnymi, ul. Bydgoska 24
  • Gimnazjum nr 6 z oddziałami integracyjnymi, Al. 23-Stycznia 30
  • Zespół Szkół Ekonomicznych, oddział integracyjny, ul. Konarskiego 39

Wsparcie dla rodziców:

  • MOPR – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (dla rodzin z miasta), ul. Hallera 1, TEL. 056 46 269 90, FAX: 056 46 286 90 www.mopr.grudziadz.pl (ewentualna pomoc socjalna, informacje o dodatkowych usługach opiekuńczych, kontakt z prawnikiem lub psychologiem, niepełnosprawnemu dziecku przysługuje zasiłek pielęgnacyjny)
  • PCPR - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Grudziądzu (dla rodzin z powiatu) 86-300, ul. Małomłyńska 1, TEL.056 45-14-434

Inne adresy:

  • Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Niesłyszących i Słabosłyszących, ul. Akademicka 3, tel. 052 343 15 83, 344 28 85, 85-791 Bydgoszcz
  • Polski Związek Głuchych - Ośrodek Rehabilitacji i Wsparcia Społecznego Niesłyszących, ul. Bernardyńska 3, 85-029 Bydgoszcz, tel. 052 373 39 62, fax. 052 373 85 78
  • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy (dla niesłyszących głębiej upośledzonych) tel. (0 29) 717 60 13, 06-220 Szelków-Przeradowo
  • Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Niesłyszących i Słabosłyszących, ul. Sobieskiego 279, tel. (0 58) 672 23 41, 84-200 Wejherowo

Strony internetowe:



Gdy twoje dziecko ma problem z mową

  • Mój synek ma dwa lata, a wymawia jedynie kilka wyrazów. Czy to normalne ?
  • Moja sześcioletnia córeczka, uczęszczająca do zerówki nie mówi głoski r. Czy mam się z nią udać do logopedy ?

Z takimi pytaniami bardzo często zgłaszają się rodzice mający wątpliwości, czy rozwój mowy ich dziecka przebiega prawidłowo. Przyjrzyjmy się zatem mowie małego dziecka. Rozwój mowy odbywa się etapami, które maja swoją kolejność i czas pojawiania się.

T. Zalewski, lekarz zajmujący się zaburzeniami mowy, podaje, że „Gaworzenie powinno pojawić się w 6 miesiącu życia, pojedyncze słowa na pierwsze urodziny dziecka. Proste zdanie powinno być wypowiedziane w czasie drugich urodzin, zdanie rozwinięte w czasie trzecich urodzin, a na czwarte urodziny dziecko powinno umieć opowiedzieć krótką bajkę.” Półroczne opóźnienia w stosunku do podanych terminów nie budzą niepokoju, większe powinny być sygnałem do udania się do specjalisty.

Jeśli dziecko ma trzy lata, mówi zupełnie niezrozumiale lub nie mówi w ogóle, trzeba koniecznie sprawdzić czy dobrze słyszy i czy rozumie, co do niego mówimy. Znacznie bardziej powinniśmy się niepokoić, gdy dziecko nie rozumie, co się do niego mówi, niż gdy rozwój jego mowy jest opóźniony.

Dzieci w wieku przedszkolnym posługują się mową w charakterystyczny sposób. Wymowa ich nie jest jeszcze w pełni ukształtowana i występują pewne typowe dla tego wieku nieprawidłowości, które powinny ustąpić do końca 5 roku życia. Dziecko idące do „zerówki” powinno poprawnie wymawiać wszystkie głoski języka polskiego. Jak odróżnić wadę wymowy od cech wymowy dziecięcej? Przede wszystkim musimy zwracać uwagę na to, jak długo utrzymują się nieprawidłowości w wymowie. Na przykład dziecku czteroletniemu, które nie wymawia jeszcze głoski r, a zastępuje ją l lub j, nie powiemy, że ma wadę wymowy. Jeśli jednak tak mówi dziecko 6-7 letnie, to jest to już wada wymowy. Podobnie, jeśli zauważymy, że dziecko wymawiając niektóre głoski wsuwa język miedzy zęby, to niezależnie od wieku świadczy to o wadzie wymowy, zwanej seplenieniem międzyzębowym. Większość wad wymowy ma odbicie w piśmie, dlatego ważne jest, aby do czasu rozpoczęcia nauki w szkole wszelkie wady wymowy były wyeliminowane. Jeśli zaobserwujemy jakieś nieprawidłowości, warto skorzystać z porady logopedy, aby wada wymowy nie stała się problemem na całe życie.



Grudziądzkie adresy:

W Grudziądzu porady logopedy można zasięgnąć w:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, TEL. 46 44 805
  • Poradnia Logopedyczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie), ul. Rydygiera 15/17, 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • Poradnia Logopedyczna, TEL. 056 6440961 POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 4583130, 056 4583131
  • Poradnia Logopedyczna w Przychodni „Medikus”, Grudziądz ul. Długa 24 TEL. 056 6426228
  • Poradnia Logopedyczna w Przychodni „Euromedica-POZ”, Grudziądz ul. Dąbrówki 1, TEL. 056 4650388, 056 4650389
  • Poradnia Logopedyczna w Przychodni „Panacea”, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340


Gdy twoje dziecko choruje przewlekle

Przez choroby przewlekłe rozumiemy choroby trwające miesiącami lub latami, przebiegające zwykle z mało gwałtownymi, niezbyt nasilonymi objawami. Przeciwieństwem choroby przewlekłej jest choroba ostra - występująca nagle, o burzliwym przebiegu, nasilonych objawach i trwająca od kilku godzin do kilku tygodni.

Do chorób przewlekłych zaliczyć można: choroby nowotworowe, cukrzycę, choroby reumatyczne, wady serca, niewydolność nerek, choroby układu oddechowego, metaboliczne, genetyczne, psychiczne.

Dzieci przewlekle chore to grupa dzieci, którym fizyczne i społeczne ograniczenia: utrudniają, zakłócają, czy wręcz drastycznie hamują rozwój i aktywność życiową. Rozwój fizyczny i ruchowy dziecka przewlekle chorego i kalekiego podlega tym samym prawom, co rozwój dziecka zdrowego. Choroba zakłóca te prawa. Wywołuje też liczne sytuacje stresowe, będące źródłem negatywnych, najczęściej silnych emocji. W przeżyciach dzieci skazanych na częste hospitalizacje, zabiegi, rozstania z bliskimi, ograniczenia życiowe, pojawiają się: lęk, złość, gniew, przygnębienie oraz podwyższony niepokój ruchowy lub bierność i apatia.

Poza opieką medyczną chore dziecko potrzebuje:

  • wsparcia psychologicznego
  • jak najbardziej naturalnych, stosownie do wieku, kontaktów rówieśniczych
  • dostosowanych, do swych potrzeb i możliwości, warunków nauczania
  • dodatkowej pomocy psychologiczno-pedagogicznej dostępnej w szkole
  • rodziców lub opiekunów, którzy potrafię też zadbać o swoje siły i dobry nastrój


Grudziądzkie adresy:

W sytuacji choroby przewlekłej dziecka (dotyczy to także dzieci najmłodszych, od momentu urodzenia) warto pozostawać pod opieką poniższych instytucji:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00 – 17.00, CZW, PT. 8.00 – 15.30 (w poradni rozwój dziecka może być monitorowany, rodzic otrzyma zalecenia jak najlepiej może wspierać swe chore dziecko, uzyska też właściwą opinię lub orzeczenie potrzebne do specjalnej organizacji warunków nauczania dziecka w przedszkolu lub szkole – na wizytę należy zgłosić się z wszelką dokumentacją dotyczącą stanu zdrowia dziecka, ewentualnymi wcześniejszymi opiniami psychologa, pedagoga lub nauczyciela)
  • OR – Ośrodek Rehabilitacji Dzieci Specjalnej Troski, ul. Moniuszki 13a, tel. TEL/FAX: (056) 6432281 www.rehabilitacja.twoje-miasto.pl (prowadzone jest tu usprawnianie rozwoju ruchowego dziecka, terapia logopedyczna, inne formy terapii zaburzeń rozwojowych, potrzebne skierowanie od lekarza)
  • MOPR – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (dla rodzin z miasta), ul. Hallera 1, tel. 056 46 269 90, fax: 056 46 286 90 www.mopr.grudziadz.pl (ewentualna pomoc socjalna, informacje o dodatkowych usługach opiekuńczych, kontakt z prawnikiem lub psychologiem)

Niepełnosprawnemu dziecku przysługuje zasiłek pielęgnacyjny

Niepełnosprawne dziecko – dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności.

Podstawa prawna:art. 16 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.)

Strony internetowe:

Ponadto należy zadbać o jak najszybsze włączenie dziecka do grupy rówieśniczej w przedszkolu, jeśli stan zdrowia pozwala, albo, choć okazjonalnie, w klubie przedszkolaka funkcjonującym przy Klubie Integracji Społecznej w Grudziądzu, ul. Śniadeckich 6, tel. 056 46 33323.

Dzieci w wieku szkolnym powinny mieć możliwość korzystania z różnych form aktywności pozaszkolnej – uczestniczyć w kołach zainteresowań, pracowniach artystycznych, świetlicach itd. (konkretne informacje o bieżących ofertach można uzyskać w szkole u pedagoga, w Ośrodku Pracy Pozaszkolnej przy ul. Chełmińskiej 104, tel. 056 4658546, w Centrum Profilaktyki i Terapii, ul. Korczaka 23, tel. 056 4630560 albo w Wydziale Edukacji Urzędu Miejskiego, ul. Wodna 7, tel. 056 4510310.



Gdy twoje dziecko urodziło się obciążone jakimś problemem

Czasami o tym problemie rodzice dowiadują się już w szpitalu, po porodzie. Czasem obserwują różne niepokojące zachowania u dziecka i muszą czekać na diagnozę.

Zachowania szczególnie niepokojące to:

  • apatyczność dziecka
  • brak uśmiechu
  • brak fiksacji wzroku na twarzy rodzica
  • brak głużenia lub gaworzenia
  • brak zainteresowania otoczeniem
  • brak ożywienia na widok bliskich
  • nadmierna lub zbyt słaba reakcja na dotyk
  • brak aktywności ruchowej
  • wiotkość lub sztywność mięsni
  • długotrwały płacz, zaburzenia ssania
  • problemy ze snem

Zawsze jednak informacja o zaburzeniu w rozwoju dziecka, o jego chorobie, niepełnosprawności – burzy spokój, radość i ustalony porządek życia.

Moment poznania diagnozy albo sygnał o możliwości wystąpienia zaburzeń w rozwoju noworodka jest tym punktem, w którym należy uruchomić odpowiedni pakiet wsparcia. Doświadczenia pokazują, że bardzo ważne jest wsparcie pochodzące od najbliższych, pełna akceptacja dziecka w rodzinie – daje rodzicom siły do dalszych działań.

Wsparcia można jednak poszukać także u profesjonalistów albo u innych rodziców, którzy wcześniej zmierzyli się z podobną sytuacją.

Po okresie największego bólu rodzice zwykle dają sygnał, że chcą iść dalej (czyli, że po pytaniu „dlaczego właśnie nas dotknęło to nieszczęście?” pytają „co i jak mogę zrobić, żeby pomóc mojemu dziecku?”).

Dlatego równie ważne jest uzyskanie odpowiedniej wiedzy na temat specyfiki sprawowania opieki wobec dziecka, a także sposobów optymalnego stymulowania jego rozwoju.

Jak wynika z danych uzyskanych w licznych obserwacjach i badaniach eksperymentalnych wspomaganie rozwoju dziecka z grupy ryzyka powinno się rozpocząć już w pierwszych dniach życia noworodka, a im wcześniej pracę tę się rozpocznie tym większe są szanse na obniżenie dynamiki zaburzeń w rozwoju.

Podstawy stymulacji rozwoju dziecka

Maleńkie dziecko, także chore lub niepełnosprawne, potrzebuje czuć się kochane. Potrzebuje też poczucia, że jest normalnym, pełnoprawnym członkiem rodziny i aktywie uczestniczy w jego życiu.

Dlatego należy:

  • dużo z nim rozmawiać
  • komentować wszelkie czynności pielęgnacyjne i opiekuńcze
  • powoli i dokładnie je wykonywać, najlepiej zawsze w ten sam sposób i w tym samym miejscu
  • dotykać dziecko często i różnorodnie, aby doznawało jak najwięcej bodźców
  • zmieniać jego położenie, bujać, kulać, podnosić
  • masować przy pomocy przedmiotów o różnej fakturze
  • wycierać mocno ręcznikiem, dociskać
  • ćwiczyć balansowanie na wałku, piłce
  • wywoływać naprzemienną pracę rąk i nóg
  • rozwijać komunikację poprzez wszelkie zabawy dialogowane (czyli te same ruchy, zachowania, dźwięki wykonuje raz dziecko, a raz dorosły)
  • uczyć lokalizowania obiektów albo dźwięków, rozpoznawania ich
  • zwracać jego uwagę na wszelkie zmiany zachodzące w otoczeniu, itd.

Cieszyć się nim i jego aktywnością, umieć ją dostrzegać.



Grudziądzkie adresy:

Rehabilitacja i terapia:

  • OR – Ośrodek Rehabilitacji Dzieci Specjalnej Troski, ul. Moniuszki 13a, TEL/FAX: 056 6432281 www.rehabilitacja.twoje-miasto.pl (prowadzone jest tu usprawnianie rozwoju ruchowego dziecka, terapia logopedyczna, inne formy terapii, potrzebne skierowanie od lekarza)
  • START – Centrum Rehabilitacji im. ks. bpa J. Chrapka, ul. Piłsudskiego 14, TEL: 056 461 16 69
  • PR – Poradnia Rehabilitacji przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie), ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PL - Poradnia Logopedyczna (gabinet terapii sensorycznej) przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie), ul. Rydygiera 15/17, 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PL - Poradnia Logopedyczna, TEL. 056 6440961 POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 4583130, 056 4583131
  • PL - Poradnia Logopedyczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340

Pomoc psychologiczna:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30 (w poradni rozwój dziecka może być monitorowany, rodzic otrzyma zalecenia jak najlepiej stymulować chore dziecko, może również wystąpić z wnioskiem o wydanie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju albo o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niepełnosprawnych - na wizytę należy zgłosić się z wszelką dokumentacją dotyczącą stanu zdrowia dziecka, ewentualnymi wcześniejszymi opiniami psychologa, pedagoga lub nauczyciela)
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie), ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652

Kontakt z rówieśnikami:

  • Przedszkole Tarpno z oddziałami integracyjnymi, ul. Dąbrówki 6
  • Przedszkole Kopernik z oddziałami integracyjnymi, ul. Dworcowa 35
  • Przedszkole Specjalne w SOSW nr 1, ul. Parkowa 25
  • Punkt Wczesnego Wspomagania Rozwoju przy Zespole Szkół Specjalnych, ul. Sikorskiego 42
  • Klub Przedszkolaka przy Klubie Integracji Społecznej, ul. Śniadeckich 6

Wsparcie dla rodziców:

  • PCPR - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Grudziądzu (dla rodzin z powiatu) 86-300, ul. Małomłyńska 1, tel. 45-14-434
  • Ośrodek Informacji dla Osób Niepełnosprawnych przy UM, ul. Ratuszowa 1, 056 4510374
  • Caritas – Grudziądzkie Centrum Caritas (wypożyczalnia sprzętu rehabilitacyjnego), ul. Marcinkowskiego 6-8, tel. 056 6431640
  • PZG - Polski Związek Głuchych, Punkt Rehabilitacyjno-Konsultacyjny dla Dzieci i Młodzieży z Wadą Słuchu w Grudziądzu z siedzibą przy ul. Dąbrowskiego 11/13
  • PZN - Polski Związek Niewidomych Koło Powiatowe w Grudziądzu z siedzibą przy ul. Kalinkowej 80a
  • Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci Niepełnosprawnych Ruchowo w Grudziądzu z siedzibą przy ul. Legionów 17/4
  • Stowarzyszenie na Rzecz Młodzieży Niepełnosprawnej Ruchowo w Grudziądzu z siedzibą przy ul. Jackowskiego 54/12
  • Stowarzyszenie na Rzecz Młodzieży Niewidzącej i Słabowidzącej w Grudziądzu z siedzibą przy ul. Łęgi 5/68
  • Towarzystwo Przyjaciół Downa w Grudziądzu z siedzibą przy ul. Słonecznej 19
  • Towarzystwo Przyjaciół Dzieci Koło Pomocy Dzieciom z Zespołem Mózgowego Porażenia Dziecięcego w Grudziądzu, ul. Śniadeckich 56/15
  • Stowarzyszenie Pomocy Osobom Autystycznym i Poszkodowanym w Wypadkach, Grudziądz, ul. Jackowskiego 43/1
  • MOPR – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (dla rodzin z miasta), ul. Hallera 1, tel. 056 46 269 90, fax: 056 46 286 90 www.mopr.grudziadz.pl (ewentualna pomoc socjalna, informacje o dodatkowych usługach opiekuńczych, kontakt z prawnikiem lub psychologiem)

Niepełnosprawnemu dziecku przysługuje zasiłek pielęgnacyjny.

Niepełnosprawne dziecko – dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności.

Podstawa prawna:art. 16 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.)



Gdy twoje dziecko nazywają „nadpobudliwe”

Albo podejrzewasz, że ma ADHD, bardzo ważne jest, by przeprowadzić diagnozę i zwrócić się o pomoc:

  • do lekarza psychiatry (tylko lekarz może postawić diagnozę ADHD)
  • do psychologa

Czym jest ADHD?

ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder, DSM IV) - Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi - (ryzyko wystąpienia od 3 do 10 % populacji dzieci, częściej u chłopców) – zespół hiperkinetyczny, będący schorzeniem, mający charakterystyczne objawy i wymagający odpowiedniego leczenia, z dużym prawdopodobieństwem potwierdzanym licznymi badaniami, że jest przekazywany genetycznie, warunkowany raczej wielogenowo i wiąże się z zaburzoną równowagą pomiędzy dwoma podstawowymi przekaźnikami – noradrenaliną i dopaminą oraz ze specyficznymi wzorcami pracy mózgu, zwłaszcza kory przedczołowej, obu półkul, struktur głębokich, spoidła wielkiego i móżdżku.

3 grupy objawów:

  • zaburzenia koncentracji uwagi
  • nadruchliwość
  • impulsywność

Leki nie mogą wyleczyć z nadpobudliwości. Mogą pomóc ją przeżyć.

Leczenie farmakologiczne wprowadza się u dzieci, u których jest to konieczne i tylko jako jeden z elementów terapii.

PROŚBY DZIECKA NADPOBUDLIWEGO:

1) Pomóż mi skupić się na jednej czynności.

2) Chcę wiedzieć, co się zdarzy za chwilę.

3) Poczekaj na mnie, pozwól mi się zastanowić.

4) Nie potrafię tego zrobić, pokaż mi wyjście z tej sytuacji.

5) Chciałbym od razu wiedzieć, czy to, co robię, jest zrobione dobrze.

6) Dawaj mi tylko jedno polecenie naraz.

7) Przypomnij mi, żebym się zatrzymał i pomyślał.

8) Dawaj mi małe zadania do wykonania, kiedy cel jest daleko, gubię się.

9) Chwal mnie choć raz dziennie, bardzo tego potrzebuję.

10) Wiem, że potrafię być męczący, ale czuję, że rosnę, kiedy okazujesz mi, jak mnie kochasz.

mgr Halina Zacharuk „Jak pomóc dziecku nadpobudliwemu psychoruchowo?”



Grudziądzkie adresy:

Lekarze psychiatrzy:

  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652

Pomoc psychologiczna:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30 (w poradni rodzic otrzyma zalecenia jak najlepiej pracować z dzieckiem, może również wystąpić z wnioskiem o wydanie opinii albo o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci z zaburzeniami zachowania - na wizytę należy zgłosić się z wszelką dokumentacją dotyczącą stanu zdrowia dziecka, ewentualnymi wcześniejszymi opiniami psychologa, pedagoga lub nauczyciela, konieczna jest diagnoza lekarza psychiatry o zaburzeniach zachowania)
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie), ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652
  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71

Rehabilitacja i terapia:

  • OR – Ośrodek Rehabilitacji Dzieci Specjalnej Troski, ul. Moniuszki 13a, TEL/FAX: 056 6432281 www.rehabilitacja.twoje-miasto.pl (prowadzone jest tu usprawnianie rozwoju ruchowego dziecka, terapia logopedyczna, inne formy terapii, potrzebne skierowanie od lekarza)
  • START – Centrum Rehabilitacji im. ks. bpa J. Chrapka, ul. Piłsudskiego 14, TEL: 056 461 16 69
  • PR – Poradnia Rehabilitacji przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie), ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PL - Poradnia Logopedyczna (gabinet terapii sensorycznej) przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie), ul. Rydygiera 15/17, 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70

Ponadto można skorzystać z udziału w zajęciach Szkoły dla Rodziców organizowanej cyklicznie przez Centrum Profilaktyki i Terapii w Grudziądzu, ul. Korczaka 23 lub przez PPP Specjalny Ośrodek Rewalidacyjno-Wychowawczy dla Dzieci i Młodzieży z Autyzmem 80-365 Gdańsk ul. Dąbrowszczaków 28, tel/ fax: 0 58 553-40-32

Strony internetowe:



Gdy twoje dziecko nie jest w pełni sprawne ruchowo

Dziecko niepełnosprawne ruchowo jest pozbawione lub ograniczone w zakresie bardzo ważnej dziedziny życia, związanej z samodzielnym przemieszczaniem się, samoobsługą i fizycznym wpływaniem na otoczenie. Doświadcza więc niezaspokojenia albo niepełnego zaspokojenia potrzeby działania oraz sprawczości (czyli, że mogę i potrafię coś zmienić, wykonać, zbudować, przestawić….)

Dziecku, które nie może w pełni kontrolować swojego ciała, z większym trudem przychodzi poznawanie świata. Ważne jest zatem, aby ten świat uczynić mu jak najbliższym, doświadczalnym, w zasięgu jego możliwości. Temu służą wszelkie formy terapii: motorycznej, manualnej, logopedycznej, pedagogicznej, socjalnej i psychologicznej.

Na żadną z tych terapii nie jest za wcześnie. Im szybciej zostanie podjęta, tym daje większe możliwości na uruchomienie mechanizmów rewalidacji (przywrócenia sprawności) lub kompensacji (wykreowania funkcji zastępczych).

W momencie, gdy twoje niepełnosprawne dziecko skończy 3-4 lata, zastanów się nad włączeniem go do grupy rówieśniczej. Warto skonsultować to z psychologiem i poszukać najlepszego w danej sytuacji rozwiązania. Niekoniecznie musi to być pełne włączenie do grupy przedszkolnej.

Wcześniej, już od momentu wykrycia niepełnosprawności, możesz jako rodzic wystąpić z wnioskiem o wydanie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju i w oparciu o nią dziecko zostanie objęte pewnymi formami wsparcia.

  • Według danych Światowej Organizacji Zdrowia u około 7% ogólnej populacji dzieci stwierdza się zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego różnego stopnia i pochodzenia.
  • Przyjmuje się, że na 1.000 żywo urodzonych dzieci 10 wymaga specjalnej opieki oraz leczenia ze względu na znaczne kalectwo. Wśród tych nieprawidłowości największe znaczenie mają choroby układu nerwowego, w tym także mózgowe porażenie dziecięce, którego częstotliwość wynosi 1,5–3 przypadków.
  • Wśród całej liczby dzieci niepełnosprawnych ruchowo, którą w naszym kraju szacuje się na około 40-50 tysięcy - ponad połowa (czyli 20-25 tysięcy) to pacjenci z mózgowym porażeniem dziecięcym (mpdz).
  • Kolejno najliczniejszymi w tej grupie są dzieci z wadami wrodzonymi kręgosłupa (głównie rozszczepami kręgosłupa i z przepuklinami oponowo-rdzeniowymi) oraz te, których niesprawność ruchowa jest wynikiem przebytych wypadków i urazów.
  • Częstość występowania mpdz zarówno w Polsce jak i na świecie od lat ocenia się na 2-3 promile co oznacza, że dotyczy ono od dwojga do trojga dzieci na każde 1000 żywo urodzonych. Przy obecnym poziomie urodzeń corocznie grupa ta powiększa się o 1200-2000 osób.


Grudziądzkie adresy:

Rehabilitacja i terapia:

  • OR – Ośrodek Rehabilitacji Dzieci Specjalnej Troski, ul. Moniuszki 13a, TEL/FAX: 056 6432281 www.rehabilitacja.twoje-miasto.pl (prowadzone jest tu usprawnianie rozwoju ruchowego dziecka, terapia logopedyczna, inne formy terapii, potrzebne skierowanie od lekarza)
  • START – Centrum Rehabilitacji im. ks. bpa J. Chrapka, ul. Piłsudskiego 14, TEL: 056 461 16 69
  • PR – Poradnia Rehabilitacji przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie), ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PL - Poradnia Logopedyczna (gabinet terapii sensorycznej) przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie), ul. Rydygiera 15/17, 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PL - Poradnia Logopedyczna, TEL. 056 6440961 POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 4583130, 056 4583131
  • PL - Poradnia Logopedyczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340

Pomoc psychologiczna:

  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 46 44 806, PN.-PT. 8.00 – 15.30 (w poradni rozwój dziecka może być monitorowany, rodzic otrzyma zalecenia jak najlepiej stymulować chore dziecko, może również wystąpić z wnioskiem o wydanie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju albo o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niepełnosprawnych ruchowo - na wizytę należy zgłosić się z wszelką dokumentacją dotyczącą stanu zdrowia dziecka, ewentualnymi wcześniejszymi opiniami psychologa, pedagoga lub nauczyciela)
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie), ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652

Kontakt z rówieśnikami, edukacja:

  • Przedszkole Tarpno z oddziałami integracyjnymi, ul. Dąbrówki 6
  • Przedszkole Kopernik z oddziałami integracyjnymi, ul. Dworcowa 35
  • Przedszkole Specjalne w SOSW nr 1, ul. Parkowa 25
  • Punkt Wczesnego Wspomagania Rozwoju przy Zespole Szkół Specjalnych, ul. Sikorskiego 42
  • Klub Przedszkolaka przy Klubie Integracji Społecznej, ul. Śniadeckich 6
  • Szkoła Podstawowa nr 18 z oddziałami integracyjnymi, ul. Dąbrówki 7
  • Szkoła Podstawowa nr 15 z oddziałami integracyjnymi, ul. Bydgoska 24
  • Gimnazjum nr 6 z oddziałami integracyjnymi, Al. 23-Stycznia 30
  • Zespół Szkół Ekonomicznych, oddział integracyjny, ul. Konarskiego 39

Wsparcie dla rodziców:

  • MOPR – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (dla rodzin z miasta), ul. Hallera 1, tel. 056 46 269 90, fax: 056 46 286 90 www.mopr.grudziadz.pl (ewentualna pomoc socjalna, informacje o dodatkowych usługach opiekuńczych, kontakt z prawnikiem lub psychologiem, niepełnosprawnemu dziecku przysługuje zasiłek pielęgnacyjny)
  • PCPR - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Grudziądzu (dla rodzin z powiatu) 86-300, ul. Małomłyńska 1, tel. 45-14-434
  • Caritas – Grudziądzkie Centrum Caritas (wypożyczalnia sprzętu rehabilitacyjnego), ul. Marcinkowskiego 6-8, tel. 056 6431640
  • Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci Niepełnosprawnych Ruchowo w Grudziądzu z siedzibą przy ul. Legionów 17/4
  • Stowarzyszenie na Rzecz Młodzieży Niepełnosprawnej Ruchowo w Grudziądzu z siedzibą przy ul. Jackowskiego 54/12
  • Towarzystwo Przyjaciół Dzieci Koło Pomocy Dzieciom z Zespołem Mózgowego Porażenia Dziecięcego w Grudziądzu, ul. Śniadeckich 56/15
  • Olimpiady Specjalne Polska Sekcja "Grud" w Grudziądzu z siedzibą przy ul. Parkowej 25
  • Polskie Towarzystwo Społeczno-Sportowe „Sprawni Razem" Kujawsko-Pomorski Oddział Wojewódzki w Grudziądzu z siedzibą przy ul. Kasprowicza 4
  • Stowarzyszenia Przyjaciół Osób Niepełnosprawnych „TO-MY” z siedzibą przy ul. Śniadeckich 21/22
  • Stowarzyszenie Pomocy Osobom Autystycznym i Poszkodowanym w Wypadkach, Grudziądz, ul. Jackowskiego 43/1

Strony internetowe:



Gdy twoje dziecko nie rozumie świata, a świat nie rozumie jego

Wiele nazw dotyczących dziecka znajdującego się w szczególnie trudnej sytuacji, uszkodzonego w sferze kontaktowania się z ludźmi, rozumienia otoczenia, uczenia się jak żyć i jak zachowywać się, rozumienia siebie samego.

Autyzm, zaburzenie całościowe, Zespół Aspergera, Zaburzenie autystyczne, Zespół Retta Dziecięcy Zespół Dezintegracyjny, Zespół Hallera, psychoza dezintegracyjna, Zespół Aspergera, Rozległe Zaburzenia Rozwoju nie wyszczególnione w żaden inny sposób (PDD – NOS), Autyzm Atypowy.

W literaturze przedmiotu używa się zamiennie różnych określeń w odniesieniu do dzieci z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi. Zawsze jednak określenia te dotyczą dziecka, którego prawidłowy rozwój jest zaburzony w wielu obszarach funkcjonowania i w zakresie nabywania kolejnych kompetencji rozwojowych.

W obrębie autystycznego spektrum znajdziemy również dzieci z „łagodniejszego” krańca autystycznego kontinuum oraz dzieci z pogranicza autyzmu, do których możemy zaliczyć:

  • Dzieci z zaburzeniem semantyczno–pragmatycznym (o zachowaniach zbliżonych do autystycznych) SPD
  • Wiele dzieci z zaburzeniem uczenia się pozawerbalnego (z zachowaniami podobnymi do Syndromu Aspergera)
  • Większość dzieci z hyperleksją (o zachowaniach zbliżonych do typu autystycznego lub „aspargerowskiego”)

Wśród objawów uznawanych za charakterystyczne dla autystycznego spektrum są:

  • nieprawidłowy rozwój rozumienia i ekspresji językowej przed 3 rokiem życia
  • nieprawidłowy rozwój więzi lub wzajemnych kontaktów społecznych
  • niedostateczne wykorzystanie kontaktu wzrokowego, wyrazu twarzy, postawy ciała i gestów do odpowiedniego regulowania interakcji społecznych
  • niedostateczny (odpowiednio do wieku umysłowego i mimo licznych okazji) rozwój związków rówieśniczych obejmujących wzajemne podzielane zainteresowania, czynności i emocje
  • brak odwzajemniania społeczno-emocjonalnego, przejawiający się upośledzeniem lub odmiennością reagowania na emocje innych osób, albo brak modulacji zachowania odpowiedniej do społecznego kontekstu, albo słaba integracja zachowań społecznych i komunikacyjnych
  • brak spontanicznej potrzeby dzielenia z innymi osobami radości, zainteresowań lub osiągnięć (np. brak pokazywania, przynoszenia lub podkreślania wobec innych osób przedmiotów swego indywidualnego zainteresowania)
  • opóźnienie lub zupełny brak rozwoju mówionego języka, które nie wiąże się z próbą kompensowania za pomocą gestów lub mimiki jako alternatywnego sposobu porozumiewania się (często poprzedzane przez brak komunikatywnego gaworzenia)
  • ograniczone, powtarzające się i stereotypowe wzorce zachowania, zainteresowań i aktywności
  • koncentracja na cząstkowych lub niefunkcjonalnych właściwościach przedmiotów służących do zabawy (jak ich zapach, odczucie powierzchni lub powodowanie hałasu czy wibracji)


Grudziądzkie adresy:

Diagnoza i pomoc:

  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652
  • PR – Poradnia Neurologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie), ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 4644805, 4644807, PN.- ŚR. 8.00– 17.00, CZW, PT. 8.00–15.30
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie), ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PL - Poradnia Logopedyczna (gabinet terapii sensorycznej) przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie), ul. Rydygiera 15/17, 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70
  • PL - Poradnia Logopedyczna, TEL. 056 6440961 POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 4583130, 056 4583131
  • PL - Poradnia Logopedyczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • Specjalny Ośrodek Rewalidacyjno-Wychowawczy dla Dzieci i Młodzieży z Autyzmem, 80-365 Gdańsk ul. Dąbrowszczaków 28, tel/ fax: 0 58 553-40-32
  • NZOZ Poradnia dla Osób z Autyzmem, Ośrodek Rehabilitacji Dziennej Specjalny Ośrodek Szkolno-Terapeutyczny dla dzieci i Młodzieży z Autyzmem, ul. Chopina 42, 80-268 Gdańsk, tel. 058/ 520-38-30, fax 058/ 520-38-31
  • Towarzystwo Autyzmu w Toruniu, 87-100 Toruń, ul. Żwirki i Wigury 19/21, tel. 0-56 655 60
  • Stowarzyszenie na Rzecz Terapii i Edukacji Dzieci z Autyzmem, 82-500 Kwidzyn, ul. Kopernika 19/5, tel.: 0502 620 005; 0661 707 974, osoby kontaktowe: Dagna Zachorowska, Anna Jabłońska
  • Bydgoskie Stowarzyszenie dla Dzieci z Autyzmem i Ich Rodzin, Zespół Szkół Nr 14, ul. Kcyńska 49, 85-304, Bydgoszcz, tel/fax 052/ 373-13-35

Kontakt z rówieśnikami, edukacja:

  • Przedszkole Tarpno z oddziałami integracyjnymi, ul. Dąbrówki 6
  • Przedszkole Kopernik z oddziałami integracyjnymi, ul. Dworcowa 35
  • Przedszkole Specjalne w SOSW nr 1, ul. Parkowa 25
  • Punkt Wczesnego Wspomagania Rozwoju przy Zespole Szkół Specjalnych, ul. Sikorskiego 42
  • Szkoła Podstawowa nr 18 z oddziałami integracyjnymi, ul. Dąbrówki 7
  • Szkoła Podstawowa nr 15 z oddziałami integracyjnymi, ul. Bydgoska 24
  • Gimnazjum nr 6 z oddziałami integracyjnymi, Al. 23-Stycznia 30

Wsparcie dla rodziców:

  • MOPR – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (dla rodzin z miasta), ul. Hallera 1, tel. 056 46 269 90, fax: 056 46 286 90 www.mopr.grudziadz.pl (ewentualna pomoc socjalna, informacje o dodatkowych usługach opiekuńczych, kontakt z prawnikiem lub psychologiem, niepełnosprawnemu dziecku przysługuje zasiłek pielęgnacyjny)
  • PCPR - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Grudziądzu (dla rodzin z powiatu) 86-300, ul. Małomłyńska 1, tel. 45-14-434
  • Ośrodek Informacji dla Osób Niepełnosprawnych przy UM, ul. Ratuszowa 1, 056 4510374
  • Caritas – Grudziądzkie Centrum Caritas (wypożyczalnia sprzętu rehabilitacyjnego), ul. Marcinkowskiego 6-8, tel. 056 6431640
  • Stowarzyszenie Pomocy Osobom Autystycznym i Poszkodowanym w Wypadkach, Grudziądz, ul. Jackowskiego 43/1
  • www.spoa.org.pl - Stowarzyszenie Pomocy Osobom Autystycznym

Strony internetowe:



Gdy twoje dziecko ujawnia zaburzenia zachowania

Termin "zaburzenia zachowania" określa wszelkie rodzaje zachowań naruszających obowiązujące normy zachowania społecznego. Dotyczy więc zachowań w różnym stopniu aspołecznych, antyspołecznych i przestępczych.

Dziecko i młody człowiek z zaburzeniami postępowania zachowuje się w sposób wzbudzający ogólną krytykę otoczenia. Chwilami bywa wulgarny i arogancki, spiera się z dorosłymi, odmawia wykonywania ich poleceń, obraża się i używa brzydkich słów, stale pozostając w opozycji do dorosłych i autorytetów, a jeśli towarzyszący temu kryzys wychowawczy i szkolny narasta, to ucieka się do kłamstw, wagarów, bójek, okrucieństwa, ucieczek, a czasem aktów wandalizmu, drobnych kradzieży i innych naruszeń prawa.

Spośród osób z zaburzeniami zachowania, które wkraczają w okres dorosłości większość na szczęście w miarę postępów w dojrzewaniu zarzuca nieprawidłowe postępowanie i prowadzi normalne życie. Nie wolno jednak zapominać o mniejszej grupie tych adolescentów, którzy utrwalają zaburzone schematy postępowania, wiążą się ze środowiskami osób sobie podobnych i trwale wkraczają w świat przestępczy. W takich przypadkach można mówić o nieprawidłowym rozwoju osobowości, która staje się stopniowo osobowością asocjalną. Jej późniejszymi następstwami są uzależnienia od środków odurzających i alkoholu, depresja, próby samobójcze i samobójstwa oraz częste przedwczesne zgony w wyniku nagłych wypadków. W obliczu powagi zdarzeń konieczna wydaje się potrzeba wczesnego zapobiegania poważniejszym zaburzeniom osobowości.

Żelazną zasadą jest aktywne przeciwdziałanie poważniejszym objawom, zanim te zdążą powstać i dalej się rozwinąć. Rodzice powinni próbować zrozumieć naturę swoich trudności w wychowywaniu dotkniętego zaburzeniami postępowania dziecka i nie oddalać tego problemu od siebie, oczekując, że ktoś jest od nich bardziej kompetentny wychowawczo i że dla nich albo za nich coś zrobi.

Po drugie, im wcześniej uda się skontaktować takie dziecko z doświadczonym w sprawach młodzieży psychologiem czy psychiatrą, tym lepiej.

Metodą z wyboru w leczeniu młodzieńczych zaburzeń postępowania jest długoterminowa psychoterapia powiązana ze wsparciem udzielanym całej rodzinie oraz z możliwością przebadania dziecka pod kątem ADHD (częsta przyczyna zaburzeń zachowania!) oraz innych ukrytych cech funkcjonowania układu nerwowego, sprzyjających impulsywności i brakowi kontroli nad zachowaniem. Dla prawidłowego opanowania umiejętności społecznych przez dziecko wskazany jest udział w terapiach grupowych i treningach kształtujących alternatywne, akceptowane społecznie metody zastępowania agresji. Im wcześniej podjęty zostanie wysiłek rodziców i zagrożonego dziecka, tym większa szansa uniknięcia "czarnego scenariusza" i większa skuteczność leczenia.



Grudziądzkie adresy:

  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 25, TEL. 056 4502340
  • PZP – Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, TEL. 056 4610652
  • CPDiPR – Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, Grudziądz, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel./fax: (56) 462 18 71
  • PPP – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Grudziądzu, ul. Korczaka 23, tel. 46 44 805, PN.-PT. 8.00 – 15.30 (możliwe spotkania po południu)
  • PP - Poradnia Psychologiczna, POLIKLINIKA, Grudziądz, ul. Legionów 57, TEL. 056 6440959
  • PP – Poradnia Psychologiczna przy Zespole Poradni Specjalistycznych (w Węgrowie), ul. Rydygiera 15/17 86-300 Grudziądz, TEL.: 056 450 06 70


Kiedy bliscy odchodzą „na zawsze”

Bywają w życiu tak trudne chwile, gdy cała układanka życia legnie w gruzach, a wszystkie bajki i marzenia pt: ”żyli długo i szczęśliwie” kończą się inaczej. Bardzo trudno pisać o odchodzeniu, umieraniu, śmierci. Do odchodzenia ukochanych nie sposób przygotować. Nie ma także cudownej metody, by po stracie najbliższych zmniejszyć ból. Gdy oni umierają – to jakby umierała cząstka nas i tak trudno znowu zmartwychwstać i znowu być. Ten ból, ciemną noc, trzeba przetrwać…- bo życie, o ironio, toczy się dalej, „a po nocy przychodzi dzień”. Ból, który towarzyszy odchodzeniu bliskich, tak naprawdę pomaga - o ile go wyrażamy. Płaczmy, smućmy się, lecz nie zamykajmy się z tym bólem w samotności duszy. Choć świat nas przeraża, a czas się zatrzymał na godzinie odejścia – właśnie to czas leczy rany.

Gdy odchodzenie dotyczy Dzieci, warto uruchomić całą strefę aniołów, dobrych duchów, świętych – słowem całego nieba, które dziecko rozumie i ma w sobie. Choć świat to niewidzialny i niedotykalny - można nauczyć się języka aniołów i rozmawiać z Mamą, Tatą i szukać widzialnych znaków Ich obecności: w zapachach, ptakach i obłokach, które przemówią, innym już „babcinym głosem”. Wszak trzeba wierzyć w „Świętych obcowanie”. To my, dorośli, możemy nauczyć Dzieci tej wiary w to, co niemierzalne, niematerialne – a jednak tak bardzo jest…. Fenomen śmierci, odchodzenia, w psychice dziecka kształtuje się dopiero w wieku ok. 6,7 roku życia i wówczas w sposób bardziej świadomy dziecko potrafi zgłębić tajemnicę śmierci, która tak naprawdę już na zawsze pozostanie tajemnicą. Gdy odchodzą bliscy – dzieciom należy pozwolić pożegnać się. Czasem bywa tak, że niemożliwe jest dotknięcie, zimnej już, dłoni matki, ale można napisać swoje pożegnanie, można narysować: swoją miłość i to wszystko, co chciałoby się powiedzieć w chwili pożegnania. W chwili pożegnania – można zaśpiewać kołysankę, z którą mama odejdzie do Nieba.

Ks. Jan Twardowski pięknie powiedział, że bliscy nie odchodzą – znikają nam tylko z pola widzenia. I w to, że nie odchodzą trzeba nam uwierzyć i nauczyć się patrzeć, i szukać ich innej obecności sercem. Kontakt duchowy, kontakt w sercu, duszy, jest bardzo trudny, ale tego można nauczyć nasze dzieci. Czasami to one uczą tego nas, dorosłych, bo: „jeśli nie staniecie się jak dzieci” – nie powstaniecie ze swoich śmierci.

Trzeba rozmawiać, wspominać, palić świece, sadzić drzewa i najpiękniejsze róże - modlić się i płakać – razem. Wszelkie rytuały towarzyszące odchodzeniu są piękne i pomagają przetrwać. Dzieci również mogą w nich uczestniczyć. Tylko, my dorośli, mocno musimy trzymać je za ręce i pokazać im niebo, które teraz jest końcem świata. Ale możemy też zaśpiewać w swojej okaleczonej duszy: „spotkamy się kiedyś u studni – wkoło będzie zielono”.

Odchodzenie jest częścią życia, wszak, przychodzimy, odchodzimy, lecz nie wszystko w nas umiera - to co prawdziwe trwa wiecznie. Trwają wspomnienia, pragnienia, ostatnia wola i to, o czym marzyłaby dla mnie moja mama. Przecież najpiękniejszą cząstką tych, którzy odeszli, my sami jesteśmy...


rozdział ten dedykuję Bożenie - Ewa