drzewko

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna
w Grudziądzu

poradnik_img

Poradnik dla rodzica z okazji 50-lecia Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w Grudziądzu


Spis treści


Wstęp

Z okazji jubileuszu 50-lecia istnienia w naszym mieście – Grudziądzu, Poradni Psychologiczno–Pedagogicznej, oddajemy w Państwa ręce drugie wydanie Grudziądzkiego Przewodnika dla Rodzica.

Pierwsza edycja cieszyła się dużym zainteresowaniem, poruszała bowiem problemy aktualne 10 lat temu i była swoistym drogowskazem jak je rozwiązywać, gdzie szukać pomocy.

Czas płynie szybko. Zmieniła się rzeczywistość, nierzadko rodzina jest w kryzysie, dzieci i młodzież dotykają nowe problemy, zaburzenia, zagrożenia i zjawiska, z którymi nie tylko rodzic nie zawsze wie, jak sobie poradzić.

Od zawsze misją naszej placówki jest skuteczne pomaganie. Wyzwaniem dla nas jest „…w tym cały sens istnienia, aby umieć żyć…”. To hasło przewodnie towarzyszy naszym obchodom, ale także codziennej pracy pedagogicznej.

W drugim wydaniu poradnika chcemy odpowiedzieć na nowe pytania, poruszyć nowe zagadnienia, występujące jeszcze nie tak dawno marginalnie, a dziś w dużym natężeniu.

Poradnik ma być swoistą nawigacją dla rodzica w jego drodze jaką jest mądre wychowanie dziecka. Wydany jest dzięki wsparciu Urzędu Miejskiego w Grudziądzu w ramach szeroko pojętych działań na rzecz profilaktyki i promocji zdrowia dzieci i młodzieży.

Mamy nadzieję, że ta lektura pomoże zrozumieć lepiej nasze dzieci, by wspólnie szczęśliwie żyć.

Dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej

Dorota Meller-Murawska

Dorota Meller-Murawska

dyrektor Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej, pedagog, terapeuta specjalizujący się w diagnozie i terapii specyficznych zaburzeń w pisaniu i czytaniu, terapeuta I i II stopnia w zakresie EEG Biofeedback. kocham życie, ludzi, lubię podróże

O trudzie wychowania

Książek, broszur, artykułów, blogów na temat wychowania dzieci jest mnóstwo. Wiele z nich to pozycje ciągle aktualne, tematy ważne, warte przeczytania, a rozwiązania do wdrażania, stosowania, czasem refleksji. Na przestrzeni kilkudziesięciu lat zmienił się świat, zmieniła się znacznie rzeczywistość, codzienność. Poza tym obserwuję różne postawy, poglądy, mody, trendy na temat wychowania dzieci i młodzieży…

Rodzicu zatrzymaj się w pędzie dnia codziennego i pomyśl, zastanów się … czy jesteś mądrym rodzicem.

Rodzicu Ty też byłeś i jesteś dzieckiem. Przypomnij sobie jak często potrzebowałeś szacunku, akceptacji i zrozumienia ze strony dorosłych.

Czego Tobie zabrakło w dzieciństwie? Może dobrego słowa, może docenienia, może wiary, że się uda, a może zwykłego przytulenia i słów „Kocham Cię”, ,,Jesteś dla mnie bardzo ważna”. Albo czego było za dużo? Może dorastałeś w tzw. dobrym domu, ale nieotulonym miłością, troską, może doświadczałeś fałszu, ułudy, przemocy czy agresji. A może jesteś tym szczęściarzem, który dostał od swoich rodziców tyle, ile powinien, dobry fundament by budować na nim swoją rodzinę?

Dziecko – cud, boży dar, szczęście …wyczekane, wymarzone ale i stawiające wyzwanie. Czy sprostamy mu jako rodzice? To oczywiste, że każdy z nas chce wychować swoje dzieci jak najlepiej, być z nich dumnym, chwalić się całemu światu.

Dzisiejsze młode pokolenie, które zakłada rodzinę, staje się rodzicami, często nazywane jest pokoleniem ludzi Ikea. Nastawione jest na to by nie zawsze być, ale często mieć, pędzące z pracy do pracy, ze szkolenia na szkolenie, ze spotkania biznesowego na spotkanie, emigrujące za granicę, bo trzeba spłacać kredyt…. Pokolenie dbające często przesadnie o swój wygląd współczesnego celebryty, o styl fit, o życie w świecie wirtualnym, profil na facebook’u, zdjęcia na Instagramie po prostu nie ma sił i czasu, by być rodzicem, by być z dzieckiem, spędzić z nim aktywnie czas, posłuchać co ma nam do powiedzenia.

Kiedyś na spotkaniu rodzic trzylatka zapytał mnie, kiedy kupić dziecku tablet. Nie zdążyłam odpowiedzieć, a tato stwierdził, że już kupił go maluchowi i nareszcie ma spokój, bo dziecko się bawi, a on może w spokoju popracować z komputerem. Gdzie tu czas i uwaga skierowana do dziecka, gdzie budowanie więzi, relacji, kontaktu, tej codziennej bliskości, która wzmacnia miłość.

Lubię obserwować ludzi. Cieszę się zawsze, ilekroć widzę mamę czy tatę ze swoim dzieckiem idących i rozmawiających, tłumaczących im świat, rodziców na wspólnych wycieczkach rowerowych, spacerach do lasu, parku, wyprawach na basen, boisko.

Ale często też obserwuję rodziców wpatrzonych w ekran komórki, piszących nieustannie esemesy, czy maile, nieobecnych w świecie realnym, poddenerwowanych, gdy dziecko czegoś chce, dopomina się zainteresowania i uwagi. Żyjemy nie po to żeby tylko mieć, ale żeby być, być dla drugiego człowieka - naszego dziecka.

Podaruj swojemu dziecku siebie.

Obdarowuj więc każdego dnia swoje dziecko uśmiechem pogodnego rodzica, wzrokiem patrzącym z zachwytem, dobrym słowem, które daje energię na cały dzień, gestem przytulenia jako oznaki silnej więzi, czasem tylko dla niego, rozmową o rzeczach ważnych i nieważnych, troską o jego małe i duże kłopoty, uwagą, bo chce Cię o czymś powiadomić, zrozumieniem, bo musi coś wytłumaczyć, czasem, by cieszyć się sobą, akceptacją jego wyborów. Daj mu siłę, odwagę i wiarę ….to jest świadectwo Twojej codziennej miłości.

A miłość to ofiarowanie siebie, swojego czasu, niekiedy swoich planów, to odpowiedzialność, umiejętność słuchania, ale i stawiania wymagań, poprzeczek.

Zdecydowana część problemów z dziećmi wynika z braku naszego zainteresowania, czasu i dobrych postaw współczesnego rodzica.

Na koniec ku rozwadze i przemyśleniu zacytuję Diane Loomans:

zdjecie10

Gdybym mogła od nowa wychować dziecko to:

  • częściej używałabym palca do malowania, a rzadziej do wytykania
  • mniej bym upominała, a bardziej bym dbała o bliski kontakt
  • zamiast patrzeć stale na zegarek, patrzyłabym na to, co robi dziecko
  • wiedziałabym mniej, lecz za to umiałabym okazać troskę
  • robilibyśmy więcej wycieczek i puszczalibyśmy więcej latawców
  • przestałabym odgrywać poważną, a zaczęłabym poważnie się bawić
  • przebiegłabym więcej pól i obejrzałabym więcej gwiazd
  • rzadziej bym szarpała, a częściej przytulała
  • rzadziej byłabym nieugięta, a częściej bym wspierała
  • nie uczyłabym zamiłowania do władzy lecz potęgi miłości


Mariola Lewandowska

Mariola Lewandowska

pedagog PPP, terapeuta systemowy, zajmuje się diagnozą, poradnictwem oraz terapią systemową rodzin, par i indywidualną

Co jest ważne dla rodziny ?

Każda rodzina pragnie, aby mieszkało u niej szczęście (i wszystko to co kryje się w tym pojemnym słowie). W związku z tym, że każda rodzina jest i chce być wyjątkowa (jak i człowiek), podejmuje różne działania, aby szczęście do siebie zaprosić, a potem sprawić, by zostało na dłużej, najlepiej na zawsze.

Podczas moich rozmów z rodzinami, wspólnie poszukujemy obrazu szczęścia. Wśród wielu wymienianych ważnych elementów szczęścia rodziny powtarza się spokój, bezpieczeństwo, stabilizacja. Gdy spojrzymy w przeszłość, to okazuje się, że te czynniki dla rodziny były ważne zawsze.

W różnych obszarach rzeczywistości istotne jest, aby zamiast podejmować działania naprawcze, zapobiegać. Dotyczy to również życia rodzinnego, co oznacza, że potrzebne są takie działania ze strony rodziców, które będą jej pozwalały chronić własny spokój, bezpieczeństwo i stabilizację.

W rodzinie pierwsi byli rodzice, stąd na nich spoczywa odpowiedzialność i jednocześnie przywilej bycia „strażnikami ogniska rodzinnego”. Żeby ognisko paliło się „w sam raz”, konieczna jest współpraca obojga „strażników” (mamy i taty) we wszystkich sprawach związanych z dzieckiem. Niestety okazuje się, że w praktyce to wcale nie jest takie proste - utrzymać ognisko na tym samym poziomie ciepła. Bywa, że jeden z rodziców ulega pokusie, aby dorzucić trochę więcej niż potrzeba do palącego się ogniska, co wywołuje u drugiego rodzica działania zmniejszające ogień (aby ogień był „w sam raz”). Są to między innymi te sytuacje, w których rodzice mają różne zdania odnośnie spraw związanych z dzieckiem i trudno im znaleźć porozumienie. Problemem nie jest to, że mają różne zdania, ale to, że nie znajdują wspólnego rozwiązania, a całą energię kierują w stronę przekonania drugiej osoby do słuszności własnego pomysłu. Na skutek powtarzalności takich działań, spokój, który jest ważny dla rodziny, powoli zaczyna się chować (bo jak to spokój - nie lubi hałasu, więc szuka dla siebie bezpiecznego miejsca). Kiedy spokoju jest mniej w rodzinie, mniej jest również poczucia bezpieczeństwa i stabilizacji.

Dodatkowymi czynnikami, które są niekorzystne dla stabilizacji, bezpieczeństwa i spokoju rodziny są rozstania rodziców (i wszystkie związane z tym konsekwencje dla dziecka), niedostępność rodziców (wynikająca nie tylko z pracy zawodowej) oraz zbyt płynne granice między światem rodziców i dziecka. Drogi Rodzicu, pamiętaj, że Twoje zachowanie warunkuje zachowanie Twojego dziecka, które zwrotnie warunkuje Twoje zachowanie, jednak to TY jesteś dorosły = odpowiedzialny za to, co jest w Twojej Rodzinie.

zdjecie3


Aleksandra Nowak

Aleksandra Nowak

pedagog o specjalności pedagogika specjalna, rewalidacja dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych i wczesne wspomaganie rozwoju. Terapeuta Biofeedback EEG II stopnia. Zajmuje się głównie diagnozą i terapią dzieci z zaburzeniami rozwojowymi.

Dekalog dla rodziców maluszka

Kochany rodzicu:

  • Patrz na mnie, jak najczęściej nawiązuj ze mną kontakt wzrokowy, uśmiechaj się do mnie. Reaguj na moje próby nawiązania kontaktu – uśmiechem, gestem, dotykiem, słowem. Kiedy jesteśmy razem, proszę Cię, nie patrz w ekran telewizora, telefonu czy laptopa, ponieważ mogę odczuć, że te sprzęty są dla Ciebie ważniejsze niż ja.
  • Ważny jest dla mnie stały rytm dnia - godziny posiłków, snu, zabawy, dzięki temu czuję się bezpiecznie.
  • Pozwól mi doświadczać możliwości swojego ciała, ruchów rąk, nóg, tułowia, głowy, stwórz mi bezpieczną przestrzeń do przemieszczania się różnymi metodami. Lubię być na podłodze, czołgać się, kulać, raczkować, chodzić przy sprzętach czy być prowadzonym przez rodzica. Bardzo lubię zabawy tj. bujanie w kocu, patataj - bujanie na nodze, kręcenie się w objęciach rodzica itp. Chodziki, kojce, szelki ograniczają moje możliwości ruchowe. Kiedy jestem starszy chcę biegać, skakać, wspinać się, bujać, pozwól mi tego doświadczać, nawet jeżeli czasami się przewrócę, ponieważ ważne to jest dla rozwoju mojego mózgu.
  • Mów do mnie jak najczęściej, opowiadaj o otaczającym świecie, wyjaśniaj to, co się dzieje wokół, nazywaj to, co mnie otacza, komentuj to, co robisz, rozmawiaj ze mną gdy już potrafię mówić, dzięki temu uczę się słuchać drugiego człowieka, doświadczam tego, że ważne jest dla drugiej osoby to, co myślę i chcę przekazać.
  • Bardzo lubię gdy mnie kołyszesz, głaszczesz, masujesz, bawisz się ze mną w zabawy paluszkowe np. idzie rak nieborak, idzie kominiarz po drabinie, tu kokoszka dziobała. Ważne jest dla mnie dotykanie tego co mnie otacza, doświadczanie różnych faktur, temperatur, to nic, że czasami się pobrudzę. Dzięki temu rozwija się mój zmysł dotyku.
  • Lubię obserwować. Jeżeli nie potrafię jeszcze chodzić, pozwól mi być w takim miejscu, aby widzieć to, co dzieje się wokół. Pokazuj mi to, co mnie otacza, oglądaj ze mną książeczki, zadbaj, aby wokół mnie były ciekawe, kolorowe przedmioty. Tak zaaranżuj przestrzeń, abym mógł sięgać po przedmioty, dotykać je, manipulować nimi. Pozwoli mi to rozwijać zmysł wzroku oraz koordynację wzrokowo – ruchową.
  • Lubię słuchać gdy do mnie mówisz, śpiewasz, czytasz książeczki, zwracasz moją uwagę i nazywasz dźwięki, które do mnie docierają z otoczenia. Dużą radość sprawiają mi zabawki wydające dźwięk, grzechotki, pozytywki, dzięki temu stymulowany jest mój zmysł słuchu.
  • Czasami mam potrzebę pobycia w ciszy, sam ze sobą, nie muszę być ciągle stymulowany, pozwól mi samodzielnie wypełnić swój czas, wykazać się własną inicjatywą.
  • Najważniejsze dla mojego rozwoju jest bycie kochanym, akceptowanym takim jakim jestem, doświadczanie obecności rodziców, ich wsparcia oraz tego, że jestem ważniejszy dla nich od ich pracy, zainteresowań, znajomych, rozrywek. W poczuciu miłości, bezpieczeństwa i akceptacji rozwinę swoje skrzydła, będę miał poczucie swojej wartości, nie straszne będą mi wyzwania jakie napotkam w życiu.
  • Pomimo tego, że często staję się „pępkiem świata” i „oczkiem w głowie” ważne jest, aby stawiać mi granice, wskazywać to, co jest dobre i złe, uczyć mnie dostrzegania potrzeb drugiego człowieka, tego, że od drogich zabawek, ubrań i gadżetów ważniejszy jest czas spędzony razem, dostrzeganie drugiego człowieka, piękna otaczającego świata, doświadczanie miłości, przyjaźni.

Pomocna literatura:

  • Bogdanowicz M. (2005). Zabawy paluszkowe. Media Rodzina.
  • Bradway L.,Albers Hil B. (2012). Jak wszechstronnie rozwinąć zdolności dziecka. Harmonia.
  • Gruszczyk–Kolczyńska E., Zielińska E. (2006). Wspomaganie dzieci w rozwoju zdolności do skupiania uwagi i zapamiętywania. WSiP Warszawa.
  • Szumanówna W. (1991). Rysowane wierszyki. Warszawa.

Strony internetowe:



Katarzyna Kobylacka-Sikora

Katarzyna Kobylacka-Sikora

psycholog, certyfikowany psychoterapeuta poznawczo-behawioralny dzieci, młodzieży i dorosłych, członek Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczo-Behawioralnej i European Association for Behavioural and Cognitive Therapies (EACBT). Wieloletni biegły sądowy, inicjator powołania grudziądzkich oddziałów integracyjnych na wszystkich etapach kształcenia.

O sztuce bycia konsekwentnym

Tata do dzieci:

- jak tylko znajdę trochę wolnego czasu, to pogramy w coś fajnego...

Sześcioletni synek:

- ale Tato! Powiedz tylko gdzie się szuka tego wolnego czasu?!... Tylko powiedz gdzie, a ja już znajdę go dla ciebie...

Któż z nas uważa się za osobę konsekwentną - w 90%, kto w 50%, a kto w 20%?

W jakich obszarach łatwiej nam być konsekwentnym: praca ? dom?

To bardzo popularne słowo ma dwa różne znaczenia, które mylą się nam zwłaszcza w zwrotach i wyrażeniach.

Warto zatem zapamiętać, że konsekwencja to:

  • postępowanie według przyjętych zasad, zgodnie z planem, spójne i przemyślane działanie, wytrwałość w dążeniu do celu;
  • wynik, rezultat, skutek, następstwo działań bądź zdarzeń

Bycie konsekwentnym – to bycie prawdomównym, wiarygodnym, skutecznym, wytrwałym, a co za tym idzie przewidywalnym, bezpiecznym, dającym oparcie.

Dlaczego to ważne?

Ktoś kiedyś porównał konsekwencję w wychowaniu do rozkręconego bączka, dziecięcej zabawki, która dotąd się kręci, póki nie zacznie się chybotać i „tracić równowagi”. Tracąc ją gubi swój rytm i upada. Analogicznie rodzic wprawiony w rytm swojej konsekwencji czuje się pewnie i stabilnie. Co ważne, dziecko również odczuwa taką sytuację jako bezpieczną i ma jasne poczucie i świadomość reguł panujących w relacji z rodzicami.

Rób to, o czym mówisz!

Ta myśl jest złotą zasadą konsekwentnego wychowywania.

Niezrealizowane obietnice są jak błotnisty grunt, po którym nie da się stawiać pewnych kroków. A samo kroczenie jest męką. Więcej energii zużywamy na pilnowanie kroków, aniżeli na zbliżanie się do zamierzonego celu. Dlatego tak często słyszę w poradni o poczuciu bezradności, bezsensu czy trwaniu w błędnym kole.

Gdy mówisz: „Jeśli jeszcze raz będziesz kopał piłkę w domu, zabiorę ci ją”, a następnie w przypadku powtórzenia takiego zachowania, rzeczywiście ją zabierasz – sprawiasz, że dziecko Ci wierzy, a Twoje słowa traktuje poważnie.

Owo dotrzymywanie słowa danego dziecku, zarówno w przypadku nagród, jak i kar wymaga od rodzica rozwagi w doborze słów.

Rób to, o czym mówisz. Mów tylko to, co jesteś w stanie wyegzekwować.

Zawsze lepiej, aby konsekwencje były naturalne, wtedy o wiele łatwiej dziecku zrozumieć związek między własnym zachowaniem, a skutkiem. Jak nie będzie porządku w pokoju, to powyrzucam wszystkie zabawki przez okno!

Gdy brokuły znikną z talerzyka, wyczaruję ci kucyka. Te stwierdzenia mają charakter „obietnic nierealizowalnych”, czyli takich, które nigdy się nie spełnią. Mało prawdopodobny wydaje się widok rodzica wyrzucającego całe stosy zabawek przez okno lub usilnie starającego się wyczarować małego konika. Takie zaklęcia czy groźby są bezużyteczne, nie wnoszą niczego w życie i nie wpływają na zmianę postawy dziecka.

Gdy dochodzi do kolizji pomiędzy naszymi oczekiwaniami a zachowaniem dziecka A.Faber i E.Mazlish proponują:

  • wskazanie dziecku pomocnej metody w rozwiązaniu danej sytuacji.
  • wyrażenie swojej stanowczej dezaprobaty dla złego zachowania.
  • wyrażenie swoich uczuć i oczekiwań w związku z zaistniałą sytuacją.
  • pokazanie dziecku, jak może naprawić zło.
  • zaproponowanie wyboru przy rozwiązaniu sytuacji związanej ze złym zachowaniem.
  • pozwolenie dziecku na odczucie konsekwencji swego zachowania.
zdjecie11

Zacznij od siebie.

Jeżeli chcesz dobrze wychować dziecko, zastanów się nad osobistą listą wartości i priorytetów. I mów o tym wyraźnie. Dziecko musi wiedzieć, co rodzice uważają za dobre, a co za złe, co jest dla nich słuszne, a co nie, czego pragną, a na co nie pozwalają. Dzieci i młodzież potrzebują punktów odniesienia, potrzebują oparcia. Potrzebują wiedzieć: co, jak, w którą stronę.

Jakie błędy związane z niekonsekwencją popełniają najczęściej rodzice i jakie one mająskutki dla dziecka?

  • Brak konsekwencji w utrzymywaniu stałego trybu dnia. Dzieci do wieku szkolnego powinny mieć ustalone godziny codziennych czynności, po to, by układ nerwowy i cały organizm przyzwyczaił się do określonego trybu dnia. Dziecko jest wówczas spokojniejsze, o stałej porze odczuwa głód, o stałej porze zaczyna być śpiące. Jeżeli chodzi spać o różnej porze, to albo nie może usnąć ze zmęczenia, albo jest tak marudne, że trudno je ukoić i przygotować do snu.
  • Brak konsekwencji w dawkowaniu przyjemności dla dzieci: nadmiar słodyczy, nadmiar oglądania TV, nadmiar gier na komputerze może być źródłem zależności od kreskówek i komputera. Może prowokować ucieczkę od świata rzeczywistego w świat wirtualny, stłumienie rozwoju uczuć wyższych (przyzwyczajenie się do agresji, stępienie wrażliwości na drastyczne obrazy, brak interakcji podczas przeżywania sytuacji na ekranie). Może ograniczyć rozwój wyobraźni, twórczości, aktywności ruchowej oraz zdolności nawiązywania kontaktów, a modelować zachowania nierzeczywiste lub niepożądane.
  • Brak konsekwencji w stawianiu dziecku granic, wskazywaniu - co wolno, a czego nie wolno czynić. Niekonsekwencja we wprowadzaniu dziecka w świat norm moralnych, społecznych, obyczajowych i innych oraz brak wzmocnień w doświadczeniu może skutkować poważnymi konsekwencjami i dla jednostki i dla życia społecznego. Wspólnota indywidualności zorientowanych tylko na siebie i żyjących, by zaspokoić swoje zachcianki nie będzie ani bezpieczna ani wolna. I nie zapewni bezpieczeństwa i wolności swoim członkom.
  • Brak konsekwencji w uczeniu samodzielności: wyręczanie przy jedzeniu, ubieraniu, sprzątaniu!, wspólne spanie – może prowadzić do rozwoju u dziecka przekonań lękorodnych, że sobie nie poradzę, sam nie dam rady, inni są lepsi, nie umiem. Skutki mogą być bardzo odległe w czasie i prowadzić do niemożności tworzenia i utrzymywania zdrowych więzi emocjonalnych.

Jeśli myślisz rok naprzód

sadź ryż

Jeśli myślisz 10 lat naprzód

sadź drzewo

Lecz jeśli myślisz 100 lat naprzód

ucz ludzi

przysłowie chińskie

Pomocna literatura:

  • Faber A., Mazlish E. (2013). Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły. Media Rodzina.
  • Gordon T. (2014). Wychowanie bez porażek, czyli trening skutecznego rodzica. Instytut Wydawniczy PAX.
  • McCreadyA. (2017). Epidemia EGOizmu. Jak być konsekwentnym rodzicem i stawiać dziecku granice? Wydawnictwo Samo Sedno.

Strony internetowe:



Iwona Wylęgała

Iwona Wylęgała

psycholog, terapeuta pracujący w nurcie psychodynamicznym. Zajmuje się indywidualną terapią dorosłych, diagnozą dzieci i młodzieży.

Błogosławieństwo nudy

Coraz mniej mamy ciszy. Ze wszystkich stron zalewani jesteśmy informacjami, dźwiękami, obrazami. Nasz świat przepełniają reklamy, działające na nas podprogowo, informujące nas co mamy kupić, co robić, jak spędzać czas. Coraz więcej pracujemy, zajęci pogonią za pieniędzmi, luksusem, bądź koniecznością „związania końca z końcem”. A po pracy wyścig: zakupy, dzieci, zajęcia dodatkowe naszych pociech, czasami nasze, posiłki, sprzątanie, spanie. Coraz więcej wymagamy od siebie, ale też i od dzieci. Bo dzisiejszy świat daje im tyle możliwości, że nie sposób z nich nie skorzystać, i tak, od najmłodszych już lat, wozimy dzieci na angielski, tańce, rysunki, basen, naukę gry na instrumencie. I jeszcze nie ma w tym nic złego, jeśli zajęcia dodatkowe są wynikiem zainteresowań dziecka, pomagają w rozwoju jego potencjału, a dzieci biorą w nich udział z zapałem i chęcią. Bywa jednak, że są spowodowane niezrealizowaną potrzebą rodzica, zaspokojeniem jego ambicji czy obawą, że niezapisanie go na tego typu zajęcia jest wyrazem jego zaniedbania.

Zrozumiałym jest, że mamy pragnienie by naszym dzieciom żyło się lepiej, by miały dobre stopnie, skończyły studia, dostały dobrze płatną pracę. Niektórzy pragną, by ich dzieci były liderami, władały przynajmniej jednym językiem obcym czy uprawiały sport. I nie ma w tych pragnieniach nic złego, ale warto pamiętać o biologicznych uwarunkowaniach maluchów. Aby mózg dziecka mógł w pełni wykorzystać swój potencjał potrzebuje odpoczynku, relaksu, przyjemności z działania a nie wypełniania zadań narzuconych mu przez dorosłych. Dzieci pozostające bez wpływu na rzeczywistość, którym nie daje się możliwości swobodnego eksplorowania świata, niekontrolowanej zabawy, dzięki której zdobywają nowe umiejętności, doświadczenia, poszerzają zasób wiedzy i rozwijają kreatywność, często przypominają projekt a nie jednostkę indywidualną. Są znużone, sfrustrowane, nie odczuwają przyjemności z tego co dzieje się wokół.

Najlepszym antidotum to zatrzymać się i zobaczyć dziecko jako osobną istotę, która ma prawo do własnych wyborów, która ma prawo do zaspokojenia potrzeby bliskości rodzica, jego akceptacji takim jaki jest, zrozumienia i kontaktu z nim. Dzieci potrzebują by za nimi podążać. Powinny więc mieć czas na swobodną zabawę, bez interwencji dorosłych, by w ten sposób zdobyć nowe umiejętności, takie jak: radzenie sobie ze strachem czy złością, poznawanie możliwości swojego ciała, nawiązywanie przyjaźni i znajomości, nauka rozwiązywania problemów. Tylko bez interwencji dorosłych dzieci same mogą ustanawiać reguły, samodzielnie rozwiązywać problemy i zdobywać mnóstwo kompetencji społecznych. Dzieci powinny mieć również czas na odpoczynek, posnucie się po domu, na ponudzenie się. Naszym zadaniem w dzisiejszych czasach jest właśnie zapewnienie im tego niezorganizowanego czasu (ale uwaga - nie czasu spędzonego przed telewizorem, komputerem czy tabletem), na dopuszczenie do nich nudy.

Po co?

Nuda właśnie, w rozumieniu darwinizmu, jest uczuciem pełniącym rolę adaptacyjną, która pomaga człowiekowi osiągnąć pełnię rozwoju. I właśnie w tym sensie nuda jest swego rodzaju błogosławieństwem. Pomimo, że jest stanem przykrym, nieprzyjemnym i przytłaczającym, ale to właśnie stanowi jej moc. Bo te negatywne cechy nudy dopingują człowieka do zmian, do nowych zachowań, do poszukiwania kolejnych bodźców niwelujących, zagłuszających, niszczących stagnację. Wyzwaniem, w momencie nudy, staje się znalezienie kierunku wewnętrznego, czyli impulsu, który spowoduje zainteresowanie, wywoła ciekawość. I to właśnie nuda staje się często początkiem najciekawszych zabaw, zajęć, odkryć.

A nudzić się nie da bez czasu wolnego. Zarządzanie nudą to nic innego jak nabycie umiejętności do zarządzania swoim czasem i sobą w tym czasie. A do tego potrzebna jest znajomość siebie, możliwość samodzielnego dokonywania wyborów. Bez tego dziecko nigdy nie dowie się co lubi, a czego nie, nie będzie miało możliwości zdobycia najważniejszej wiedzy - wiedzy o sobie. A w przyszłości? Prawdopodobnie nie będzie umiało zapewnić sobie przestrzeni dla siebie na relaks, bez znajomości swoich potrzeb nie będzie w stanie ich realizować, będzie żyć stale pod presją zadań do zrobienia. A nie o to nam chyba chodzi?

zdjecie7

Pomocna literatura:

  • Gray P. (2015).Wolne dzieci. Jak zabawa sprawia, że dzieci są szczęśliwsze, bardziej pewne siebie i lepiej się uczą? MiND.
  • Juul J. (2016). Zamiast wychowania. O sile relacji z dzieckiem. MiND.
  • Juul J. (2012). Twoje kompetentne dziecko. MiND.
  • Stern A. (2017). Zabawa. O uczeniu się, zaufaniu i życiu pełnym entuzjazmu. Element.

Strony internetowe:



Alina Borowska

Alina Borowska

psycholog, terapeuta, specjalista wczesnego wspomagania rozwoju oraz terapii dzieci z zaburzeniami rozwojowymi, terapeuta integracji sensorycznej.

O autyzmie - gdy twoje dziecko nie rozumie świata i świat go nie rozumie

Jest blisko, ale trudno Ci nawiązać z nim kontakt. Wołasz je, ale nie reaguje. Wciąż mija cię wzrokiem. Czekasz na pierwsze słowa, na rozmowę. Pytasz i w odpowiedzi jak echo słyszysz zadane pytanie. Starasz się mu pokazać świat, zająć je zabawą a ono odchodzi do swoich spraw. Chcesz być dla niego pocieszeniem, drogowskazem a ono jest samowystarczalne, nie pyta, nie prosi. Z półek pełnych zabawek sięga wciąż po te same rzeczy i bawi się nimi wciąż w ten sam sposób. Wśród dzieci pozostaje z boku lub lgnie do nich, ale próby nawiązania przyjaźni zwykle sprowadzają się do rzędu nieporozumień. W przebiegu dnia poszukuje schematów i opiera się przed ich zmianą. Ucieka od hałasu, dotyku, zapachu – ucieka od bólu. W powtarzalnych ruchach, dźwiękach, aktywnościach szuka ukojenia w lęku przed niezrozumiałymi oczekiwaniami świata.

Jak to jest z Twoim dzieckiem? A może chłopcy mówią później. Może ma jeszcze czas. Może jest indywidualistą. Może poświęcasz mu za mało czasu. Może spędzasz z nim za dużo czasu. Może nie gotuje lalkom obiadu i nie leczy ich z wymyślonych chorób ale przecież ma zdolności, które inne dzieci osiągną dopiero za kilka lat. Może to inni w swojej ocenie popełniają błąd, bo przecież przy Tobie jest zupełnie inne.

Z jednej strony niepokój, z drugiej nadzieja, że jest nieuzasadniony. Obserwujesz swoje dziecko, przyglądasz się innym dzieciom, słuchasz rodziny, nauczycieli, „życzliwych” przechodniów. Szukasz, pytasz, czytasz … to przecież niemożliwe, ale jeśli ma autyzm?

Według obowiązujących klasyfikacji autyzm jest całościowym zaburzeniem rozwoju - ma wpływ na wszystkie obszary funkcjonowania dziecka. Pierwsze objawy mogą być widoczne już u niemowląt, zawsze pojawiają się przed ukończeniem 3 roku życia. Spektrum objawów wiąże się z opóźnionym rozwojem, nieprawidłowościami w zakresie komunikowania się i kontaktów z innymi, zabawy oraz brakiem elastyczności w zachowaniu. Nasilenie poszczególnych objawów jest zróżnicowane, bo każde dziecko z autyzmem jest inne.

Wzrost świadomości w społeczeństwie oraz rozwój wiedzy specjalistycznej pozwala na coraz szybszą i trafniejszą diagnozę. Samo rozpoznanie jest jedynie wstępem.

Kluczowa jest właściwie dobrana terapia, która powinna zostać włączona jak najszybciej. Jej brak zwykle skutkuje nasileniem objawów i pojawianiem się w kolejnych latach wtórnych problemów behawioralnych, emocjonalnych i społecznych.

zdjecie9

Rodzicu, kiedy rozwój dziecka niepokoi cię - nie zwlekaj.

Spotkaj się ze specjalistą, który pomoże ci przyjrzeć się trudnym dla ciebie przejawom w jego zachowaniu i da wskazówki do dalszego działania. Możesz skontaktować się z psychiatrą dziecięcym (bez skierowania), psychologiem, stowarzyszeniami lub ośrodkami terapeutycznymi zajmującymi się autyzmem w regionie.

Pomocna literatura:

  • Bobrowicz – Lenartowska L. (2000). Autyzm dziecięcy zagadnienia diagnozy i terapii. Impuls Kraków.
  • Linda A. R. (2014). Rozwijanie umiejętności społecznych dziecka. PWN.
  • Notbohm E., Zysk V. (2016). 1001 porad dla rodziców i terapeutów dzieci z autyzmem i zespołem Aspergera. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Peeters T. (1996). Autyzm. Stowarzyszenie Pomocy Osobom Autystycznym Gdańsk.
  • Seach D., Lloyd M., Preston M. (2006). Pomóż dziecku z … Autyzmem. Liber Warszawa.
  • Schopler E., Reichler R. J., Bashford A., Lansing M., Marcus L. (1995). Zindywidualizowana ocena i terapia dzieci autystycznych oraz dzieci z zaburzeniami rozwoju.
  • Profil Psychoedukacyjny PEP-R. Stowarzyszenie Pomocy Osobom Autystycznym. Gdańsk.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

Nieodpłatna konsultacja z psychologiem lub psychiatrą dziecięcym:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci I Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17 tel. 56 64 14 528, www.bieganski.org
  • Poradnia Psychologiczna, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977, www.wspl.pl.pl
  • Stowarzyszenie Pomocy Osobom Autystycznym „SEZAM”, Grudziądz, ul. Sikorskiego 32, tel. 668 408 901, 603 648 671 www.autyzm.grudziadz.com.pl, autyzmgrudziadz@onet.pl

Publiczne placówki edukacyjne specjalne oraz z oddziałami integracyjnymi:

  • Punkt Wczesnego Wspomagania Rozwoju, przedszkole specjalne i szkoła specjalna, (również dla dzieci z autyzmem i normą intelektualną), szkoła przysposabiająca do zawodu, ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy w Zespole Placówek Edukacyjno-Rewalidacyjnych, ul. Parkowa 25, tel. 56 46 234 26, tel. kom. Sekretariatu 609 004 795, www.osw1.grudziadz.pl
  • Punkt Wczesnego Wspomagania Rozwoju, przedszkole specjalne i szkoła specjalna w Zespole Szkół Specjalnych, ul Sikorskiego 42, tel. 56 46-135-98, tel. kom. Sekretariatu 609 004 785, www.zss.grudziadz.pl
  • Przedszkole Miejskie „Tarpno” z oddziałami integracyjnymi, ul. Dąbrówki 6, tel. 56 46 264 82, tel. kom. Sekretariatu 609 004 752, www.przedszkoletarpno.edupage.org
  • Przedszkole Miejskie „Kopernik” z oddziałami integracyjnymi, ul. Dworcowa 25, tel. 56 46 202 06, tel. kom. Sekretariatu 609 004 248, www.przedszkolekopernik.cba.pl
  • Szkoła Podstawowa nr 15 z oddziałami integracyjnymi, ul. Bydgoska 24, tel. 56 46 273 92, tel. kom. Sekretariatu 609 002 751, www.sp15grudziadz.com
  • Szkoła Podstawowa nr 17 i Gimnazjum nr 6 z oddziałami integracyjnymi, Al. 23-go Stycznia 30, tel. 56 464 30 255, tel. kom. Sekretariatu 609 003 286, www.gim6grudziadz.edu.pl
  • Szkoła Podstawowa nr 18 z oddziałami integracyjnymi, ul. Dąbrówki, tel. 56 46 269 43, tel. kom. Sekretariatu 609 003 943, www.sp18grudz.rwbb.pl
  • Zespół Szkół Ekonomicznych z oddziałami integracyjnymi, ul. Konarskiego 39, tel.56 46 585 44 / 56 46 587 28, tel. kom. Sekretariatu 513 165 733, www.ekonomik-grudziadz.pl
  • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Nr 2, ul. Kasprowicza 4, tel. 56 46 54 323, tel. kom. Sekretariatu 609 004 812

Niepubliczne placówki edukacyjne i diagnostyczno-terapeutyczne:

  • Niepubliczne Przedszkole Terapeutyczne dla Dzieci Autystycznych „Niebieska Kraina” ul. Chełmińska 99, tel. 501151831, www.niebieska-kraina.pl
  • Niepubliczne Przedszkole „Dom Małego Skrzata”, ul. Waryńskiego 104, tel. 669 069 900 / 56 46 113 55, www.dommalegoskrzata.pl
  • Niepubliczne Przedszkole „Tom Bombadil”, ul. Gąsiorowskiego 4, tel. 501717470 / (56) 46 266 88, www.bombadil.edu.pl
  • Niepubliczne Przedszkole Integracyjne Zgromadzenia Sióstr Św. Elżbiety im. bł. Marii Merkert, ul. Mikołaja z Ryńska 9/15, tel. 56 64 265 04, www.npi-grudziadz.pl
  • Poradnia Rubikon w Gdańsku, ul. Jana Pawła II 1 G/7 (osiedle City Park) w dzielnicy Gdańsk-Zaspa, tel. 505 540 793, www.rubikon.edu.pl
  • Fundacja Synapsis w Warszawie (diagnoza, terapia), ul. Ondraszka 3, 02-085 Warszawa, tel./fax 22 825 87 42, www.synapsis.org.pl
  • Stowarzyszenie Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku (diagnoza, terapia), Dąbrowszczaków 28, Gdańsk, tel. 58 557 53 41, www.spoa.org.pl

Zespół Aspergera - list od rodzica

Kiedy z naszym dzieckiem coś się dzieje, jako pierwsi musimy reagować. Nie dajmy się zwieść słowom, że taki jest jego temperament, że chłopcy rozwijają się później, że dziecko ma prawo nie mówić do 3 roku życia itd. Jako mama dziecka z Zespołem Aspergera często spotykałam się z tymi słowami i dałam się zwieść. Przy problemach z agresją w przedszkolu, zostałam skierowana do Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w Grudziądzu. Dziecko w wieku 3 lat słabo mówiło, unikało kontaktu wzrokowego, nie bawiło się z innymi dziećmi, nie jadło posiłków w przedszkolu, nie interesowało się zajęciami, uwielbiało się kręcić w kółko.

Podczas wizyty w poradni wraz z Panią psycholog ustaliliśmy plan działania. Współpraca na linii przedszkole – poradnia - rodzic dała możliwość wypracowania odpowiedniego podejścia do każdej nowej sytuacji. My jako rodzice nauczyliśmy się jak być dobrym rodzicem, korzystaliśmy z możliwości uczestniczenia w warsztatach realizowanych na terenie Grudziądza np. „Dobry rodzic - dobry start”, zobaczyliśmy jakie popełniamy błędy. Przedszkole miało możliwość zapoznania się z zaburzeniem i dostosowania metod wychowawczych, otrzymało wskazówki dotyczące pracy z dzieckiem. Dzięki radom psychologa, na bieżąco każdy z nas mógł wyciągać wnioski i rozwijać się. Problemy z mową rozwiązaliśmy wraz z logopedą. Nadwrażliwość na dotyk i zapach niwelowaliśmy zajęciami z integracji sensorycznej. Z każdych zajęć wychodziliśmy z informacjami, jak sami możemy pracować z dzieckiem. W końcu rodzic jest też „terapeutą” swojego dziecka.

Od trzech lat dziecko uczęszcza na zajęcia terapeutyczne, dzięki którym nabywa umiejętności pracy w grupie, rozwiązywania problemów, panowania nad emocjami. Poznało też nowych kolegów, z którymi do dziś utrzymuje kontakt poza ośrodkiem. Indywidualna terapia dała narzędzia do panowania nad sobą, wyciągania wniosków, zwiększenia pewności siebie. Patrząc wstecz, mimo chwil zwątpienia jestem przekonana, że nie osiągnęlibyśmy tylu sukcesów, gdyby nie pomoc poradni. Przez cały okres współpracy z psychologami nie spotkałam się nigdy z odmową rozwiązania problemu. Wręcz przeciwnie, dzięki niej powstało stowarzyszenie, które prowadzi terapię dla dzieci z Zespołem Aspergera, które z różnych powodów nie mogą uczestniczyć w tej, organizowanej w poradni. Po tylu latach, przychodząc do ośrodka czuję się prawie jak w domu. Słuchając rodziców, wiem że spora część osób ulega złudzeniu, że problemy natury psychologicznej, to tylko problemy wychowania. Nie dajcie się zwieść, lepiej pomagać dziecku, niż „ratować” dorosłego.

Daria Kubicka

(prezes Stowarzyszenia Akcja Integracja)



Magdalena Olszewska

Magdalena Olszewska

psycholog, specjalista w zakresie wspomagania rozwoju osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, trener umiejętności społecznych. Prowadzi terapię indywidualną i grupową dla dzieci i młodzieży z zespołem Aspergera, autyzmem oraz z problemami w funkcjonowaniu społeczno – emocjonalnym.

Zespół Aspergera. O dzieciach patrzących na to samo a widzących inaczej

Zespół Aspergera to zaburzenie neurorozwojowe, z którym dziecko przychodzi na świat i zmaga się z nim przez całe życie. Dotyka ono właściwie wszystkich obszarów funkcjonowania dziecka. Najbardziej dostrzegalne trudności, które stanowią objawy osiowe dotyczą sfery społeczno – emocjonalnej, komunikacji oraz sfery zachowań i aktywności, gdzie wyraźna jest silna potrzeba niezmienności i stałości, rytuały w codziennym funkcjonowaniu oraz trudności w radzeniu sobie z nagłymi i nieprzewidywalnymi sytuacjami.

O tym z jakimi problemami każdego dnia zmagają się dzieci z zespołem Aspergera wiedzą najlepiej ich rodzice, którzy starają się je wspierać i wyjaśniać, dlaczego tak trudno im odnaleźć się wśród innych osób.

W kontakcie z dzieckiem najbardziej wyraźne są problemy komunikacyjne, które utrudniają nawiązanie satysfakcjonującego kontaktu z drugim człowiekiem.

Druga część tytułu wskazuje, jak często obcując z dzieckiem z ZA możemy odnosić wrażenie, że obserwujemy zupełnie inne sytuacje, mimo, iż patrzymy dokładnie w tym samym kierunku. Dzieci z niniejszą diagnozą często zupełnie odmiennie interpretują zachowania innych, co wiąże się z zaburzeniami teorii umysłu oraz sztywnością struktur myślowych. Problem stanowi odczytywanie komunikatów niewerbalnych, rozpoznawanie i rozumienie myśli, pragnień oraz intencji innych ludzi, pozwalające na rozumienie ich zachowania i przewidywanie kolejnych działań. Dziecku zatem trudno przyjąć odmienną perspektywę i postawić się w cudzej sytuacji. Brak elastyczności w myśleniu i zachowaniu utrudnia dzieciom wykorzystywanie wcześniejszych doświadczeń, które zaszły w innym kontekście. Dysharmonia w rozwoju społeczno – emocjonalnym i poznawczym sprawia, iż głównym źródłem satysfakcji jest zdobywanie wiedzy w interesujących obszarach, ciągłe poszukiwanie informacji, często koncentrowanie się na nieistotnych dla większości szczegółach, przy czym ograniczone jest zainteresowanie codziennymi wydarzeniami, relacjami międzyludzkimi, wspólnym spędzaniem czasu z rówieśnikami.

Wyżej opisane trudności zaburzają komunikację, która stanowi ważne narzędzie w porozumiewaniu się, nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji z innymi ludźmi. Osoba z zespołem Aspergera może nie przestrzegać umownych reguł konwersacji dotyczących inicjowania, prowadzenia i kończenia rozmowy. Początkowo możemy być pod wrażeniem rozbudowanego i wyszukanego słownictwa, jednak z czasem dostrzegamy jak w rozmowie, a raczej monologu brakuje przestrzeni dla nas. Z drugiej strony mają miejsce sytuacje kiedy dziecko unika rozmowy, szczególnie gdy temat jest mało interesujący lub wymaga przypominania sobie pewnych nieistotnych dla dziecka faktów. Widać to często kiedy rodzic zadaje klasyczne pytanie „jak było w szkole?”.

Pomocne wskazania, aby życie dla Twojego dziecka było bardziej zrozumiałe:

  • Stosuj krótkie i jednoznaczne komunikaty. Kieruj je do konkretnego dziecka, dopytuj czy zrozumiało informację, wyjaśnij nieznane słowa i metafory, poproś o powtórzenie oraz wyjaśnienie swoimi słowami;
  • Stosuj przerwy między wypowiadanymi zdaniami, by dać dziecku czas ich przetworzenia. Unikaj natłoku słów, złożone polecenia podziel na części, daj więcej czasu na sformułowanie wypowiedzi;
  • Kierując polecenie zdobądź najpierw uwagę dziecka, zwróć się po imieniu, zachęć do nawiązania kontaktu wzrokowego, jeśli jest taka potrzeba dotknij w ramię;
  • Stosuj krótkie, pisemne instrukcje oraz wskazówki wzrokowe. Zamiast kierowania natłoku poleceń zapisz wspólnie z dzieckiem jakie zadania, polecenia powinno wykonać. Warto tworzyć listy czynności do wykonania w danym dniu, w przypadku młodszych dzieci zastosuj formę obrazkową - dzięki temu dziecko nauczy się porządkować świat i zrozumie związki przyczynowo-skutkowe;
  • Unikaj reakcji emocjonalnej na bezpośrednie i nadmiernie szczere komunikaty - „Ale pani przytyła”. Zachowaj spokój, odpowiedz stanowczo lub zareaguj w formie żartu –”Tak sądzisz? Może powinnam jeść mniej słodyczy?”. Wyjaśnij znaczenie skierowanych przez dziecko słów oraz jakie wywołały emocje u odbiorcy. Powiedz, kiedy takie słowa mogą być dla kogoś przykre;
  • Unikaj odpowiedzi typu: „bo tak”, „bo ja tak mówię ”, które nie wyjaśniają, natomiast wywołują negatywne emocje i niechęć. Zastosuj proste i logiczne wyjaśnienia;
  • Poszerzaj wiedzę dziecka w zakresie powszechnie stosowanych przysłów i powiedzeń;
  • Daj dziecku przestrzeń na rozmowę o swoich zainteresowaniach, jednak wskazuj sytuacje kiedy nie będzie to możliwe, wyjaśnij dlaczego;
  • Trenuj z dzieckiem naprzemienną rozmowę, zwracaj uwagę aby starało się słuchać drugiej osoby, zadawać dodatkowe pytania, czekać na swoją kolej;
  • Chcąc uzyskać od dziecka informacje np. na temat przebiegu dnia w szkole, zadawaj konkretne pytania, wskazuj jakie informacje są dla ciebie ważne, opowiadaj dziecku o swoim dniu, wyszczególniając ciekawostki. Pytaj dziecko jak się czuje po powrocie do domu i co konkretnie wpłynęło na jego samopoczucie. Początkowo wspieraj dziecko konkretnymi przykładami;
  • Naucz dziecko zwrotów inicjujących rozmowę oraz „ratunkowych” pytań i komentarzy, które będzie mogło zastosować w celu podtrzymania rozmowy lub uzyskania wyjaśnień;
  • Zachęcaj do kontaktu wzrokowego, wyjaśniaj jego znaczenie w komunikacji;
  • Naucz dziecko, jakie może zastosować komunikaty w trudnych sytuacjach np. kiedy ktoś się z niego naśmiewa. Warto przygotować listę, którą przećwiczycie w formie scenek.
zdjecie13

Pomocna literatura:

  • Attwood T. (2015). Zespół Aspergera. Kompletny przewodnik. Gdańsk: Harmonia Universalis.
  • Attwood T. (2010). Świry, dziwadła i zespół aspergera. Fraszka.
  • Linda A. R. (2014). Rozwijanie umiejętności społecznych dziecka. PWN
  • Notbohm E., Zysk V. (2016). 1001 porad dla rodziców i terapeutów dzieci z autyzmem i zespołem Aspergera. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Kraków.

Strony internetowe:

Blogi:



Grudziądzkie adresy:

Nieodpłatna konsultacja z psychologiem lub psychiatrą dziecięcym:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci I Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17, tel. 56 64 14 528, www.bieganski.org
  • Poradnia Psychologiczna, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977, www.wspl.pl.pl
  • Stowarzyszenie Pomocy Osobom Autystycznym „SEZAM”, Grudziądz, ul. Sikorskiego 32, tel. 668 408 901, 603 648 671, www.autyzm.grudziadz.com.pl, autyzmgrudziadz@onet.pl

Publiczne placówki edukacyjne specjalne oraz z oddziałami integracyjnymi:

  • Punkt Wczesnego Wspomagania Rozwoju, przedszkole specjalne i szkoła specjalna, (również dla dzieci z autyzmem i normą intelektualną), szkoła przysposabiająca do zawodu, ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy w Zespole Placówek Edukacyjno-Rewalidacyjnych, ul. Parkowa 25, tel. 56 46 234 26, tel. kom. Sekretariatu 609 004 795, www.osw1.grudziadz.pl
  • Punkt Wczesnego Wspomagania Rozwoju, przedszkole specjalne i szkoła specjalna w Zespole Szkół Specjalnych, ul. Sikorskiego 42, tel. 56 46-135-98, tel. kom. Sekretariatu 609 004 785, www.zss.grudziadz.pl
  • Przedszkole Miejskie „Tarpno” z oddziałami integracyjnymi, ul. Dąbrówki 6, tel. 56 46 264 82, tel. kom. Sekretariatu 609 004 752, www.przedszkoletarpno.edupage.org
  • Przedszkole Miejskie „Kopernik” z oddziałami integracyjnymi, ul. Dworcowa 25, tel. 56 46 202 06, tel. kom. Sekretariatu 609 004 248, www.przedszkolekopernik.cba.pl
  • Szkoła Podstawowa nr 15 z oddziałami integracyjnymi, ul. Bydgoska 24, tel. 56 46 273 92, tel. kom. Sekretariatu 609 002 751, www.sp15grudziadz.com
  • Szkoła Podstawowa nr 17 i Gimnazjum nr 6 z oddziałami integracyjnymi, Al. 23-go Stycznia 30, tel. 56 464 30 255, tel. kom. Sekretariatu 609 003 286, www.gim6grudziadz.edu.pl
  • Szkoła Podstawowa nr 18 z oddziałami integracyjnymi, ul. Dąbrówki, tel. 56 46 269 43, tel. kom. Sekretariatu 609 003 943, www.sp18grudz.rwbb.pl
  • Zespół Szkół Ekonomicznych z oddziałami integracyjnymi, ul. Konarskiego 39, tel: 56 46 585 44 / 56 46 587 28, tel. kom. Sekretariatu 513 165 733, www.ekonomik-grudziadz.pl
  • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Nr 2, ul. Kasprowicza 4, tel. 56 46 54 323, tel. kom. Sekretariatu 609 004 812

Niepubliczne placówki edukacyjne i diagnostyczno-terapeutyczne:

  • Niepubliczne Przedszkole Terapeutyczne dla Dzieci Autystycznych „Niebieska Kraina” ul. Chełmińska 99, tel. 501151831, www.niebieska-kraina.pl
  • Niepubliczne Przedszkole „Dom Małego Skrzata”, ul. Waryńskiego 104, tel. 669 069 900 / 56 46 113 55, www.dommalegoskrzata.pl
  • Niepubliczne Przedszkole „Tom Bombadil”, ul. Gąsiorowskiego 4, tel. 501717470 / (56) 46 266 88, www.bombadil.edu.pl
  • Niepubliczne Przedszkole Integracyjne Zgromadzenia Sióstr Św. Elżbiety im. bł. Marii Merkert, ul. Mikołaja z Ryńska 9/15, tel. 56 64 265 04, www.npi-grudziadz.pl
  • Poradnia Rubikon w Gdańsku, ul. Jana Pawła II 1 G/7 (osiedle City Park) w dzielnicy Gdańsk-Zaspa, tel. 505 540 793, (diagnoza, terapia) www.rubikon.edu.pl
  • Ośrodek Terapeutyczny Stowarzyszenia ASPI (diagnoza, terapia) ul. Władysława Broniewskiego 1, 85-316 Bydgoszcz, stowarzyszenie-aspi@wp.pl
  • Ce Te Centrum Terapii Dziecka w Bydgoszczy (diagnoza, terapia), ul. Pomorska 7a, 85-046 Bydgoszcz, tel. 506 056 566
  • Centrum Terapii Egeo w Bydgoszczy (diagnoza, terapia), ul. K. Szajnochy 2, 85-738 Bydgoszcz, tel. 608 515 521/ 600 679 888, www.egeo.bydgoszcz.pl
  • Fundacja Synapsis w Warszawie (diagnoza, terapia), ul. Ondraszka 3, 02-085 Warszawa tel./fax 22 825 87 42, www.synapsis.org.pl
  • Stowarzyszenie Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku (diagnoza, terapia), Dąbrowszczaków 28, Gdańsk, tel. 58 557 53 41, www.spoa.org.pl

Alina Borowska

Lucyna Krajewska

Zaburzenia integracji sensorycznej. Rozstrojone zmysły...

Cudownie jest doświadczać świata wszystkimi zmysłami. Odczuwać czyjś dotyk, być blisko, delektować się smakiem i zapachem potraw, czytać dobrą książkę, słuchać muzyki, śpiewu ptaków, spotykać się z przyjaciółmi, prowadzić samochód, jeździć na rowerze, bawić się z dziećmi, doświadczać całego spektrum emocji i błogiego spokoju. W codziennym biegu zwykle nawet nie rejestrujemy tych doznań. Dla wielu z nas są tak naturalne, że nie zastanawiamy się jak precyzyjnie dostrojony musi być nasz układ nerwowy, byśmy mogli ich doświadczać. A może nie każdemu z nas jest to dane ?

Nasze zmysły kształtują się już w czasie życia płodowego. Od urodzenia dziecko kołysane w ramionach mamy doświadcza ruchu, odczuwa jej dotyk, zapach, słyszy głos, widzi twarz. Z biegiem czasu dzięki licznym doświadczeniom i interakcjom z otoczeniem coraz precyzyjniej odbiera świat wszystkimi zmysłami. Mózg rozpoznaje bodźce, nadaje im znaczenie, organizuje je, by wydać decyzję o najkorzystniejszej reakcji. Procesy te leżą u podstaw umiejętności związanych z percepcją, ruchem, uwagą, mową, komunikacją, emocjami, relacjami społecznymi. Dzięki tym mechanizmom odbieramy siebie w relacji z otoczeniem, uczymy się, jesteśmy w stanie efektywnie planować własne działania i organizować przestrzeń wokół nas. Rola integracji sensorycznej dla naszego rozwoju i harmonijnego życia jest nieoceniona.

A co jeśli te mechanizmy zawodzą? Jeśli dziecko rejestruje bodźce jako silniejsze lub słabsze niż są w rzeczywistości? Jeśli nie potrafi ich rozpoznać i nadać im właściwego znaczenia? Jeśli trudno mu planować i wykonywać aktywności ruchowe? Jeśli trudno mu dostosować siłę do podejmowanego działania? Jeśli wciąż na coś wpada, wypuszcza z rąk, traci równowagę? Jeśli otwarta przestrzeń i wchodzenie po schodach przyprawiają je o zawrót głowy? Jeśli codzienne doznania zmysłowe stają się nieprzyjemne, a nawet bolesne? Jeśli wciąż biega, kręci się i wpada na innych by cokolwiek poczuć lub wciąż wierci się i jest roztargnione, bo przytłacza je nadmiar doznań? Jeśli nie potrafi zignorować szmerów otoczenia i słowa innych gubią się w otaczającym szumie? Jeśli pozornie błahe wydarzenia doprowadzają je do rozpaczy lub furii?

Nieprawidłowości w przebiegu procesów integracji sensorycznej mogą manifestować się na wiele sposobów, zależnie od ich rodzaju i tego jakich systemów zmysłowych dotyczą. Zgodnie z dynamiką rozwoju ich obraz również zmienia się z biegiem czasu.

W szerszej perspektywie mogą przekładać się na:

  • Opóźnienie rozwoju mowy
  • Problemy w sferze ruchowej
  • Problemy z samoobsługą
  • Wzmożoną aktywność, ruchliwość
  • Problemy w koncentracji uwagi
  • Wybiórczość pokarmową
  • Trudności szkolne
  • Trudności adaptacyjne
  • Trudności w relacjach społecznych
  • Słabszą samokontrolę emocjonalną
zdjecie14

Jeśli Twoje dziecko ma wspominane powyżej trudności:

  • Nie mów mu, że za mało się stara, że robi na złość, że jest niegrzeczne.
  • Nie czekaj, aż samo wyrośnie.
  • Skontaktuj się z terapeutą integracji sensorycznej.

Specjalista przeprowadzi ocenę przetwarzania bodźców sensorycznych, ukierunkuje Twoje dalsze działania, przekaże wskazówki do codziennej pracy z dzieckiem i jeśli to wskazane zaleci terapię.

Terapia integracji sensorycznej bywa nazywana „naukową zabawą”. Odbywa się we właściwie dostosowanej i wyposażonej w specjalistyczny sprzęt sali. W trakcie prowadzonych zajęć terapeuta aranżuje zadania tak, że są one odbierane przez dzieci jako wspaniała zabawa. Jednocześnie zapewniając odpowiednią stymulację zmysłową i doświadczenia ruchowe usprawnia procesy integracji bodźców zmysłowych.

Jeżeli efekty terapii są pozytywne, dziecko jest w stanie w sposób bardziej efektywny automatycznie przetwarzać i wykorzystywać skomplikowane informacje sensoryczne. Ma to odbicie w życiu codziennym, samopoczuciu malucha i funkcjonowaniu całej rodziny.

Czy z zaburzeń integracji sensorycznej się wyrasta ?

Niestety nie, zmieniają one tylko formę i nasilenie objawów a dziecko stara się wypracowywać mechanizmy kompensacyjne, nie zawsze zgodne z oczekiwaniami środowiska społecznego. Ma to również wpływ na kształtowanie się samooceny dziecka oraz relacji społecznych i rozwoju emocjonalnego.

Czy praca tylko z terapeutą sensorycznym jest wystarczająca ?

Niestety nie, dlatego, iż układ nerwowy potrzebuje uwzględnienia pewnych oddziaływań (tak zwanej „diety sensorycznej”) w życiu codziennym. Rodzic musi mieć tego świadomość i dostarczać potrzebnych dziecku bodźców sensorycznych w codziennych oddziaływaniach domowych.

Pomocna literatura:

  • Bogdanowicz M., Kołodziejski B. (2009). Przytulanki, czyli wierszyki na dziecięce masażyki. Wydawnictwo Harmonia.
  • Borowiecka R. Dziecko w równowadze. Centrum Edukacji, Diagnozy i Terapii Psychologiczno - Pedagogicznej. Warszawa.
  • Chmura H., Smorczewska J., Jakubik K.,Wasilewska M. ,Ziątek M., Krywanis N., Przyrowski Z. (2016). Trenuj mózg przez ruch. 236 ćwiczeń procesów sensorycznych. Empis.
  • Kranowitz C. (2012). Nie-zgrane dziecko w świecie gier i zabaw. Wydawnictwo Harmonia.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Logopedyczna, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17 tel.56 64 14 528, www.bieganski.org
  • Punkt Wczesnego Wspomagania Rozwoju, przedszkole specjalne i szkoła specjalna, (również dla dzieci z autyzmem i normą intelektualną), szkoła przysposabiająca do zawodu, ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy w Zespole Placówek Edukacyjno-Rewalidacyjnych, ul. Parkowa 25, tel. 56 46 234 26, tel. kom. Sekretariatu 609 004 795, www.osw1.grudziadz.pl

Niepubliczne placówki świadczące pomoc w zakresie SI:

  • Niepubliczne Przedszkole „Tom Bombadil”, ul. Gąsiorowskiego 4, tel. 501717470 / (56) 46 266 88, www.bombadil.edu.pl,
  • Niepubliczne Przedszkole „Dom Małego Skrzata”, ul. Waryńskiego 104, tel. 669 069 900 / 56 46 113 55, www.dommalegoskrzata.pl
  • Niepubliczne Przedszkole Terapeutyczne dla Dzieci Autystycznych „Niebieska Kraina” ul. Chełmińska 99, tel. 501151831, www.niebieska-kraina.pl
zdjecie15


Aleksandra Nowak

O SLI – specyficznych zaburzeniach języka

Rozwój sprawności językowych nie u każdego dziecka przebiega identycznie. U pewnej grupy dzieci występują jednak specyficzne zaburzenia językowe w zakresie wypowiadania się i rozumienia mowy, choć nie występują u nich czynniki, które zazwyczaj towarzyszą problemom w nauce języka, takie jak: zaburzenia słuchu, uszkodzenie neurologiczne, obniżony poziom intelektualny, całościowe zaburzenia rozwoju, nieprawidłowości w aparacie artykulacyjnym czy zaniedbanie środowiskowe.

zdjecie16

Zaburzenia te zostały przez specjalistów nazwane SLI i dotyczą ok.7% populacji (częściej występuje u chłopców). Choć trudno jest w tej chwili jednoznacznie określić przyczynę SLI uważa się, że jest ono związane z nietypowym funkcjonowaniem ośrodkowego układu nerwowego, które uniemożliwia szybkie przetwarzanie danych językowych. Prawdopodobnie istnieje kilka jednoczesnych (nakładających się) czynników wywołujących to zaburzenie. Środowisko językowe dziecka może wtórnie wpływać (pozytywnie lub negatywnie) na przyswajanie języka, ale to nie ono wywołuje specyficzne zaburzenia językowe. Diagnozę SLI stawia się dopiero, gdy dziecko ukończy 4 lata. Wcześniej – pomiędzy 3 a 4 rokiem życia – mówimy raczej o ryzyku wystąpienia SLI,

Dzieci ze SLI uczą się języka powoli i z wyraźnym wysiłkiem. Mają ubogie słownictwo, problemy z gramatyką, nie rozumieją złożonych struktur składniowych i nie potrafią przetwarzać tekstów. Nie stanowią jednak jednorodnej grupy. W wieku przedszkolnym niektóre z nich porozumiewają się głównie za pomocą gestów i onomatopei (wyrazów dźwiękonaśladowczych), inne używają kilku słów o specyficznym brzmieniu. Jeszcze inne formułują trzy-, czterowyrazowe zdania, ale są one wadliwie skonstruowane i zawierają dużo błędów gramatycznych. Wśród starszych dzieci ze SLI (w wieku szkolnym) są takie, u których najbardziej oczywiste dla otoczenia są zaburzenia dotyczące artykulacji (wymowy), a mniej zauważalne, choć możliwe do stwierdzenia przez specjalistów, problemy ze składnią (konstruowaniem zdań) czy z użyciem odpowiednio odmienionych form wyrazów w wypowiedziach (odmianą wyrazów). Inne dzieci ze SLI mogą mówić w miarę poprawnie pod względem gramatycznym, choć używają raczej prostego języka, natomiast wykazują szczególne trudności w rozumieniu dłuższych, bardziej skomplikowanych zdań. Zaś dla niektórych najbardziej problematycznym obszarem jest semantyka (znaczenie słów i zdań), co przejawia się w trudnościach z doborem właściwych słów. Specyficzne zaburzenia językowe wpływają niekorzystnie na rozwój sfery emocjonalno – społecznej dziecka, a także na jego osiągnięcia szkolne.

Co można uzyskać w poradni?

1. Bezpłatną diagnozę psychologiczną, pedagogiczną i logopedyczną.

2. Opinię zawierającą opis funkcjonowania językowego Twojego dziecka oraz wskazówki dla nauczycieli dotyczące dostosowania wymagań edukacyjnych wynikających z programu nauczania do indywidualnych potrzeb i możliwości Twojego dziecka.

3. Wskazówki dotyczące dalszego postępowania i codziennej pracy z dzieckiem.

4. Terapię logopedyczną, pedagogiczną i psychologiczną.

Rodzicu jeżeli Twoje dziecko ma specyficzne zaburzenia komunikacji spróbuj dostosować swój język do możliwości Twojego dziecka:

  • Mów wolniej niż zazwyczaj. Dzieciom ze SLI trudno przychodzi nadążanie za potokiem słów.
  • Używaj prostych, krótkich zdań.
  • Sprawdzaj, czy dziecko rozumie, co mówisz.
  • Gdy dziecko tworzy niepoprawne gramatycznie zdania, staraj się przeformułować je tak, aby zlikwidować błędy, ale nie rób tego w formie poprawiania dziecka ani nie wymagaj od niego powtarzania.
  • Rozwijaj krótkie wypowiedzi dziecka, dodając jedno, dwa słowa.
  • Nowe, trudne słownictwo objaśniaj, ale w prosty sposób.
  • Upewnij się, że dziecko rozumie używane przez Ciebie powiedzenia i metafory. Nie trać cierpliwości, kiedy dziecko długo się zastanawia nad wypowiedzią. Daj mu czas. Niekiedy (ale nie za często) możesz dyskretnie doradzić, co mogłoby powiedzieć w danej sytuacji.
  • Wzmacniaj mocne strony Twojego dziecka. Daj mu szansę na rozwijanie talentów i osiąganie sukcesów.
  • Staraj się okazywać swojemu dziecku bezinteresowną miłość bez względu na jego postępy w problemowych obszarach rozwoju.

Powyższy artykuł powstał na podstawie materiałów opracowanych przez IBE: Czaplewska E., Kochańska M.,Maryniak A., Haman E., Smoczyńska M.SLI – specyficzne zaburzenia językowe – podstawowe informacje dla rodziców i nauczycieli.


Pomocna literatura:

  • Czaplewska, E. (2012). Rozumienie pragmatycznych aspektów wypowiedzi przez dzieci ze specyficznym zaburzeniem językowym (SLI). Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia.
  • Czaplewska, E. (2013). SLI czy dziecko później mówiące? Różne formy strategii terapeutycznych. W: T. Woźniak i J. Panasiuk (red.), Język–człowiek–społeczeństwo. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Składowskiej.
  • Krasowicz-Kupis, G. (2012). SLI i inne zaburzenia językowe. Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Logopedyczna, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17, tel.56 64 14 528, www.bieganski.org


Iwona Kulwicka

Iwona Kulwicka

logopeda dyplomowany; rozpoznawanie oraz korygowanie zaburzeń mowy i wad artykulacyjnych /konsultacje, terapia logopedyczna. Możliwość prowadzenia grupowych zajęć logopedycznych dla dzieci.

W dzieciństwie niewiele zależy od nas samych, wiele zaś od tych, którzy są z nami.

B. Rocławski

Gdy chcesz, by twoje dziecko ładnie mówiło... zrób wszystko, aby tak było !

Zanim dziecko przyjdzie na świat, zadbaj mamo o siebie! Kiedy odżywiasz się prawidłowo (nie pal!, nie przebywaj w otoczeniu osób palących!, nie pij alkoholu!), spacerujesz, odpoczywasz - dziecko rozwijające się w tobie czuje się bezpiecznie. Kiedy głaszczesz brzuch, rozmawiaj z dzieckiem - ono czuje twój dotyk, słyszy twój głos. Mów do niego miłym, łagodnym głosem, z czułością wypowiadaj jego imię. W trakcie ciąży słuchaj spokojnej muzyki (Mozart), która łagodzi lęki, obawy… Unikaj hałasu! Gdy ty jesteś spokojna, twoje maleństwo czuje się komfortowo.

Kiedy dziecko jest już na świecie, karmisz je, przewijasz, spacerujesz z nim, tulisz, kołyszesz do snu, zaspokajając jego podstawowe potrzeby. Wiesz, że to bardzo ważne dla jego zdrowia. Pragniesz, aby twoje dziecko rozwijało się prawidłowo w każdym aspekcie.

Mamo, zadbaj także o rozwój jego mowy! To ciebie pierwszą widzi, czuje i słyszy każdego dnia. Przemawiaj do dziecka, mów, co robisz. Nazywaj czynności, które wykonujesz, ,,opowiadaj” mu świat, który jest wokół was. Otaczaj dziecko ,,kąpielą słowną”. Rozśmieszaj swoją pociechę, rób minki, grymasy; zagaduj, wymawiając głoski, sylaby, słowa. Śpiewaj piosenki, rymowanki, które pamiętasz ze swojego dzieciństwa (dotykając ciałka, np. ,,Idzie raczek, nieboraczek, jak uszczypnie …w rękę, nogę, nosek… - będzie znaczek”). Chodząc po mieszkaniu z dzieckiem na ręku, ,,na barana” - pokazuj i nazywaj wszystko, co się w nim znajduje (obraz, lustro, szafa…). Słuchajcie dźwięków otoczenia (bzyczy mucha, ktoś puka, coś stuka, pada deszcz… ), ale też wsłuchujcie się w ciszę!

Jak najmniej telewizji, telefonu, komputera w życiu małego dziecka! To z rodzicami dziecko powinno spędzać jak najwięcej czasu! Bawić się z nimi, śpiewać, tańczyć, chować się, szukać…. Pobudzając wszystkie zmysły (wzrok, słuch, dotyk, węch, smak), przygotowujemy podstawy do nauki mowy.

Na początku płaczem i krzykiem dziecko ,,informuje” o swoich potrzebach. Zawsze reaguj! Nie pozostawaj obojętna! Kiedy dziecko zacznie głużyć (3 miesiąc życia), gaworzyć (6 miesiąc życia), reaguj na te dźwięki, ,,odpowiadaj” na nie, pokaż, że sprawiają tobie radość! To pierwsze etapy rozwoju mowy dziecka. Ciesz się z każdego pierwszego słowa wypowiadanego przez malucha (ok. 1 r.ż.). Powtarzaj je za dzieckiem, zawsze wyraźnie, prawidłowo. Maleńkie dziecko ma prawo mówić niewyraźnie, ale ty i otoczenie dziecka powinno mówić prawidłowo. Zawsze!

W domu wszystko się zaczyna! To, jak rodzice komunikują się ze sobą, jakiego słownictwa używają, jakim głosem operują, wpływa na dziecko. Jeśli chcesz, aby twoje dziecko mówiło pięknie – daj przykład! Nie używaj wulgaryzmów, nie przekrzykuj, mów spokojnym głosem! Patrz w oczy osoby, do której mówisz! Miej cierpliwość w słuchaniu innych! Słuchaj uważnie, bez pośpiechu, patrząc w stronę mówiącego! Unikaj bylejakości w kontaktach werbalnych, gadulstwa! Wiele problemów by zniknęło, gdyby ludzie nauczyli się mówić - jeden z drugim, a nie - jeden o drugim! Rozmowa!

Mama i tata – to pierwsze osoby, które dziecko naśladuje, ucząc się od nich ojczystego języka. Jeśli w domu dba się o jakość mowy, to dziecko w wieku przedszkolnym doskonale porozumiewa się z rówieśnikami, a w szkole - świetnie radzi sobie z nauką czytania i pisania. Mowa ma wpływ na jakość życia osoby dorosłej (szczególnie na jej drogę zawodową)!

Mamo! Tato! Uważnie obserwujcie swoje dziecko! Czy jego aparat mowy jest prawidłowo zbudowany i czy narządy mowy są sprawne? Czy dziecko reaguje na źródło dźwięku, czy dobrze słyszy? Czy rozumie pytania, wykonuje polecenia? Wykonujcie bilansowe badania lekarskie, sprawdzając rzetelnie słuch, wzrok i mowę! Jeśli coś was niepokoi, pytajcie lekarza pierwszego kontaktu. Pomoc w zakresie mowy otrzymacie od logopedy. Jeśli rozwój mowy jest opóźniony lub występuje wada wymowy, we współpracy z logopedą można dziecku pomóc! Z wad wymowy się nie wyrasta!

Pomocna literatura:

  • Rocławski B. (1997). Opieka logopedyczna od poczęcia. Wydawnictwo Glottispol.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Logopedyczna, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17, tel.56 64 14 528, www.bieganski.org
  • Poradnie logopedyczne przy NZOZ
  • Gabinety logopedyczne w publicznych przedszkolach i szkołach
  • Gabinety logopedyczne prywatne

Iwona Kulwicka

Sssycząca bajka o sssmoku (logopedyczna bajka utrwalająca spółgłoskę s)

zdjecie18

Sssmok Ssstefanek był sssmutny, bo nie miał przyjaciela.

Ssstęssskniony - sssyczał, sssapał, ssstękał i utyssskiwał.

Jessstem taki sssamotny!

Possstanowił pójść na ssspacer do lasssu.

Może tam ssspotkam jakiegoś sssamotnika - takiego, jak ja - i się zaprzyjaźnimy?

Sssuper pomysssł! Wssspaniały!

Idąc przez lasss, usssłyszał z wysssoka głośne pohukiwanie - podniósssł głowę i zobaczył sssowę!

Ale sssowa była zassspana i nie chciała rozmawiać ze Ssstefanem.

Minęło kilka sssekund, gdy ssspossstrzegł małą sssarenkę, ale ona ssspłoszyła się i oddaliła w głąb lasssu.

Na sssłonecznej leśnej polanie rosssły ssstokrotki. Sssmok chciał je powąchać i wtedy - obok jego

nosssa - przeleciała osssa! Ossstrożnie, Ssstefanku!!!

Nagle, nie wiadomo ssskąd, zjawił się lisssek - chytrusssek. Nie był zainteresssowany przyjaźnią

ze sssmokiem, gdyż wolał sssprzeczki ze sssroką. Sssroka siedziała na sssośnie i sssmakowała ssserek!

Ale sssłony!

Ktoś głośno ziewa! To sssussseł. Może to on zossstanie przyjacielem Ssstefana?

O, nie! Ja ciągle śpię!

Co tak sssyczy? To zassskroniec! Może on zossstanie moim przyjacielem?

Sss... Naucz się sssyczeć porządnie, to może się zaprzyjaźnimy!- zasssyczał zassskroniec i znikł

w ssstrumyku.

Co to znaczy porządnie??? Jak się sssyczy prawidłowo????

POTRAFISZ???

zdjecie19


Henryka Ratajczyk

Henryka Ratajczyk

neurologopeda, prowadzi indywidualną diagnozę oraz terapię zaburzeń mowy, szkolenia dla rodziców i nauczycieli a także grupowe zajęcia dla młodzieży w ramach klubu „Orator”.

Mutyzm. O dzieciach, które czasami milczą...

Mutyzm wybiórczy to zaburzenie wieku dziecięcego o podłożu lękowym. Jego specyfika polega na niemożności mówienia w niektórych sytuacjach społecznych. A więc dziecko odzywa się tylko w niektórych sytuacjach lub tylko do niektórych osób. Najczęściej swobodnie rozmawia z najbliższymi członkami rodziny, wśród których czuje się bezpiecznie, ale nie jest w stanie odezwać się do kogoś spoza tego grona. W przeciwieństwie do rówieśników doświadcza intensywnego lęku, gdy zostaje wprowadzone do nieznanego dotychczas otoczenia, gdzie oczekuje się od niego mówienia. Wówczas milknie, zamyka się w sobie, staje się napięte i sprawia wrażenie jakby „zamarzło”.

Za wszystkie te reakcje odpowiada paraliżujący je lęk, a nie - jak kiedyś sądzono - upór. Dziecko z mutyzmem wybiórczym chce mówić, ale nie może!! Częstotliwość występowania tego zaburzenia, to 7 na 1000 dzieci. Mutyzm selektywny dotyczy częściej dziewczynek niż chłopców. Często zdarza się, że jest on zbyt późno rozpoznawany, np. z powodu bagatelizowania jego objawów, trudności z identyfikacją objawów ujawniających się tylko w niektórych okolicznościach np. w szkole czy w przedszkolu. Bardzo często dzieci mutystyczne w nie zagrażającym mu otoczeniu są przebojowe, dominujące, głośne. Ponadto trudności dziecka z mutyzmem mogą być przez dłuższy czas niezauważone, ponieważ dzieci te nie sprawiają problemów wychowawczych. Posłusznie wykonują wszystkie polecenia, wtapiają się w grupę i nie zwracają na siebie uwagi. Mutyzm wybiórczy nie wycofuje się samoistnie i należy jak najszybciej zapewnić dziecku i jego rodzinie pomoc terapeutyczną.

Pomoc dzieciom z mutyzmem polega przede wszystkim na umożliwianiu ujawniania tego, co umieją i do czego są zdolne. Brak kontaktu werbalnego stanowi dużą przeszkodę w pokazywaniu otoczeniu pełni ich możliwości i realizowaniu potencjału. Warto zaznaczyć, że dzieci te chcą osiągać sukcesy i cieszy je pokonywanie kolejnych wyzwań podobnie jak prawidłowo rozwijających się rówieśników. Ważną rolą otoczenia jest stawianie wymagań na miarę ich możliwości, dzięki czemu nabywają poczucie kompetencji i sprawczości - cechy niezbędne do radzenia sobie w trudnych sytuacjach.

Każda osoba z otoczenia może przyczynić się do wspierania dziecka z mutyzmem wybiórczym – można tego dokonać, kierując się następującymi wskazówkami:

  • Zaniechać wywierania presji, by mówiło.
  • Zapewnić mu jak największe poczucie bezpieczeństwa i akceptacji.
  • Traktować według tych samych zasad co inne dzieci (nie wyróżniać w żaden sposób).
  • Powstrzymać się od skomplikowanych pytań (lepiej relacjonować wydarzenia, stwierdzać fakty, używać zwrotów „zastanawiam się…”, „przypuszczam, że…”.
  • Dostarczać mu okazji do mówienia w domu lub podczas spotkań rodzinnych. Dzięki temu dziecko coraz lepiej widzi, że mówi tak jak trzeba, nie gorzej od innych.
  • Zadawać pytania zamknięte, by mogło odpowiadać „tak”, „nie”.
  • Ograniczyć kontakt wzrokowy, by dziecko czuło się komfortowo.
  • Jakiekolwiek odpowiedzi niewerbalne czy próby komunikacji traktować z aprobatą, ale nie z przesadnym entuzjazmem.
  • Włączać dziecko do współpracy w małych grupach rówieśniczych, gdzie są również dzieci nieśmiałe.
  • Zachęcać do kontaktów z innymi dziećmi i aktywności fizycznej poprzez gry i zabawy. W ten sposób dziecko nabywa cennych umiejętności społecznych.
  • Nagrywać głos dziecka. Słuchając takich nagrań, dziecko przyzwyczaja się do słuchania własnego głosu. Później można odtwarzać nagrania w szkole, ale tylko za zgodą dziecka.
  • Zachęcać do zabaw wymagających mówienia szeptem np. w głuchy telefon.
  • Zachęcanie rodziców do regularnej pracy z dzieckiem na terenie szkoły.
  • Zapraszać do domu koleżanki i kolegów dziecka z przedszkola lub ze szkoły.

Reakcje niepożądane wobec dziecka:

  • Okazywanie obaw i frustracji wywołanej brakiem werbalnego kontaktu z dzieckiem.
  • „Zalewanie” dziecka mową.
  • Bagatelizowanie trudności dziecka w nadziei, że same przeminą bez żadnej interwencji.
  • Wywieranie presji, przekupywanie, straszenie, przypochlebianie się, by dziecko zaczęło mówić.

Pomocna literatura:

  • Cabała M., Leśniak-Stępień A., Szot R., Szyszka K. (2016). Mutyzm wybiórczy. Trzy spojrzenia. Oficyna Wydawnicza Impuls.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Logopedyczna i Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci I Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17, tel. 56 64 14 528, www.bieganski.org
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Psychologiczna, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977, www.wspl.pl.pl

Katarzyna Kobylacka-Sikora

Widzieć lepiej ostrzej dalej

21 wiek wraz z postępem cywilizacyjnym przynosi nam wciąż nowe wyzwania w zakresie wspierania rozwoju dziecka. Rodzi się coraz więcej dzieci z dysfunkcjami, zaburzeniami rozwoju ruchowego, poznawczego i sensorycznego. Coraz więcej dzieci z deficytami narządów zmysłu, w tym i wzroku.

Umiejętność widzenia nie jest wrodzona i jej rozwój nie przebiega automatycznie. Im szybciej rozpocznie się profesjonalną stymulację – tym więcej można osiągnąć w zakresie posługiwania się wzrokiem oraz eliminowania innych negatywnych skutków zaburzeń widzenia.

Odpowiednio wcześnie rozpoczęta praca terapeutyczna pomaga rodzicom przetrwać kryzys sytuacyjny związany z diagnozą choroby oczu dziecka.

Układ wzrokowy jest źródłem największej ilości informacji płynących z naszych zmysłów, dlatego jego sprawność ma szczególne znaczenie dla prawidłowego rozwoju dziecka. Od pierwszych chwil życia noworodek korzysta ze swojego wzroku, choć to co widzi na początku bardzo różni się od obrazu, który powstaje w dojrzałym układzie wzrokowym. Początkowo patrzy w krótkich chwilach swego czuwania, kieruje wzrok ku światłu, fiksuje wzrok na obiekcie (zwykle na twarzy matki).

W miarę wzrastania dzieci patrzą dłużej na bardziej skomplikowane wzory, zawierające więcej szczegółów. Okres szczególnie ważny w zakresie rozwoju widzenia i ewentualnej rehabilitacji wzroku to czas do ukończenia przez dziecko 12-go roku życia.

Ze względu na przyczynę, moment i obszar wystąpienia nieprawidłowości widzenia - dzieci z problemami wzrokowymi stanowią bardzo zróżnicowaną grupę. A.Corn słabowzroczność definiuje jako taki stopień widzenia, który mimo standardowej korekcji szkłami utrudnia planowanie lub realizację czynności, ale który umożliwia rozwijanie funkcjonalnego widzenia poprzez wykorzystanie pomocy optycznych i nieoptycznych, dostosowanie otoczenia lub używanie technik związanych z poruszaniem się w otoczeniu.

Są to więc bardzo różne dzieci - od tych, które, żeby sprawnie poruszać się i czytać, potrzebują szkieł, do tych, które widzą tylko światło, cienie albo nic nie widzą.

W Grudziądzu i okolicy, każdego roku, pojawia się od 1 do 3 dzieci całkowicie niewidomych. Są to dzieci, które od pierwszych chwil życia potrzebują armii pomocników (instruktor wykonywania czynności samoobsługowych, instruktor nauki pisma punktowego, instruktor pisania na maszynie, posługiwania się komputerem, instruktor orientacji przestrzennej, psycholog, rehabilitant wzroku itp.), by uzyskać jak najwięcej samodzielności.

Dzieci, które widzą, ale słabiej, jest znacznie więcej i wciąż przybywa. One również wymagają specjalistycznego oddziaływania: medycznego, rehabilitacyjnego i pedagogicznego. Wskazane jest zatem, poza stałą opieką okulistyczną, korzystanie z form dostępnych przy PZN lub innych organizacjach pożytku publicznego, ale także skontaktowanie się z Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną, aby w oparciu o diagnozę funkcjonowania dziecka, uruchomić odpowiednie formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej w przedszkolu i szkole.

W poradni od kilku lat funkcjonuje projekt pn. Zobaczyć mamę, którego celem jest objęcie rodziny z dzieckiem z zaburzeniami widzenia odpowiednim wsparciem i informacją.

Zależnie od zakresu i specyfiki potrzeb rodzina z dzieckiem, które ma poważne problemy wzrokowe, może poszukiwać pomocy w różnych miejscach. Staramy się przekazywać rodzicom aktualne informacje dotyczące pomocy dostępnej na naszym terenie.

Wystarczy przyjść lub zadzwonić. Nie trzeba skierowania. Pierwsze spotkanie zazwyczaj ma charakter konsultacji, gdyż w przypadku bardziej złożonych problemów dziecka istnieje możliwość umówienia się na badanie także do domu.

zdjecie21

Rodzic może zgłosić się do Poradni Psychologiczno–Pedagogicznej i wystąpić z wnioskiem o wydanie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju (od momentu wykrycia dysfunkcji, nawet zaraz po urodzeniu) albo o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (w szczególnych przypadkach nawet od 30 miesiąca życia) dla dzieci niewidomych lub słabowidzących - na wizytę należy zgłosić się z diagnozą lekarza, wszelką dokumentacją dotyczącą stanu zdrowia dziecka, aktualnymi wynikami badań.

Ważne jest podjęcie odpowiedniej decyzji dotyczącej miejsca realizowania przez dziecko obowiązku szkolnego. Rodzice mają do wyboru kilka możliwości: szkoła ogólnodostępna, oddział integracyjny lub ośrodek dla dzieci niewidomych lub słabowidzących. Przy podejmowaniu decyzji zawsze warto poradzić się specjalistów i kierować się przede wszystkim dobrem dziecka.

Pomocna literatura:

  • Czerwińska K. (2007). Kiedy małe dziecko słabo widzi – wskazówki dla rodziców. W: D. Gorajewska (red.), Rodzina. Normalność w niepełnosprawności. (s. 89-93). Warszawa: Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji.
  • Małasiewicz A. (2011). Sokoli wzrok. Ćwiczenia dla uczniów młodszych klas szkoły podstawowej z zaburzoną percepcją wzrokową. Wydawnictwo Harmonia.
  • Oleś P., Steuden, S. Toczołowski, J. (2003). Jak świata mniej widzę: zaburzenia widzenia a jakość życia. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
  • Orkan-Łęcka M. (2003). Mama, tata, dziecko czyli o tym, jak uczyć małe niewidome dziecko w warunkach domowych. Warszawa: PZN.
  • Paplińska, M. (red.), (2012). Jak przygotować niewidome dziecko do nauki brajla. Przewodnik dla rodziców i nauczycieli. Warszawa: Fundacja Polskich Niewidomych i Słabowidzących „Trakt”.
  • Walkiewicz M. (2000). Funkcjonalna ocena wzroku i proces wspomagania rozwoju widzenia u dzieci słabowidzących z niesprawnością złożoną. Warszawa: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogiki Specjalnej.
  • Żabińska A. (2011). Praca z młodzieżą niewidomą i słabowidzącą. Wydawnictwo Difin.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

Diagnoza:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Punkt Wczesnego Wspomagania Rozwoju, przedszkole specjalne i szkoła specjalna, (również dla dzieci z autyzmem i normą intelektualną), szkoła przysposabiająca do zawodu, ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy w Zespole Placówek Edukacyjno-Rewalidacyjnych, ul. Parkowa 25, tel. 56 46 234 26, tel. kom. Sekretariatu 609 004 795, www.osw1.grudziadz.pl
  • Punkt Wczesnego Wspomagania Rozwoju, przedszkole specjalne i szkoła specjalna w Zespole Szkół Specjalnych, ul. Sikorskiego 42, tel. 56 46-135-98, tel. kom. Sekretariatu 609 004 785, www.zss.grudziadz.pl
  • Poradnia Okulistyczna dla Dzieci i Młodzieży i Poradnia Neurologiczna dla Dzieci i Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17, tel. 56 64 14 528, www.bieganski.org
  • Poradnia Okulistyczna przy Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej, Grudziądz, ul. Legionów 48/57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977 www.wspl.pl.pl
  • NZOZ OKO-POL Grudziądz, ul. Waryńskiego 6, tel. 56 45 17 170, ul. Rynek 3-5, tel. 56 46 25 327, ul. Małogroblowa 4, tel. 56 46 20 822
  • NSZOZ OKO-MED Grudziądz, ul. Rynek 3-5, tel. 56 46 25 327, ul. Ikara 4, tel. 56 46 111 22, ul. Mickiewicza 47, tel. 56 46 111 22, www.oko-med.eu

Wsparcie:

  • Polski Związek Niewidomych Grudziądz, ul. Sikorskiego 34/36 tel. 515-231-016, czynne: poniedziałki, środy, piątki 7–15, www.kujawskopomorski.pzn.org., e-mail: pzn.grudziadz@wp.pl, dni i godziny spotkań: poniedziałek, środa, piątek w godz. 7:30-14:00
  • Stowarzyszenie Na Rzecz Młodzieży Niewidzącej I Słabowidzącej w Grudziądzu, ul. Łęgi 5/68, tel. 56 46 30 304, 500 069 330 E-mail: stowarzyszenie_grudz@poczta.onet.pl, stomnis@wp.pl, www.stomnis.weebly.com
  • Centrum Rehabilitacji im. Ks. Biskupa Jana Chrapka, ul. Piłsudskiego 14, tel. 56 46 11 669, E-mail: grabowska@onet.pl, dni i godziny pracy biura: wtorek – piątek w godz. 7:00-15:00, poniedziałek w godz. 8:00-16:00
  • Grudziądzkie Centrum „Caritas” im. Błogosławionej Juty, ul. Klasztorna 6, tel. 56 64 28 587, 56 64 29 444, E-mail: grudziadz@caritas.pl, www.grudziadz.caritas.pl , dni i godziny pracy biura: poniedziałek – piątek w godz. 7:00-15:00
  • Grudziądzkie Towarzystwo Pomocy Dziecku I Rodzinie „Homini” ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 64 26 842, E-mail: towarzystwo.homini@gmail.com, www.cpdipr.pl , dni i godziny pracy biura: poniedziałek – piątek w godz. 8:00-15:00
  • MOPR – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (dla rodzin z miasta) ul. Waryńskiego 34A, tel. 56 69 68 700, poczta@mopr.grudziadz.pl,. www.mopr.grudziadz.pl (ewentualna pomoc socjalna, informacje o dodatkowych usługach opiekuńczych, kontakt z prawnikiem lub psychologiem, niepełnosprawnemu dziecku przysługuje zasiłek pielęgnacyjny)
  • PCPR - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Grudziądzu (dla rodzin z powiatu) 86-300, ul. Małomłyńska 1, tel. 56 45 14 434
  • Ośrodek Informacji dla Osób Niepełnosprawnych przy UM, ul. Ratuszowa 1, 56 4510374

Inne adresy:

  • Ośrodek Szkolno-Wychowawczego Nr 1 im. Louisa Braille’a w Bydgoszczy, ul. Krasińskiego 10, 85-008 Bydgoszcz, tel. 52 3221787, www.braille.bydgoszcz.pl
  • Ośrodek Rehabilitacji i Szkolenia PZN w Bydgoszczy, ul. Powstańców Wlkp. 33, 85-090 tel. 52 341-52-28
  • Stowarzyszenie Rodziców i Przyjaciół Dzieci Niewidomych i Słabowidzących „Tęcza” Warszawa, ul. Kopińska 6/10, tel. (22) 658 43 30, (22) 822 03 44
  • Ośrodek dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących ze Złożoną Niepełnosprawnością, ul. Kopińska 6/10, 02-321 Warszawa, tel. 822-03-44, 658-43-30;
  • Ośrodek dla Młodzieży Niewidomej i Słabowidzącej ze Złożoną Niepełnosprawnością, Warszawa, ul. Leonarda l2, tel. 632-15-81, 632-45-61;
  • Poradnia Kompleksowej Diagnozy, Wczesnej Edukacji, Terapii i Rehabilitacji dla niemowląt i małych dzieci niepełnosprawnych wzrokowo, ul. Nowolipie 13/15, 00- 150 Warszawa, tel. (22) 636 80 41.


Aleksandra Otlewska

Aleksandra Otlewska

pedagog, olifrenopedagog, specjalista w zakresie surdopedagogiki. Prowadzi diagnozę i terapię dzieci z wadami słuchu oraz przesiewowe badania słuchu i wzroku. Terapeuta II stopnia EEG Biofeedback.

Czy moje dziecko dobrze słyszy... ?

Właściwie funkcjonujący zmysł słuchu jest niezbędny do prawidłowego rozwoju dziecka. Tylko szybkie wykrycie wady i włączenie kompleksowych działań rehabilitacyjnych pozwala na zminimalizowanie skutków ubytku słuchu.

Od 2002 r. dzięki WOŚP wszystkie noworodki w Polsce przechodzą przesiewowe badanie słuchu. Po wykryciu wady i potwierdzeniu jej w wyspecjalizowanych ośrodkach, już malutkie dzieci otrzymują leczenie i rehabilitację oraz są zaopatrzone w aparaty czy implanty. Czas diagnozy, aparatownia i podjęcia rehabilitacji ma ogromne znaczenie, szczególnie u dzieci, u których mowa dopiero się rozwija.

Jeśli dziecko dobrze przeszło test w okresie noworodkowym nie znaczy, że nie jest narażone na utratę słuchu w późniejszym okresie. Jak wynika z badań przesiewowych, prowadzonych przez IFiPS, co piąte dziecko w okresie szkolnym ma różnego typu problemy ze słuchem. W zdecydowanej większości rodzice, nie podejrzewali wady słuchu u swoich dzieci i nie podejmowali leczenia. A problemy ze słuchem mają istotne znaczenie dla funkcjonowania dziecka w szkole i jego postępów w nauce.

Przyczyny ubytku słuchu u starszych dzieci są bardzo różne, m.in:

  • częste infekcje uszu
  • choroby gardła, nosa, przewlekle katary, przerost trzeciego migdałka,
  • powikłania po infekcjach wirusowych
  • niewłaściwa pielęgnacja uszu, w tym nagminne korzystanie z patyczków higienicznych do usuwania woskowiny
  • hałas oraz częste głośne słuchanie muzyki przez słuchawki douszne
  • urazy i wypadki, w tym np. wkładanie drobnych przedmiotów do ucha
  • leki uszkadzające słuch
  • czynniki genetyczne

Co powinno zaniepokoić rodzica? Jeśli u dziecka występują:

  • częste infekcje górnych dróg oddechowych, infekcje uszu, nadmierna wydzielina z uszu
  • opóźniony rozwój mowy albo zbyt głośna mowa
  • problemy z koncentracją uwagi, niecierpliwość
  • brak reakcji dziecka na naturalny głos, gdy dziecko słyszy dopiero krzyk
  • podchodzenie blisko telewizora, podgłaśnianie dźwięku w odbiorniku
  • gorsze stopnie w szkole, uwagi nauczycieli, że „nie uważa”
  • nie słuchanie poleceń, brak orientacji w tym, co jest zadane
  • nadstawianie głowy zawsze jednym uchem do źródła dźwięku
  • skarżenie się na piski, świsty, dzwonienie, brzęczenie w uszach

Co robić gdy podejrzewamy problem ze słuchem?

  • należy zgłosić się do lekarza pediatry, który podejmuje decyzję o skierowaniu do specjalistów np. laryngologa, audiologa
  • realizować zalecenia lekarzy dotyczące farmakoterapii oraz specjalnych ćwiczeń
  • jeśli jest takie zalecenie lekarza to należy zaopatrzyć dziecko w odpowiednie aparaty

Co robić w przypadku potwierdzenia wady słuchu u dziecka?

  • aktywnie uczestniczyć w rehabilitacji dziecka, gdyż współdziałanie domu rodzinnego ma bardzo duże znaczenie dla skutecznej terapii
  • rodzic może zgłosić się do Poradni Psychologiczno–Pedagogicznej i wystąpić z wnioskiem o wydanie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju albo o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niesłyszących lub słabosłyszących - na wizytę należy zgłosić się z diagnozą lekarza, wszelką dokumentacją dotyczącą stanu zdrowia dziecka, aktualnymi audiogramami
  • należy podjąć decyzję gdzie dziecko ma realizować obowiązek szkolny; rodzice mają do wyboru kilka możliwości: szkoła rejonowa, ogólnodostępna, oddział integracyjny lub ośrodek dla dzieci niesłyszących lub słabosłyszących. Przy podejmowaniu decyzji zawsze warto poradzić się specjalistów i kierować się przede wszystkim dobrem dziecka.

Możliwości poznawcze dziecka z wadą słuchu są takie same jak u dzieci zdrowych. Jednakże to, czy wykorzystają swoje potencjały zależy od wielu czynników m.in. stopnia uszkodzenia słuchu, od wieku, w którym wystąpiła wada słuchu i podjęta została rehabilitacja, współpracy środowiska rodzinnego z terapeutami i aktywności w terapii, dostosowanych form i metod nauki.

Pomocna literatura:

  • Błeszyński J. (2008). Alternatywne i wspomagające metody komunikacji. Kraków Impuls.
  • Domeradzka-Kowalkowska J. (2008). Przewodnicy w świecie ciszy: poradnik dla rodziców dzieci z wadą słuchu. Kraków: Impuls.
  • Góralówna M., Domańska A. (1966). Dziecko niesłyszące w rodzinie. PZWL Warszawa. Jakoniuk-Diallo A. (2010). Wada słuchu w: O co pytają rodzice dzieci z niepełnosprawnością? (pod red. Jakoniuk-Diallo A., Kubiak H.). Warszawa Difin.
  • Maniecka. M. (2016). Pokaż mi mój mały świat: historyjki obrazkowe dla dzieci z autyzmem, opóźnionym rozwojem mowy i niedosłyszeniem. Gdańsk Wydawnictwo Harmonia.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

Diagnoza:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Punkt Wczesnego Wspomagania Rozwoju, przedszkole specjalne i szkoła specjalna, (również dla dzieci z autyzmem i normą intelektualną), szkoła przysposabiająca do zawodu, ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy w Zespole Placówek Edukacyjno-Rewalidacyjnych, ul. Parkowa 25, tel. 56 46 234 26, tel. kom. Sekretariatu 609 004 795, www.osw1.grudziadz.pl
  • Punkt Wczesnego Wspomagania Rozwoju, przedszkole specjalne i szkoła specjalna w Zespole Szkół Specjalnych, ul. Sikorskiego 42, tel. 56 46-135-98, tel. kom. Sekretariatu 609 004 785, www.zss.grudziadz.pl
  • Bezpłatne, audiometryczne badanie słuchu, bez skierowania, przeprowadzić można w punktach protetycznych oferujących aparaty słuchowe (preferowana wcześniejsza rejestracja telefoniczna)

Wsparcie:

  • Punkt Rehabilitacyjno-Konsultacyjny Dzieci i Młodzieży z Wadą Słuchu, ul. Dąbrowskiego 11/13 Grudziądz, tel. 56 46 20 220, e-mail: punktpzggrudziadz@wp.pl
  • Koło Terenowe PZG w Grudziądzu, ul. Sikorskiego 34-36, tel. 56 66 09 629, E-mail: pzg.grudziadz@gmail.com
  • Centrum Rehabilitacji im. Ks. Biskupa Jana Chrapka, ul. Piłsudskiego 14, tel. 56 46 11 669, E-mail: grabowska@onet.pl , dni i godziny pracy biura: wtorek – piątek w godz. 7:00-15:00, poniedziałek w godz. 8:00-16:00
  • Grudziądzkie Centrum „Caritas” im. Błogosławionej Juty, ul. Klasztorna 6, tel. 56 64 28 587, 56 64 29 444, E-mail: grudziadz@caritas.pl, www.grudziadz.caritas.pl , dni i godziny pracy biura: poniedziałek – piątek w godz. 7:00-15:00
  • Grudziądzkie Towarzystwo Pomocy Dziecku I Rodzinie „Homini” ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 64 26 842, E-mail: towarzystwo.homini@gmail.com, www.cpdipr.pl , dni i godziny pracy biura: poniedziałek – piątek w godz. 8:00-15:00
  • MOPR – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (dla rodzin z miasta) ul. Waryńskiego 34A, tel. 56 69 68 700, poczta@mopr.grudziadz.pl, www.mopr.grudziadz.pl (ewentualna pomoc socjalna, informacje o dodatkowych usługach opiekuńczych, kontakt z prawnikiem lub psychologiem, niepełnosprawnemu dziecku przysługuje zasiłek pielęgnacyjny)
  • PCPR - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Grudziądzu (dla rodzin z powiatu) 86-300, ul. Małomłyńska 1, tel. 56 45 14 434
  • Ośrodek Informacji dla Osób Niepełnosprawnych przy UM, ul. Ratuszowa 1, 056 4510374

Inne adresy:

  • Specjalistyczny Ośrodek Diagnozy i Rehabilitacji Dzieci i Młodzieży z Wadą Słuchu Polskiego Związku Głuchych w Bydgoszczy, ul. Bernardyńska 3, tel. 52 340 99 60, e-mail: poradnia.pzg.bydgoszcz@interia.pl, www.poradniapzg.bydgoszcz.pl
  • Specjalistyczna Poradnia Rehabilitacji dla Dzieci i Młodzieży z Wadą Słuchu Polskiego Związku Głuchych w Toruniu, ul. Zygmunta Krasińskiego 70, tel. 56 622 89 82
  • Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr 2 dla Dzieci i Młodzieży Słabosłyszącej i Niesłyszącej, ul. Akademicka 3, Bydgoszcz, tel. 52 344 74 15, www.oswnr2.bydgoszcz.pl
  • Zespół Szkół Nr 7 (z oddziałami dla słabosłyszących), ul. Ludwika Waryńskiego 1, Bydgoszcz, tel: 52 373 11 31, www.slaboslyszacy.zsnr7.net
zdjecie23


Lucyna Krajewska

Lucyna Krajewska

terapeuta pedagogiczny, oligofrenopedagog, glottodydaktyk, terapeuta metod: integracji sensorycznej, indywidualnej stymulacji słuchu dr K. Johansena IAS oraz Neuroflow.

O przetwarzaniu słuchowym. Kiedy dziecko słyszy, a jakby nie rozumie...

Czy często zastanawiasz się czy Twoje dziecko faktycznie ma problem ze słuchem czy też Cię ignoruje?

Wiele przypadków trudności w nauce, takich jak trudności w pisaniu i czytaniu, a także zaburzeń artykulacji i problemów językowych oraz często współistniejących z nimi zaburzeń emocjonalnych, ma swe źródło w trudnościach przetwarzania dźwięku na poziomie centralnym. Przyczyną tych zaburzeń jest brak pełnego wykorzystania słyszanego sygnału akustycznego przy prawidłowym jego odbiorze w strukturach obwodowych. Czyli dziecko dobrze słyszy fizjologicznie, a jakby nie rozumiało mowy.

Centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego, inaczej zwane niedosłuchem centralnym, to zaburzenia pracy zmysłu słuchu wynikające z nieprawidłowości na poziomie centralnego układu nerwowego (przy prawidłowej budowie i pracy części obwodowej, czyli uszu).

Jakie są zatem przyczyny?:

  • wiele z tych zaburzeń jest wynikiem niedotlenienia mózgu w czasie porodu, zapalenia opon mózgowych, urazów głowy i zatruć w dzieciństwie
  • u części dzieci zaburzenia przetwarzania słuchowego są wynikiem braku właściwej stymulacji układu słuchowego we wczesnym dzieciństwie na tle zaniedbań wychowawczych lub gdy dziecko ma nieadekwatny do wieku kontakt z mediami (telewizor, laptop, tablet, telefon komórkowy)
  • niewielki nawet niedosłuch przewodzeniowy, będący najczęściej efektem przewlekłego wysiękowego zapalenia ucha środkowego

Czym skutkują?:

Opóźnieniem rozwoju mowy lub zaburzeniem rozumienia mowy, a w dalszej konsekwencji powodują trudności w nauce, szczególnie czytania i pisania. Obserwacje wskazują na to, że około połowa dzieci z trudnościami w nauce, z dysleksją, z zaburzeniami uwagi oraz nadpobudliwością wykazuje właśnie zaburzenia przetwarzania dźwięków. W Polsce centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego występuje u 5–7% dzieci w wieku 7–14 lat. Kiedy możemy jako rodzice podejrzewać występowanie niedosłuchu centralnego?

Jeśli dziecko:

  • ma trudności ze słyszeniem w hałaśliwym środowisku lub podczas rozmowy telefonicznej
  • ma trudności ze zrozumieniem wypowiedzi, gdyż przeszkadzają mu inne dźwięki (hałas nie tylko zagłusza głos innej osoby, ale rozbija jego wypowiedzi na niezrozumiale fragmenty), jest bardzo wrażliwe na hałas, ma problemy z określeniem kierunku, z którego dobiega głos
  • nie potrafi utrzymywać skupienia na konkretnych bodźcach, zwłaszcza w przypadkach obecności rozpraszających hałasów, miewa częste bóle głowy
  • ma trudności z wykonywaniem kilkuetapowych poleceń, szczególnie tych podanych w jednym zdaniu, ma kłopoty ze zrozumieniem długich rozmów
  • nie rozumie wypowiedzi (słyszałem, co powiedziałeś, ale nie wiem co masz na myśli)
  • ma osłabioną pamięć słuchową (na przykład trudności z zapamiętaniem lub powtórzeniem usłyszanej informacji)
  • ma trudności z uczeniem się na pamięć i zapamiętywaniem sekwencji dźwięków (na przykład nazw dni tygodnia, miesięcy czy tabliczki mnożenia)
  • myli podobnie brzmiące słowa, ma problemy z nauką języka obcego i poznawaniem nowego słownictwa
  • nie zwraca uwagi na osobę mówiącą lub nadmiernie zwraca uwagę na bodźce słuchowe, które nie są istotne
  • ma trudności z dobrą organizacją, ma zaburzoną intonację (mowa monotonna, cicha, albo odwrotnie bardzo szybka i zbyt głośna)
  • ma iloraz inteligencji werbalnej niższy od ilorazu inteligencji wykonawczej, słabo radzi sobie podczas testów psychoedukacyjnych opartych na bodźcach słuchowych
  • ma problem z czytaniem, pisaniem, mową, popełnia błędy ortograficzne typu słuchowego

Jeśli więc obserwujemy wyżej wymienione trudności, powinniśmy rozważyć przeprowadzenie diagnozy w kierunku centralnych zaburzeń przetwarzania dźwięków.

Dostępne formy wsparcia dla dzieci i dorosłych z centralnymi zaburzeniami przetwarzania słuchowego.

1. Indywidualna Stymulacja Słuchu metodą dr K. Johansena IAS – diagnoza, a później terapia - odbywa się ona w domu dziecka poprzez słuchanie (5-10 minut po 6 razy w tygodniu) przygotowywanych w centrum Johansena płyt. Cała terapia trwa ok. 8-10 miesięcy w zależności od wieku dziecka. Terapia nie obciąża dziecka i rodzica. Wymagana jest jednak konsekwencja i systematyczność w jej stosowaniu. Informacje na stronie www.johansen-ias.pl

2. Neuroflow - aktywny trening słuchowy - połączenie treningu słuchowego i integracji sensorycznej. Po diagnozie terapia może odbywać się w gabinecie terapeuty lub w domu dziecka. 3 razy w tygodniu dziecko pracuje na platformie internetowej z programem słuchowym dostosowanym do jego potrzeb i 3 razy w tygodniu wykonuje ćwiczenia z zakresu integracji sensorycznej. Terapia składa się z 3 modułów. Każdy z nich trwa 6-7 tygodni. Program jest dostosowany do kilku poziomów rozwojowych, od wieku przedszkolnego aż po młodzież. Informacje o treningu na stronie - www.neuroflow.pl

3. Tomatis – terapia ustalana jest indywidualnie. Tutaj pokazuję przykładowy, standardowy typ terapii. Etap I – trwa 15 dni po 2 godziny dziennie (30h). Etap II – trwa od 8 do 10 dni po 1,5-2 godzin dziennie (16h) – planowane w zależności od wyników badań po poprzednim etapie. Etap III – trwa 8 dni po 2 godziny dziennie (16h) – Informacje o treningu na stronie - www.tomatis.com

Rodzaj najkorzystniejszej formy wsparcia wyższych funkcji słuchowych dziecka powinien wskazać terapeuta treningu słuchowego uwzględniając specyfikę trudności rozwojowych dziecka.

Pomocna literatura:

  • Borowiecka R., Rychetsky K. Indywidualna stymulacja słuchu Dr k. Johansena IAS w terapii dzieci z centralnymi zaburzeniami przetwarzania bodźców słuchowych. Pobrano z: cwro.edu.pl.
  • Keith R.W. (2005). Zaburzenia procesów przetwarzania słuchowego, w: Śliwińska-Kowalska M. (red.): Audiologia kliniczna, Łódź: Mediton.
  • Kutscher M.L., Attwood T., Wolff R.R. (2007). Dzieci z zaburzeniami łączonymi. Warszawa K.E. Liber.
  • Maciejewska B., Wiskirska-Woźnica B.(2009). Możliwości zastosowania słuchowych potencjałów wywołanych w dysleksji rozwojowej. Pobrano z www.reedukacja.pl.
  • Senderski A.(2002). Diagnostyka centralnych zaburzeń przetwarzania słuchowego. Algorytm postępowania diagnostycznego. Materiały Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

Diagnoza:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Logopedyczna i Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci I Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17, tel. 56 64 14 528, www.bieganski.org
zdjecie25


Beata Bratko-Gruszka

Beata Bratko-Gruszka

psycholog PPP, specjalizuje się w terapii indywidualnej dzieci i młodzieży, ofiar przemocy w tym seksualnej, rodzin w kryzysie, a także adopcyjnych i zastępczych.

O poszukiwaniu własnej płci

Problem poszukiwania własnej tożsamości seksualnej, towarzyszył ludzkości od zawsze. Zjawiska takie jak homoseksualizm - czyli fascynacja i popęd seksualny skierowane do osobnika własnej płci, transseksualizm - czyli totalna niezgoda na własną płeć i dążenie ze wszystkimi konsekwencjami do stania się osobnikiem odmiennej płci, czy też transwestytyzm - czerpanie radości z przebierania się i odgrywania roli osobnika płci przeciwnej, były obecne w różnych kulturach i społecznościach od zarania dziejów.

Przełomem w rozumieniu zjawiska homoseksualizmu był wiek XX. Do tego czasu był on uznawany za zaburzenie, dewiację i spotykał się z ostrą krytyką społeczną. Humanizacja oraz liberalizacja norm obyczajowych, a także pogłębione studia nad tematem spowodowały uznanie zachowań homoseksualnych za inny rodzaj preferencji seksualnych i zdjęcie z nich piętna choroby.

W ostatnich latach zauważa się wzrost deklaracji homoseksualnych wśród dziewcząt. Należy potraktować to z dużym wyczuciem, delikatnością i zrozumieniem. Zjawisko to może być elementem poszukiwania własnej tożsamości, niejednokrotnie połączone jest z lękiem przed wchodzeniem w relację seksualną z osobnikiem płci przeciwnej. Współcześnie kreowany (w dużej mierze przez media) model mężczyzny jest albo bardzo „masochistyczny”, ”władczy” albo też nadmiernie zniewieściały. W tej sytuacji „bezpieczniejsza” staje się relacja z dziewczyną, która zrozumie, wysłucha, umie być czuła i delikatna, przewidywalna. W wielu przypadkach ta fascynacja przemija i młoda kobieta zwraca się ku mężczyźnie. Bywa jednak, że pozostaje homoseksualna.

Do gabinetu psychologa coraz częściej (wraz ze zwiększającą się świadomością) trafiają młodzi ludzie i ich rodzice borykający się z problemami identyfikacji seksualnej. Są to niejednokrotnie wielkie dramaty życiowe i rodzinne. Rodzice dowiadując się o odmiennej orientacji seksualnej swojego dziecka, bądź też problemach z jego tożsamością seksualną, wpadają w panikę, nie dowierzają, zaprzeczają, obwiniają się, a co najgorsze, odrzucają własne dziecko. Doświadczenia pokazują, że większy problem z zaakceptowaniem odmienności seksualnej swojego dziecka mają ojcowie. Niestety, ciągle jeszcze pokutuje w naszej kulturze homofobia, niska wiedza i świadomość społeczna oraz brak tolerancji dla wszelkiej inności.

Rodzicu! Jeśli odkryjesz, bądź dowiesz się, że Twoje dziecko ma problem z tożsamością płciową:

  • okaż spokój, nie wpadaj w panikę! Młody człowiek, odkrywający swoją odmienność, też często jest przerażony, zagubiony, boi się ujawnienia z lęku przed odrzuceniem. Najbardziej ze wszystkiego potrzebuje akceptacji i zrozumienia najbliższych
  • homoseksualizm, to nie choroba! Chcąc lepiej poznać to zjawisko, poszukuj rzetelnych informacji, popartych badaniami naukowymi, unikaj publikacji potocznych, pseudonaukowych, które tylko spowodują w Twojej głowie większy zamęt
  • jeśli prawdziwie kochasz Swoje dziecko, to kochasz je takimjakie ono jest. Kochasz w nim człowieka, osobę!
  • jeśli nie radzisz sobie z własnymi emocjami, czujesz się bezradny, przerażony, obwiniasz się, zgłoś się do specjalisty (psychologa, seksuologa). On zaopiekuje się zarówno Tobą, jak i Twoim dzieckiem, pomoże rozwiać wątpliwości
  • jeśli chcesz, aby Twoje dziecko było prawdziwie szczęśliwe, pozwól mu być takim, jakim chce być. Twoja akceptacja, zrozumienie i zgoda na przyjęcie jego odmienności, pozwoli mu wyrosnąć na pełnowartościowego człowieka, bez dodatkowych obciążeń i lęków.

Pomocna literatura:

  • Beisert, M. (1991). Seks twojego dziecka. Poznań: K. Domke.
  • Dziewiecki M. (2016). Płeć. Różnorodność, różnojedność (audiobook | CD). RTCK.
  • Lew-Starowicz Z. (2001). Encyklopedia Erotyki. Warszawa. Muza.
  • Lew-Starowicz Z., Zdrojewicz Z., Dulko S. (1991). Leksykon seksuologiczny. Warszawa. Arkady
  • Pankowska, D. (2005). Wychowanie a role płciowe. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne


Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci I Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17 tel. 56 64 14 528, www.bieganski.org
  • Poradnia Psychologiczna, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977, www.wspl.pl.pl

Transseksualizm

Kiedy byłam mała prosiłam Boga, żeby być kimś wyjątkowym, ale nie miałam wtedy na myśli tego, że urodzę się jako osoba jedna na kilkadziesiąt tysięcy lub set-tysięcy. Mimo, że urodziłam się jako dziewczyna, moje życie nie zawsze było dziewczęce. Całe życie próbowałam sobie uświadomić kim jestem?

I kiedy to sobie uświadomiłam na 100% chciałam to powiedzieć rodzicom. Ale bałam się ich reakcji, ukrywałam przed nimi prawdę przez bardzo długi czas (i tu nie chodzi o dni, tygodnie, czy nawet miesiące). Próbowałam żyć „normalnie”, ale tak się nie dało. Miałam gdzieś opinie innych, bo są to tylko tchórze, którzy nigdy nie potrafią powiedzieć co myślą. Widziałam jak wielu ludzi patrzyło na mnie z ciekawością (i nadal patrzy), a potem jeszcze te szepty. Wszystko mnie dookoła denerwowało. Aż w końcu postanowiłam ostatecznie, że powiem wszystko moim rodzicom. Uznałam, że nieważne co powiedzą, pomyślą, ja i tak będę żyć tak, jak chcę, bo tylko tak mogę osiągnąć szczęście. Ale mimo wszystko strasznie się denerwowałam.

O tym, że chcę być chłopakiem powiedziałam im w dniu moich 14 urodzin. Kiedy im o tym powiedziałam spadł mi kamień z serca, ale widziałam, że byli zdruzgotani. Wiedziałam, że to będzie dla nich trudne, ale nie mogłam ich okłamywać. Przez pierwsze tygodnie nie wiedziałam, jak zacząć z nimi rozmowę. Kiedy widziałam ich smutnych, chciało mi się płakać, obwiniałam się za to, kim się urodziłam. Ale czas leczy rany, odwiedzaliśmy z rodzicami różnych specjalistów i nasze stosunki się stabilizowały. Z moich przeżyć mogę z przekonaniem powiedzieć, że o wszystkich problemach należy mówić rodzicom, ale na wszystko trzeba ich przygotować i dać też czas na oswojenie się z nowymi problemami. I nieważne jakie poglądy mają wasi rodzice, czasem pod wpływem silnych emocji mogą się zmienić, tak właśnie swoje postrzeganie świata zmienił mój tata.

I tak do dziś moi rodzice wspierają mnie całym sercem i trzymają za mnie kciuki. A więc nie bójcie się szukać pomocy u innych ludzi (chodzi mi o specjalistów i rodzinę, bo często rówieśnicy mogą bardziej zranić niż pomóc).

Bogna


List rodziców dziewczyny transseksualnej

Dzień, w którym nasza córka oznajmiła nam, że chce zostać chłopcem, zapamiętamy do końca życia. Był to dzień jej 14-tych urodzin. Nasze życie wywróciło się do góry nogami.

Ja płakałam cały wieczór, myśląc przede wszystkim o tym, jak to będzie dalej. Jednak cały czas myśleliśmy o tym, jak bardzo cierpi nasze dziecko, jak jest mu ciężko. Jednak fakt, że oznajmiła nam to wszystko, jest dla nas ogromnym sukcesem wychowawczym. Zawsze bowiem tłumaczyliśmy naszym dzieciom, że z każdym problemem mogą do nas przyjść.

Faktem jest, że zauważyliśmy zmiany jakie nastąpiły w jej zachowaniu, stylu bycia. Obcięła włosy, zaczęła nosić luźne bluzy, nie dbała o wizerunek tak, jak jej rówieśniczki. Jednak nie martwiło nas to, ponieważ różnie objawia się dojrzewanie. Cieszyliśmy się z jej wyników nauki i mądrości jaką posiadała. Myśleliśmy, że może to się zmieni, że to burza hormonów, kiedy wszystko wariuje w organizmie. Od tamtej chwili minęły prawie 3 lata. Wszystko wskazuje na to, że nic się już nie zmieni. Na pewno nie kupimy razem sukienki, kosmetyków i nic dla kobiet. Jedno jest pewne. To jest nasze ukochane dziecko. Bardzo inteligentne, dążące do wyznaczonego sobie celu. Podziwiamy je, wspieramy jak tylko możemy.

Apelujemy więc do rodziców, którzy tak jak my, borykają się z podobnym lub takim samym problemem. Nie odrzucajcie swojego dziecka, bo jest inne. Kochajcie je, wspierajcie i pomagajcie być szczęśliwym. Wiemy, że to trudne zadanie, jednak do zrealizowania. My, owszem obawiamy się reakcji naszych najbliższych, jednak to my z dziećmi tworzymy rodzinę, która jest najważniejsza. Mamy nadzieję, że nasze dziecko odnajdzie w życiu osobę, która je zaakceptuje i pokocha. Z którą stworzy udany związek, ponieważ prawdziwa miłość potrafi zdziałać cuda. A cudem, są nasze dzieci, które są dla nas naszą dumą i przyszłością.

Rodzice Bogny



Beata Murgała

Beata Murgała

pedagog, doradca zawodowy, diagnosta i terapeuta.

Można mieć rodzinę i czuć się samotnym, można mieć przyjaciół i czuć się opuszczonym.

Samotność dziecka

Mogłoby się nam wydawać, że w rodzinie, która akceptuje swoje dziecko nie ma miejsca na dziecięcą samotność. Niestety rzeczywistość jest inna. Specjaliści zajmujący się problemem samotności, coraz częściej określają nasze społeczeństwo jako to, które nie docenia wartości więzi międzyludzkich, żyjemy dla siebie i pieniędzy, nie dla innych. Mogłoby się wydawać, że temat „wyścigu szczurów” jest nam dobrze znany i nas nie dotyczy, ale jeśli dobrze rozejrzymy się wokół siebie zauważymy, że pomimo, iż żyjemy w pewnej zbiorowości, w licznych rodzinach, grupach społecznych w pracy, w szkole, w lokalnym środowisku - to często zapominamy o tym co jest ważne i istotne - o głębszej więzi łączącej ludzi. Niepokojące jest to, że często rodzice są nieświadomi, że ich własne pociechy, otoczone „przyjaciółmi”, mające kochających rodziców, którzy starają się wszystko zapewnić, „wynagrodzić” swoją nieobecność kolejną super zabawką, często wśród tylu ludzi bywają samotne, pozostawione same sobie. Tak naprawdę poczucie bycia samotnym i wyalienowanym może pojawić się na każdym etapie rozwoju, zarówno u przedszkolaka, jak i nastolatka. Nie zdajemy sobie sprawy z tego, że niesie to ze sobą poważne konsekwencje w rozwoju emocjonalnym dziecka:

„Samotność u kresu istnienia i na jego początku jest nieco do siebie podobna w ciężarze nieproporcjonalnym do sił. Małe dziecko jest jeszcze za słabe, starzec jest już za słaby, by ją bez szwanku psychicznego unieść. Uszkodzenia mechanizmów emocjonalnych we wczesnych latach powodują, także w późniejszych okresach, zakłócenia w kontaktach międzyludzkich, zwłaszcza rodzinnych. To z kolei prowadzi do zaniku więzi, jeśli takowe istniały, i do całkowitego osamotnienia w wieku emerytalnym….Istnieje cierpienie niektórych młodych ludzi daremnie usiłujących nawiązać kontakty emocjonalne z otoczeniem. Nie potrafią. Widzą wokół siebie, u innych, miłość, przyjaźń, wierność. Dla nich takie szczęście jest nieosiągalne. Są więc zgorzkniali, wycofani, agresywni, obrażający się o byle co. Im jest źle i z nimi jest źle….” (M. Łopatkowa).

Jako rodzice musimy nie tylko towarzyszyć naszemu dziecku, podczas jego wzrastania, ale także musimy przyjąć role dobrych i wnikliwych obserwatorów oraz nauczycieli w nabywaniu umiejętności społecznych. Tak naprawdę nieważne czy nasze dziecko jest małe, czy weszło już w okres młodzieńczego buntu. Na każdym etapie swojego życia potrzebuje bliskości innych - przytulania, głaskania w kołysce i poczucia wsparcia w okresie dojrzewania, bowiem w każdym wieku może czuć się samotne i niezrozumiane, co w późniejszym etapie może skłaniać go do unikania ludzi i jeszcze większego izolowania się.

Wychowanie dziecka w rodzinie i kręgu przyjaciół powinno służyć jako „punkt wyjścia” do nauki interakcji z innymi. Jeśli sam/a czujesz się samotna/y podejmij działania, aby tak nie było. Jeśli nie masz motywacji do spędzenia czasu z innymi, to prawdopodobnie twoje dziecko też jej nie będzie miało. Jeśli twoje dziecko nie ma możliwości, aby miało przyjaciół w okolicy, spróbuj je włączyć w działalność, która pozwoli mu poznać nowych kolegów, np. dodatkowe zajęcia sportowe czy koła zainteresowań, wspólne wyjścia na place zabaw, gdzie będzie miało okazje nawiązać nowe znajomości. Wówczas łatwiej Ci będzie wychwycić wszelkie niepokojące objawy, które mogłyby świadczyć o kłopotach w relacjach międzyludzkich dziecka.

Jak rozpoznać, że coś jest nie tak...

Jeśli Twoje dziecko niechętnie chodzi do przedszkola, szkoły, narzeka na poranne bóle brzucha, unika rozmów o swoim dniu, bywa smutne, szybko się denerwuje – to mogą być pierwsze sygnały, że w relacjach rówieśniczych coś jest nie tak, może też okazać się, że przyczyną takiego zachowania są jego szkolne problemy, nadmiar obowiązków, ale przyczyną gorszego samopoczucia może być także osamotnienie.

Co robić...

Zacznij pracę od siebie, zobacz jakie są Twoje relacje z dzieckiem, przyjrzyj się czy nie ograniczają się one przede wszystkim do zaspakajania potrzeb materialnych i bytowych. Czy Twoja więź emocjonalna z dzieckiem jest na tyle silna i prawidłowa tak żeby pokazać mu, że jest wartościowym, młodym człowiekiem. W Tobie leży powinność budowania poczucia wartości pociechy, która to później wpływa na relacje rówieśnicze. Tak więc chwal swoje dziecko, podkreślaj jego najmniejsze osiągnięcia. Komplementuj je. Nie pozwól, aby czuło się gorsze od innych. „Jest duża szansa, że kiedy Twoje dziecko będzie lubiło samego siebie, inni też je polubią.”

Jeśli Twoje dziecko jest starsze i nie ma przyjaciół w szkole, porozmawiaj z nim, dopytaj, wsłuchaj się w jego potrzeby. Dopiero później porozmawiaj z jego wychowawcą. Jeśli ustalicie, że dziecko faktycznie ma problem z nawiązywaniem relacji, możesz poszukać pomocy u szkolnego psychologa lub pedagoga, który pokieruje Cię co robić dalej. Pamiętaj najważniejsze jest to, żebyś rozmawiał i uważnie słuchał swojej pociechy, wtedy razem jesteście w stanie zrobić bardzo dużo.

zdjecie28

Pomocna literatura:

  • Braun-Gałkowska M.(1990). Psychologia domowa. Małżeństwo – dzieci – rodzina. Olsztyn.
  • Braun-Gałkowska M., Ulfik-Jaworska I. (2002). Zabawa w zabijanie. Oddziaływanie przemocy prezentowanej w mediach na psychikę dzieci. Gaudium Lublin.
  • Łopatkowa M. (1983). Samotność dziecka. Warszawa Czytelnik.
  • Napora E. Wpływ telewizji na zachowanie dzieci. Niebieska Linia, nr 3 / 2004.
  • Santorski & CO Agencja Wydawnicza Warszawa.
  • Szczepański. J. (1978). Sprawy ludzkie, Warszawa.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci I Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17 tel. 56 64 14 528, www.bieganski.org
  • Poradnia Psychologiczna, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977, www.wspl.pl.pl
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl

Homoseksualizm

Od dziecka wiedziałam, że lubię dziewczyny. Na początku nie zdawałam sobie z tego sprawy, ale mniej więcej w połowie gimnazjum zaczęłam się zastanawiać, czy to może coś więcej. Trochę czasu zajęło mi pogodzenie się z myślą, że jestem homoseksualna, ale doszłam do wniosku, że to nic złego, przecież jest więcej takich osób i to jest normalne.

Kiedy poszłam do liceum poznałam więcej osób takich jak ja, od razu mnie rozpoznały, chociaż sama na początku nie chciałam się przyznać. Cieszę się, że same zaczęły ze mną o tym rozmawiać, bo dzięki nim jest mi o wiele łatwiej.

Między pierwszą, a drugą klasą postanowiłam wyjść z szafy i powiedzieć moim znajomym i przyjaciołom. Obawiałam się ich reakcji, ale wszyscy dobrze to przyjęli, a większość z nich nie była zaskoczona i mówili, że się domyślali. Potem postanowiłam powiedzieć mojej siostrze, której reakcja też nie była zła i też mówiła, że się domyślała. W połowie drugiej klasy powiedziałam mojej mamie. Jej reakcja nie była taka jak się spodziewałam. Na początku było mi bardzo ciężko, ale dzięki mojej dziewczynie i przyjaciołom dałam sobie radę. Teraz jest już lepiej i wydaje mi się, że moja mama nie ma problemu z tym, że mam dziewczynę, a nie chłopaka jak większość dziewczyn. Uważam, że dobrze, że jej powiedziałam, bo wiem, że mogę być z nią teraz we wszystkim szczera i nie muszę nic ukrywać.

Malwina


Beata Bratko-Gruszka

Gdy Twoje dziecko się onanizuje

Jak podaje literatura przedmiotu, rozwój seksualny człowieka rozpoczyna się od zapłodnienia - tu powstaje płeć. Dziecko więc, jest istotą seksualną od urodzenia. A więc rodzicu, skoro już o tym wiesz, nie ignoruj jego płci i wynikających z niej potrzeb.

zdjecie30

Onanizm dziecięcy - bo o nim tu mowa, jest jednym z przejawów odkrywania przez dziecko własnej seksualności. Zaczyna się zwykle niewinnie... Dziecko przypadkowo, w zabawie (klęcząc, bujając się) bądź „badając” swoje ciało - naturalny przejaw ciekawości dziecięcej, odkrywa przyjemność płynącą z drażnienia, pocierania intymnych części swojego ciała. Niewątpliwie onanizmowi często towarzyszy nuda, brak zainteresowania ze strony dorosłych, sytuacje długotrwałego oglądania bajek, czy samotnego zasypiania.

Co zazwyczaj robi przerażony tym odkryciem rodzic? Zazwyczaj wpada w panikę, myśli: „co z moim dzieckiem jest nie tak?”. Nierzadko wzmacnia to zachowanie negatywnie, zakazując dziecku tych czynności, bądź karząc jej za nie. Niestety, takie działanie wywołuje u dziecka poczucie winy - to rodzi napięcie - a napięcie potrzebuje rozładowania. Dziecko „zna” już sposób przyjemnego rozładowania napięcia i..... intensywność onanizmu zwiększa się. To mechanizm błędnego koła, czego my specjaliści, bezwzględnie nie polecamy.

Opisany powyżej onanizm dziecięcy, występuje najczęściej w wieku przedszkolnym i jest normą rozwojową, wynikającą z potrzeb wpisanych w rozwój psychoseksualny dziecka. Nie poddawany oddziaływaniom restrykcyjnym rodziców, naturalnie przemija, gdy dziecko wchodzi w kolejny etap rozwojowy.

Bywa też tak, że onanizm pełni funkcje instrumentalną. Doświadczają go dzieci, które przeżywają traumę związaną z niepokojami, konfliktami w rodzinie, dzieci zaniedbane emocjonalnie, mało kochane, mało przytulane, odrzucone. Z jednej strony dziecko „uczy” się samo sobie dostarczać ukojenia, z drugiej próbuje zwrócić na siebie uwagę - tym samym zasygnalizować „braki”, których doświadcza.

Opisując zjawisko onanizmu dziecięcego, nie sposób nie wspomnieć o nadmiernym rozerotyzowaniu dziecka w wyniku wykorzystania seksualnego przez dorosłego. W przypadku takiego podejrzenia, Ty i Twoje dziecko będziecie potrzebowali pomocy specjalisty.

A więc rodzicu! Kiedy odkryjesz, że Twoje dziecko się onanizuje:

  • Nie panikuj! Spokojnie przyjrzyj się w jakich okolicznościach to robi, zwróć uwagę, czy wszystkie jego ważne potrzeby, w tym miłości, bliskości, bezpieczeństwa, spokoju, zainteresowania są zaspokojone. Przeanalizuj. Być może potrzebne są zmiany w rytuałach, praktykach i postępowaniu wobec Twojego dziecka (większy Twój spokój, obecność przy usypianiu).
  • Gdy zauważysz, że dziecko „to” robi, spokojnie do niego podejdź, nie okazuj zniecierpliwienia, niezadowolenia, złości. Zaproponuj zmianę aktywności, okaż mu zainteresowanie, pobaw się z nim, okaż miłość i troskę.

Jeśli pomimo wprowadzonych zmian i korekt, zjawisko będzie się nasilało, skontaktuj się z psychologiem. Czasem rozmowa ze specjalistą, otwiera obszary, których sam do końca nie kontrolujesz i nie rozumiesz. Wspólnie znajdziecie korzystne dla Ciebie i Twojego dziecka rozwiązanie.

Pomocna literatura:

  • Baisert M. (1991). Seks twojego dziecka. Drukarnia UAM. Poznań.
  • Beisert, M. (red.) (2006). Seksualność w cyklu życia człowieka. Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWN
  • Saint -Pierre, F. i Viau, M.F. (2006). Seksualność dziecka. Co każdy rodzic wiedzieć powinien. Warszawa: Klub dla Ciebie

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci I Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17 tel. 56 64 14 528, www.bieganski.org
  • Poradnia Psychologiczna, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977, www.wspl.pl.pl
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl

Katarzyna Kobylacka-Sikora

O wydobywaniu złości – czyli rodzinne wykopki

A teraz chciałabym odwołać się do Twojego myślenia, choć temat dotyczy uczucia.

Co myślisz o złości?

Czy wiesz, że każdy z nas bywa zły (czuje złość) i jest to najzupełniej normalne.

Ba! Potrzebne i ważne.

Od bardzo wczesnego dzieciństwa uczeni jesteśmy, że złość jest zła: „Nie bądź zły!”, „To brzydko tak się złościć”, „Uspokój się”, „Nie chcę, żebyś się złościł” itd….

Dajemy przekaz, iż złości należy się wyzbyć, trzeba ją ukrywać, zaprzeczać jej lub tłumić. Dorośli częściej mówią: „Jestem taka nerwowa”, „On mnie tak denerwuje” nazywając zdenerwowaniem uczucie złości. Bo tak lepiej brzmi.

Ale nie chodzi o to, by złości nie czuć, ale o to jak nauczyć się ją rozpoznawać, nazywać i wyrażać.

To rzeczywiście jedno z najtrudniejszych uczuć w życiu. W samym odczuwaniu gniewu nie ma nic złego. Uczucie to pełni bardzo ważną rolę w naszym życiu i rozwoju, ponieważ informuje nas, że dzieje się coś, co budzi nasz sprzeciw lub nam zagraża - i mobilizuje do działania.

Człowiek - i duży i mały - reaguje na otoczenie i płynące z niego sygnały bardzo podobnie. Jeśli nie dostaję tego czego chcę, oczywistym jest, że budzi to mój sprzeciw. Że czuję bunt, złość, mobilizuję się do walki, aby jednak to zdobyć. Począwszy od lizaka, na uwadze, czułości, władzy kończąc. I używam wszelkich dostępnych mi środków. Im jestem młodszy tym środki te są bardziej proste i bezpośrednie. Krzyczę, płaczę, rzucam się na podłogę, biję, używam siły. Potem uczę się używać metod bardziej przemyślanych, a nawet podstępnych. Więc wymuszam, manipuluję, szantażuję. Uczucia pojawiają się i znikają, nie zależą wprost od mojej woli. Ale na zachowanie, wraz z osiąganiem dojrzałości, mogę mieć coraz większy wpływ.

Wraz z dojrzewaniem uczymy się bardziej siebie rozumieć i bardziej świadomie kierować swoim zachowaniem. I o to właśnie chodzi. O rozumienie i o kontrolę zachowania. W temacie złości tego winniśmy uczyć nasze dzieci.

Jak ?

Uprawomocnić uczucie – czyli pokazać dziecku, że akceptujemy to, co czuje i rozumiemy, że mogło się tak poczuć.

Jeśli rodzic uważa, że złość dziecka jest czymś niedopuszczalnym, próbuje ją wyplenić za pomocą dyscypliny i kar. To fatalny błąd. Złość jest naturalnym uczuciem i dziecko musi ją wyrazić. Może to zrobić na dwa sposoby: werbalnie lub poprzez zachowanie. Jeżeli szaleje, wali głową o ziemię, niszczy przedmioty, kopie - należy interweniować. Powstrzymać szkodliwe zachowanie. Ale gdy złość się wypali – pokazać, że rozumiemy co czuje i dlaczego, że cieszymy się, iż do nas przychodzi, kiedy czuje złość. Uprawomocnić uczucie. I powiedzieć, pokazać - co może zrobić następnym razem, by jego zachowanie było odpowiednie.

Nauczyć nazywać i wyrażać złość w sposób nie szkodzący jemu samemu i innym.

Kiedy werbalnie atakuje - najczęściej odbieramy to jako brak szacunku i zakazujemy, powstrzymujemy. A chodzi o to, by nauczyło się mówić: „Jestem zły”, „Jestem wściekła”, „Mam dość” zamiast: „On jest głupi”, „Świnia” czy inne takie... Gdy już zaczyna się akcja: staramy się zachować spokój!!!! (tylko wtedy nasza interwencja ma sens) i nawiązujemy kontakt wzrokowy, po czym nazywamy to, co widać: „Widzę, że jesteś rozgniewany”.

Następnym krokiem jest pochwalenie wszystkiego, co dziecko zrobiło dobrze - że np. wyraziło gniew słowem, a nie przelało swej złości na psa czy brata, nie zniszczyło przedmiotów, nie trzaskało drzwiami. I dopiero gdy ochłonie, najlepiej wieczorem lub następnego dnia – rozmawiamy o tym, jak można powiedzieć to, co się czuje bez używania brzydkich słów czy krzywdzenia innych.

Kiedy zaś złość wyrażana jest w destrukcyjnym zachowaniu: agresji, niszczeniu, robieniu krzywdy sobie samemu – najpierw musimy przerwać takie zachowanie. Powstrzymać dziecko fizycznie, odizolować, zabezpieczyć cel ataku. A następnie dać sygnał: „Rozumiem, że jesteś wściekły, ale nie zgadzam się na bicie, niszczenie itd..” I znowu po ochłonięciu dziecka – rozmowa.

Zadbać o zbudowanie zdrowych strategii radzenia sobie ze złością.

Zdrowych, czyli otwartych, bezpiecznych dla siebie i innych oraz wyrażanych wobec osób, które nas skrzywdziły, przekroczyły nasze granice, a nie w sposób uogólniony.

Gdy otwarta ekspresja gniewu zostaje uniemożliwiona, karana – z czasem dziecko uczy się ją dławić, spychać głębiej do podświadomości. Wtedy rodzi się zjawisko, które nazywamy bierną agresją. Polega ono na podświadomym, często bez konkretnego powodu, dążeniu do oporu, do sprzeciwu wobec drugiej osoby, najczęściej utożsamiającej autorytet. W życiu dziecka zwykle taką osobą jest rodzic lub nauczyciel. Tymczasem jako dorośli sami prowokujemy u dzieci bierną agresję - poprzez naszą niecierpliwość, niedotrzymywanie słowa, krytykowanie, lekceważenie dziecka i jego potrzeb, wyśmiewanie, drażnienie, nierozsądne oczekiwania, wreszcie poprzez własną złość wyrażaną destrukcyjnie.

U małego dziecka przejawem biernej agresji może być na przykład moczenie się już po nauczeniu korzystania z nocnika, u dzieci starszych - zwlekanie, zapominanie, marnowanie czasu, bałaganienie, spóźnianie się, upór czy przynoszenie złych ocen. Cechą biernej agresji jest to, że nakierowana jest ona na zirytowanie dorosłego i rozładowanie wewnętrznego napięcia. I staje się utrwaloną, niezdrową strategią reagowania na uczucie złości.

Nauczenie dziecka, jak w dojrzały sposób radzić sobie z własną złością, jest jednym z najtrudniejszych zadań rodzica. Ale, by móc to uczynić, trzeba najpierw nauczyć się samemu rozpoznawać, rozumieć, nazywać, wyrażać i w końcu koić swoją złość.

I jeszcze mała podpowiedź. Są takie zachowania, które zawsze będą pomocne, gdy czujemy się bezsilni i nie wiemy jak zareagować. I w relacji z dzieckiem i w naszych dorosłych sporach. Okazanie szacunku i stanowczość.

Pomocna literatura:

  • Kołyszko W., Tomaszewska J. (2016). Garść radości, szczypta złości. Mnóstwo zabawnych ćwiczeń z uczuciami. GWP.
  • Kiedy twoja złość krzywdzi dziecko. Poradnik dla rodziców. Opracowanie zbiorowe. MiND Dariusz Syska 2012.
  • Kłótnia na zgodę. Jak się spierać, żeby się zrozumieć. Praca zbiorowa. Wydawnictwo Charaktery.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci I Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17 tel. 56 64 14 528, www.bieganski.org
  • Poradnia Psychologiczna, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977, www.wspl.pl.pl
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl
  • Centrum pomocy osobom nietrzeźwym, bezdomnym kobietom i osobom w stanie kryzysu, ul. Waryńskiego 36, tel. 56 46 40 190
  • Specjalistyczna Pomoc Rodzinom „Nadzieja”, Grudziądz, ul. Kościelna 1, tel. 660 221 547, 888 726 785, www.poradnia-grudziadz.pl
  • Ośrodek Profilaktyki Uzależnień Dzieci i Młodzieży ul. Śniadeckich 6a, tel. 56 46 222 63, www.cpdipr.pl/osrodek-profilaktyki-uzaleznien-dzieci-i-mlodziezy/
zdjecie29

Katarzyna Kobylacka-Sikora

O myślach natrętnych i uldze z przymusu

Pewien czternastolatek został wieczorem napadnięty przez dwóch młodych mężczyzn i zabrano mu szalik klubu piłkarskiego. Wrócił do domu poszarpany i mama wezwała policję wbrew jego woli. Znaleziono sprawców, odzyskał szalik, ale od tego czasu zaczął bać się o matkę i o rodzinę.

Od około pół roku muszę ciągle sprawdzać czy zamknąłem drzwi

Szczególnie wieczorem – nawet po 15 razy

Zdarzyło mi się wstawać w nocy, nie mogę zasnąć i ciągle o tym myślę

Wstydzę się, że coś ze mną nie tak

Mama o tym wie i ona kazała mi zgłosić się do psychologa

Robię to nawet wtedy, gdy mama wieczorem przychodzi i mówi, że wszystko posprawdzała

Robię to tylko w domu. Gdy jestem na zgrupowaniu albo w innym miejscu – nie.

Ośmioletnia dziewczynka, około pół roku po przeprowadzce do nowego mieszkania, zaczęła po kilkadziesiąt razy dziennie myć ręce. Przerywała zabawę, a potem w ogóle przestała wychodzić do koleżanek obawiając się, że się ubrudzi i nie będzie mogła umyć natychmiast rąk.

W toku terapii ustalono, że kiedy umyła ręce, czuła, że wszystko jest jak należy. I przestawała się bać. Przeprowadzka naruszyła jej poczucie stałości i bezpieczeństwa. Początkowo objawy były dyskretne, aż spowodowały poważne ograniczenia w jej funkcjonowaniu.

Natręctwa, inaczej obsesje to niechciane, nawracające, negatywne myśli, wyobrażenia lub impulsy, które wywołują znaczący i gwałtowny wzrost lęku.

Zespół obsesyjno-kompulsywny, dawniej nazywany nerwicą natręctw, w którym dominują natrętne myśli powodujące lęk i potrzebę jego redukcji poprzez wykonywanie natrętnych czynności – zwanych kompulsjami. Kompulsje to jawne zachowania (np. wielokrotne, przesadne sprawdzanie czy drzwi są zamknięte lub dopytywanie o coś) albo też niejawne czynności umysłowe (odliczanie w myślach, powtarzanie „magicznych słów”), które mają za zadanie zredukowanie lęku. Osoba, która cierpi na nerwicę natręctw, odczuwa silny przymus wewnętrzny, nakazujący jej wykonywać daną czynność. Jeśli jej nie wykona, odczuwa lęk i niepokój.

Z kolei powtarzanie rytualnych czynności wzmacnia negatywnie ich siłę. Przynosi chwilową ulgę, a jednocześnie utrwala i nasila błędny cykl kompulsywnych zachowań.

Zachowania są tym, co dla rodziców cierpiących dzieci jest najbardziej zauważalne. Bardzo częste mycie rąk, wchodzenie do pomieszczeń bez stawania na progu, nie wpuszczanie nikogo do pokoju przed sobą, rozpoczynanie posiłku zawsze w ten sam sposób, identyczny sposób składania ubrań itd. ...

Oczywiście większości z nas zdarzają się okresy nasilonych myśli wywołujących lęk i produkujemy wówczas swoiste strategie radzenia sobie z nimi. Na przykład nasze dziecko, w pierwszych miesiącach szkoły lub przedszkola, może zareagować wzmożonym lękiem. Ujawnia wówczas potrzebę upewniania się czy zostanie odebrane albo czy jest kochane, więcej się tuli, odgrywa przeżyte chwile w zabawie.

O zaburzeniu mówimy, kiedy objawy utrzymują się przez dłuższy czas i prowadzą do upośledzenia funkcji społecznych np. wywołując trudności bądź całkowicie uniemożliwiając relacje z rówieśnikami.

Niektóre badania wskazują, że znacznie częściej na nerwice natręctw zapadają osoby, które mają cechy perfekcyjności, i silnie zakorzenione dążenie do idealnego porządku i doskonałości.

Cierpiącym na stany lękowe młodzieży i dzieciom należy się ogromne wsparcie. Nie wolno krytykować powtarzających się objawów lękowych, bo są one niezależne od chorych. Zaburzenia lękowe leczy się wielotorowo. Najpierw wskazane jest odbycie konsultacji psychologicznej lub psychiatrycznej. Diagnozę powinien postawić lekarz psychiatra. Następnie wskazana jest psychoedukacja rodziców i dzieci. Chodzi o uświadomienie im skąd biorą się objawy, które zauważyli i jaki jest mechanizm podtrzymujący chorobę.

Kolejnym krokiem powinno być włączenie terapii. Jeśli lekarz uzna za konieczne – farmakologicznej. Ale równolegle bardzo pomocna jest terapia behawioralna lub poznawczo - behawioralna. Opiera się ona na tzw. ekspozycji na bodziec. Pacjent jest „narażony” na zetknięcie z czynnikiem lękowym, a terapia ma mu pomóc kontrolować jego reakcje. W pracy poznawczej podejmowana jest próba zmiany negatywnych myśli i postaw dziecka, co ma korzystnie wpłynąć na jego zachowania.

Pomocna literatura:

  • Adam D. (2016). Człowiek, który nie mógł przestać. Opowieści o nerwicach natręctw. Kraków Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Bryńska A. (2007). Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne. Kraków Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Hershfield J., Cowboy T. (2016). Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne. Poradnik z ćwiczeniami opartymi na uważności i terapii poznawczo-behawioralnej. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Huńczak M. (2014). Przekleństwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej. Edgard
  • Smith S., Hades S.C. (2016). W pułapce myśli. Jak skutecznie poradzić sobie z depresją, stresem i lękiem. GWP.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci I Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17, tel. 56 64 14 528, www.bieganski.org
  • Poradnia Psychologiczna, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977 www.wspl.pl.pl


Barbara Klawiter

Barbara Klawiter

pedagog PPP, oligofrenopedagog, diagnoza i terapia dziecka z problemami uczenia się w edukacji matematycznej, a także doradztwo zawodowe.

O trudach matematyki

Matematyka jest królową nauk, jednak potrafi sprawiać spore trudności uczniom. Co zrobić w takiej sytuacji, jak zainteresować dziecko zadaniami matematycznymi?

W rozwoju dziecka są okresy, gdy jego umysł jest szczególnie skupiony na matematyce - to koniec przedszkola i początek szkoły podstawowej.

Nie rozwijanie kompetencji matematycznych dziecka w tym okresie sprawi, że pojawią się braki, szczególnie w sposobie rozumowania, których nie będzie się dało później nadrobić. Tym samym także będzie wzrastać niechęć dziecka do edukacji matematycznej. Im wcześniej zainteresujemy dzieci zabawami, wymagającymi od nich logicznego myślenia oraz liczenia, tym lepsze efekty będą miały później, mniej trudności w szkole.

Prostym przykładem na zainteresowanie dziecka matematyką jest znalezienie gier i zabaw z tego rodzaju wiedzą. Dzieci dużo szybciej uczą się w sytuacjach zadaniowych poprzez odpowiednio dobrane gry i zabawy. Łamigłówki logiczne i ciekawe zagadki wymagające myślenia mogą być bardzo łatwą drogą do tego, by dziecko wręcz pokochało tego rodzaju aktywność, rozrywkę, a tym samym rozwiązywanie problemów matematycznych. Bez większego wysiłku można aktualnie znaleźć wiele pomysłów na takie gry i zabawy w Internecie, w księgarniach, można także zasięgnąć rady u nauczyciela, na pewno coś ciekawego nam podpowie. Forma gier i zabaw jest bardzo przyjemna dla dzieci, chętnie w nich uczestniczą, spędzają także czas z rodzicami, co powoduje, że zmniejsza się u nich niechęć do uczenia się matematyki, a doświadczenia z zabaw wykorzystują w szkole oraz podczas odrabiania lekcji z edukacji matematycznej.

Także porażki, których dzieci doświadczają podczas różnych gier pełnią bardzo ważną funkcję, a mianowicie uczą jak radzić sobie z sytuacją trudną, z przegraną. Pamiętajmy, że dziecko nie może tylko wygrywać. Takie małe niedogodności, na które napotyka nasze dziecko tylko je wzmocnią, zahartują, nauczą, że nie zawsze muszę być we wszystkim najlepsze, pomogą poradzić sobie z porażką, pokażą, że następnym razem może uda się wygrać. Takie doświadczenie przez dziecko porażek, trudności w trakcie różnych gier i zabaw w wieku młodszym spowoduje, że będzie ono bardziej odporne emocjonalnie na sytuacje trudne, na które napotka w szkole.

Matematyka otacza nas także na co dzień, więc od najmłodszych lat zachęcajmy dzieci, aby doświadczały i uczestniczyły w różnych czynnościach domowych wymagających od nich liczenia, przeliczania, porządkowania, szeregowania, mierzenia, ważenia itp.

Należy dostrzegać wszystkie te sytuacje, w których dziecko jest zainteresowane liczeniem, segregowaniem np. zabawek (tu lalki, a tu misie), łączeniem w zbiory np. (tu duże klocki, tu małe). Jeżeli na początku dziecku coś nie będzie się udawało nie należy od razu rezygnować, ale wzmacniać pozytywnie, pomagać, liczyć wspólnie, tak długo, aż samo odkryje, że to sprawia mu przyjemność. Podczas spacerów również możemy dzieci zachęcać do liczenia np. jadących samochodów, albo tylko tych czerwonych, przeliczania drzew w parku, rozpoznawania numerów jadących autobusów, czy odgadywania numerów domów itp.

W matematyce bardzo ważna jest systematyczność. Należy zatem dopilnować regularnej nauki dziecka. Rodzicu pamiętaj o tym, by jak najczęściej robić zadanie wspólnie z dzieckiem, jest to szczególnie ważne na samym początku szkolnej edukacji matematycznej. Pozwoli to zobaczyć jak nasze dziecko myśli i co sprawia mu trudności. Wspólne rozwiązywanie zadań to nie znaczy zwalnianie dziecka z myślenia, wyręczanie go w działaniu, lecz ukierunkowanie jego toku myślenia, uczenie szukania i poprawiania pojawiających się błędów rachunkowych. Ćwiczenia czynią mistrza, stąd warto jest rozwiązać kilka, kilkanaście, a czasem kilkadziesiąt ćwiczeń, by zapamiętać sposób rozwiązania i zasadę na długie lata. Zdobywanie doświadczeń matematycznych jest niezmiernie ważne dla dzieci, które dopiero w matematyce raczkują. Doświadczenie poszczególnych pojęć pozwala ugruntować wiedzę i wykorzystać ją w przyszłości z pożytkiem dla nauki.

Bardzo istotne jest także nastawienie dziecka do nauki matematyki. Koniecznie trzeba pomóc mu uwierzyć w swoje możliwości, bo matematyki można się nauczyć! Należy stworzyć takie sytuacje, aby dziecko zobaczyło, że udało mu się rozwiązać jakieś zadanie matematyczne. W ten sposób można budować jego poczucie własnej wartości oraz wewnętrzne przekonanie, że może i umie rozwiązać zadanie z matematyki.

Najczęściej trudności z matematyką nie wynikają tylko z braku zdolności matematycznych, ale ze słabo rozwiniętego myślenia logicznego, wnioskowania. Umiejętności matematyczne nabywamy w drodze osobistych doświadczeń, jak wcześniej zostało to zaakcentowane, dynamiczny ich rozwój przypada na okres przedszkolny. Poświęcenie uwagi dziecku na tym etapie i rozwinięcie tychże zdolności u kilkulatka owocuje z czasem nie tylko łatwością nauki przedmiotów ścisłych, ale i kreatywnością, giętkością umysłu, szybkim przyswajaniem języków obcych, wyszukiwaniem analogii i anomalii, jak i intuicją, z czasem wyczuciem biznesowym. Tym samym nauka przez zabawę pomaga w nauce matematyki.

Pomocna literatura:

  • Brown Sam Ed. (1993). Raz, dwa, trzy, spróbuj i Ty: zabawy matematyczne dla przedszkolaków. Warszawa: WSiP.
  • Brzezińska B., Mielanczuk B.. (2000). Matematyka 2001: domino matematyczne. Warszawa: WSiP.
  • Dąbrowski M.. (1992). Czy potrafisz wygrać? Gry do szkoły i na wakacje. Warszawa: WSiP.
  • Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E. (1997). Dziecięca matematyka. Warszawa: WSiP.
  • Gruszczyk-Kolczyńska E., Dobosz K., Zielińska E. (1996). Jak nauczyć dziecko konstruowania gier i zabaw. Warszawa: WSiP.
  • Guzowska B., Mroczek J. (2012). Uczę się liczyć – Łamigłówki. Wydawnictwo Literat (broszura, e-book).
  • Moroz H. (1991). Nasza matematyka, gry i zabawy dydaktyczne. Warszawa: Polska Oficyna Wydawnicza BAW.
  • Moroz H.,Wojnowska M. Matematyczne malowanki rozwijające zdolności uczniów.
  • Program edukacyjno- terapeutyczny „ Ortograffiti”- Matematyka bez trudności

Strony internetowe:

zdjecie32


Ewa Rocławska

Ewa Rocławska

psycholog PPP, posiada specjalizację z psychologii klinicznej, prowadzi terapię indywidualną dzieci i młodzieży. Pracuje z grupą oraz rodziną. W poradni zajmuje się ponadto diagnozą uczniów zdolnych. W wolnych chwilach delektuje się muzyką, rodziną i człowiekiem – po prostu „Życiem”

O depresji. Gdy życie uwiera i boli

Depresja – każdy zna to słowo, na każdego to słowo działa w bardzo specyficzny sposób... Większość z osób, które doświadczyły tego stanu reaguje lękiem, przerażeniem na sam dźwięk tego słowa.

Depresja to choroba duszy, stan umysłu, ale także stan, w którym organizm fizycznie, somatycznie reaguje zupełnie inaczej nie zwykle.

Jeżeli człowiek jest jednością psycho- -fizyczną, w takim więc razie w stanie choroby duszy jaką jest depresja, choruje też ciało.

Depresję charakteryzuje przede wszystkim obniżony nastój – człowiek nie ma siły, chęci, napędu potrzebnego do życia. Błędem jest myślenie, że człowiek nie chce żyć – większość osób, które przez to przechodziły nie mają siły do życia, nie chce co najwyżej „takiego życia”.

Kasia i Martyna, które były w depresji określiły to, że to tak jakby ktoś wyłączył prąd, jakby człowiek znalazł się w ciemnym bunkrze „3 metry pod ziemią”. Taki stan można określić jako depresję, gdy trwa co najmniej 3 tygodnie. Nie musi się to wiązać z żadnymi szczególnymi, traumatycznymi doświadczeniami, po prostu wystarczy, że jesteś młodą osobą w okresie dojrzewania, a ten okres w życiu charakteryzuje się częstymi reakcjami, stanami czy zaburzeniami depresyjnymi.

Nikt nie zakłada, że coś takiego mnie spotka, ale depresja „zjawia się” nieproszona i przez nikogo nie oczekiwana. Najczęściej sami nie wiemy, że to co się z nami dzieje, nazywa się depresją. Człowiek stopniowo „spada w dół”, tak więc często nie potrafi obiektywnie ocenić, że to, co się z nim dzieje, to jest właśnie depresja.

Ponadto stosujemy bardzo silne mechanizmy obronne – wypieramy, tłumimy, staramy się nie dopuszczać do ostatecznej porażki, stąd „jakoś trwamy”.

Pojawiają się coraz częściej zachowania autodestrukcyjne, po prostu depresja jest silniejsza niż wszelkie nasze „chcenie”, stąd przestajemy coraz bardziej funkcjonować jak dotychczas. Burzą się dotychczasowe fundamenty – „kiedyś uczyłem się tak, nie martwiłem się kataklizmami, nie denerwowały mnie kłótnie z rodzicami czy bratem, teraz na wszystko patrzę z przerażeniem, lękiem, nawet proste zdarzenia czy czynności doprowadzają do bólu i rozpaczy. To nic, że się nie myję, nie golę, że nie obchodzi mnie klasówka z historii, nie mam siły na cokolwiek, jednocześnie najprostsze uwagi czy krytyka powodują ucieczkę w głąb siebie.

Niech nikt nie udziela wtedy mądrych rad, bo w ogóle ich nie słucham, zabiję jeżeli psycholog powie: weź się w garść, a mama zapyta: dlaczego tak się zachowujesz? Przecież ja w tym stanie tak bardzo nienawidzę siebie, jestem impulsywny i zbuntowany, a nieraz po prostu tylko leżę i nawet nie patrzę na świat. Nie widzę kolorów, nie słyszę dźwięków, wszystko przeraża. Cały czas jest we mnie uczucie, że to nie ma sensu, że życie jest tak ogromnie trudne i tak bardzo boli każda godzina takiego stanu, myśli samobójcze, cały czas są w mojej głowie, ale nawet nie wiem, że to, co czuję, to są właśnie myśli samobójcze...”

Wiele osób w depresji mówi, że cały czas boli ich głowa, mięśnie, mają kłucie w klatce piersiowej, boli nie tylko dusza, ale i ciało. Bardzo często jest to stan „niezidentyfikowany” i dlatego istotne jest, aby specjalista postawił diagnozę (psycholog, psychiatra) i jak najszybciej rozpoczął leczenie.

Gdy pytam dzieciaki „mniejsze” i „większe”, co jest ważne w stanie depresyjnym, mówią: „Istotne, aby ktoś był blisko, dał bezpieczne schronienie, nie pytał co się dzieje, nie pytał dlaczego?, dlaczego to robisz? i czemu mi to robisz?, nie naciskał, nie mówił, że musisz wziąć się w garść...”

Bardzo ważne, aby odczytywać wysyłane nawet najmniejsze sygnały, słowa typu: „nie ma sensu”, „przeraża mnie wszystko”, „jestem do niczego”. Czasami bardzo ważnym sygnałem są samookaleczenia.

Istotne jest, aby być w bliskości ze swoim dzieckiem, rozmawiać, a czasami, gdy dziecko nie chce rozmawiać, „patrzeć oczami i sercem”. Być blisko, dawać swój czas i starać się, aby dzieciak nie stracił z nami kontaktu.

Są takie stany, gdy „chcieć” nie wystarcza, „kochać” też nie wystarczy – trzeba po prostu ten trudny czas „bezpiecznie przetrwać”, by potem „pięknie żyć...”.

Pomocna literatura:

  • Bilard S. (2013). Pokonaj depresję! Program 6 kroków bez leków. Gruner+Jahr Polska.
  • Greemberger D., Padesky Ch. (2017). Umysł ponad nastrojem. Zmień nastrój poprzez zmianę sposobu myślenia. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Gromnicka D. (2012). Depresja. Jak pomóc sobie i bliskim. Edgard.
  • Teasdale J., Williams M., Segal Z. (2016). Praktyka uważności. Ośmiotygodniowy program ćwiczeń pozwalający uwolnić się od depresji i napięcia emocjonalnego z płytą CD. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci I Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17 tel. 56 64 14 528, www.bieganski.org
  • Poradnia Psychologiczna, Poliklinika, Grudziądz, ul Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977, www.wspl.pl.pl

Depresja

Kilka ostatnich miesięcy było moim najgorszym okresem w życiu. Szczerze i z ręką na sercu nie życzę tego nikomu. Przechodzenie przez to wszystko było katorgą. Byłam w tym wszystkim strasznie zagubiona, nie wiedziałam czego chcę i to chyba było właśnie w tym najgorsze. Nie uzewnętrzniałam tego jak się czuję, a czułam się najgorszej na świecie. Wewnątrz mnie był huragan, chciałam płakać. Cały czas tak strasznie chciało mi się płakać. Nie ważne co robiłam, o czym myślałam. Gdy coś mi nie wychodziło, płakałam z bezradności. We wszystkim czułam się bezradna i słaba. Były takie momenty, w których czytałam te wszystkie głupoty w internecie i przygnębiałam się tym jeszcze bardziej z pełną świadomością.

Przez cały czas czułam się zmęczona. W dzień mogłabym usnąć stojąc, natomiast w nocy działo się wszystko inne, tylko nie sen. Przychodził mi on ciężko, udawało mi się zasnąć w granicach 02:00/04:00 rano. W tych godzinach toczyłam wewnętrzne walki w sobie. Z braku snu zdążyłam przeanalizować swoje życie kilka razy. Nienawidziłam tego uczucia, gdy nagle czułam się przygnębiona. Bez żadnego ostrzeżenia, bez oczywistego powodu. Po prostu to się działo. Czułam się pusta, beznadziejna, słaba, zmęczona. I nienawidziłam kiedy ktoś się mnie pytał „Co jest nie tak?”. Nie potrafiłam na to odpowiedzieć, bo nic nie przychodziło mi do głowy. A kiedy głębiej się zastanawiałam, zdawałam sobie sprawę, ile rzeczy jest nie tak...

Jeśli chodzi o proces mojej nauki, a raczej jej próby, to mogę to nazwać prawdziwą katastrofą. Tak strasznie bałam się chodzić do szkoły, tak strasznie nie chciałam przebywać w tym miejscu, że zdarzały się sytuację, w których siedząc na lekcji w ławce wbijałam sobie paznokcie lub drapałam ręce do krwi, aby tylko móc znaleźć się już w domu… Bardzo często też myślałam nad samobójstwem. Widziałam to jako jedyną formę pomocy. Początkowo było to tylko takie mówienie, jednak z czasem to się zmieniło...

Przez ten okres czasu nienawidziłam ludzi. Czułam, że wszyscy chcieli dla mnie jak najgorzej, że każdy jest przeciwko mnie. Nie chciałam mieć z nimi kontaktów, nie chciałam wychodzić z domu, nie chciałam w ogóle na nikogo patrzeć. Czułam się dobrze sama ze sobą i z tymi chorymi opowiadaniami, które napędzały we mnie to wszystko.

Jeśli mam być szczera, to nie mam pojęcia co spowodowało u mnie tą zmianę. „Słowa mają moc sprawczą”. W moim przypadku uważam, że to stwierdzenie sprawdza się w stu procentach. Moja zmiana zaczęła się od tego, że powiedziałam sobie „stop, ja już tak nie chcę.” I to uważam za klucz do rozwiązania, ponieważ najważniejsze jest to, abyśmy my sami chcieli tej zmiany. Bez naszej chęci i zaangażowania nikt nie może nic zrobić, bo nikt nie jest cudotwórcą. To my musimy zadecydować i zacząć działać. Ja bardzo chciałam wyjść z tego letargu i poczuć się tak jak wcześniej. Przestałam robić wszystkie czynności, które wprowadzały mnie w ten stan. Najważniejsze w tym wszystkim było to, aby się nie poddawać i nie cofać, tylko mimo wszystko iść do przodu. I tak właśnie robiłam. Teraz jestem z siebie niesamowicie dumna i cieszę się, że samej udało mi się w dużej mierze powrócić do stanu sprzed tego okresu czasu. Oczywiste jest to, że nie jest jeszcze perfekcyjnie, ale dążę do tego i mam nadzieję, że niedługo uda mi się to osiągnąć.

Gosia


zdjecie34


Ludmiła Chruszcz

Ludmiła Chruszcz

ukończyła psychologię na Uniwersytecie SWPS w Poznaniu. Aktualnie psycholog w Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w Grudziądzu. Dodatkowo pracuje z osobami uzależnionymi i ich rodzinami w grudziądzkiej Poradni Terapii Uzależnienia od Alkoholu i Innych Uzależnień.

Gdy alkohol staje się problemem... W trosce o relacje ze swoim dzieckiem

We współczesnych czasach alkohol jest przedmiotem wielu reklam radiowych i telewizyjnych. Często barwnie przedstawia się go w mediach jako niezbędny element imprez, spotkań z przyjaciółmi czy zimowego, sobotniego wieczoru przy kominku. W większości domów w Polsce używany jest zarówno do uczczenia sukcesów, jak i „zapijania” porażek. W związku z tym wśród ludzi dorosłych krąży wiele przyzwyczajeń związanych z alkoholem. Po głębszym zastanowieniu można dojść do wniosku, że w wielu przypadkach są to przyzwyczajenia, związane z obserwacją innych ludzi: „Kiedy dostanę awans w pracy to przecież wypada postawić wódkę i to opić – wszyscy tak robią”; „Oglądany w knajpie mecz z kolegami przy zimnym piwie wywołuje lepsze wrażenia, każdy tego próbował i to potwierdzi”. Co jednak jeśli z podobnych pobudek alkohol zaczyna interesować nasze dzieci? Czy uzależnienie dotyka tylko te, pochodzące ze szczególnego typu rodziny, tzw.„trudnej” (np. niepełnej, z przemocą, której członkiem jest osoba uzależniona)? Otóż nie. Nie ma jasno sprecyzowanych cech rodziny, w której dzieci będą uzależniać się od alkoholu – częstość występowania jest porównywalna zarówno w przypadku niskiego, jak i wysokiego statusu majątkowego rodziny, wyższego jak i podstawowego wykształcenia rodziców, ich starszego czy młodego wieku. Alkohol jest ponadto łatwo dostępny. Najczęściej niepełnoletni sami sobie go kupują, bądź w sporadycznych przypadkach proszą o pomoc starszych (pełnoletnich) znajomych. Dzięki spożyciu tego środka mogą się poczuć dobrze, na tzw. „luzie”. Wtedy też są bardziej elastyczni w kontaktach i łatwiej dopasowują się do otoczenia. Mogą również zaspokoić ciekawość, dotyczącą stanu po upojeniu alkoholem.

Czynniki te są na tyle kuszące, że wielu nastolatków już w bardzo młodym wieku (11 lat) ma swój pierwszy kontakt z alkoholem. Istnieją jednak bardzo poważne powody, aby dzieci nie spożywały napojów alkoholowych. Przede wszystkim mogą uzależnić się od danego środka. Okazuje się, że dzieci, które zaczęły pić alkohol do 15 roku życia, uzależniają się cztery razy częściej niż osoby, które swój pierwszy kontakt z alkoholem miały po 20 roku życia. Ponadto powtarzające się picie we wczesnym wieku zaburza zdolność uczenia się, zapamiętywania i logicznego myślenia.

Na co więc rodzic powinien zwrócić uwagę, aby zauważyć, że jego dziecko nadużywa alkoholu?

Szczególnie charakterystyczne dla nadużywania są:

  • wyczuwalny zapach alkoholu,
  • trudności w uczeniu się oraz problemy z zachowaniem w szkole,
  • odosabnianie się w środowisku rodzinnym oraz niechęć nastolatka do dzielenia się tym, co robi poza domem,
  • widoczne rozdrażnienie oraz częste reagowanie agresją na pytania rodzica odnośnie codziennego funkcjonowania poza domem,
  • zmiany nastroju, szczególnie w krótkim okresie czasu,
  • brak dbałości o wygląd (zwłaszcza jeśli wcześniej nastolatek starał się dbać o schludność własnego stroju, higienę itp.),
  • utrata zainteresowań, które jeszcze niedawno były dla niego ciekawe,
  • zmiana codziennego rytmu i przyzwyczajeń, szczególnie w obszarze snu i jedzenia,
  • sygnalizowana przez nastolatka chęć zwiększenia tzw. „kieszonkowego”.
zdjecie39

Należy jednak pamiętać, że występowanie pojedynczych przykładów takich zachowań może być związane po prostu z procesem dojrzewania, szukania własnej tożsamości. Można powiedzieć więc, że im więcej rodzic dostrzeże tego typu zachowań u własnego dziecka, tym baczniej powinien się mu przyglądać pod względem nadużywania alkoholu bądź innych substancji psychoaktywnych, ale nigdy nie brać tej tezy jako „pewnik”.

Jeśli więc okaże się, że faktycznie dziecko ma problem z nadużywaniem alkoholu, ważne jest, aby pamiętać o tym by nie karać, nie obwiniać, nie krzyczeć. Może to spowodować bowiem odwrotny efekt – bunt, poczucie niezrozumienia i „zatopienie żalu” w butelce alkoholu. W takim wypadku warto jest porozmawiać o faktach, jakie już miały miejsce, poniesionych konsekwencjach i możliwych rozwiązaniach. Wówczas rodzic pokazuje dziecku, że bez względu na sytuację, w której się znajduje, on jest z nim, a nie przeciwko niemu. Okazuje wsparcie, które jest bardzo ważne w procesie leczenia.

Jak można w związku z tym wspierać i pielęgnować abstynencję dziecka? Najważniejsze, aby wspólnie ustalić jasne zasady, dotyczące picia alkoholu i konsekwencje ich złamania. Trzeba pamiętać o wytrwałym i systematycznym przestrzeganiu ustalonych wcześniej reguł, aby stworzyć klarowny, przejrzysty obraz sytuacji, w której nastolatek się znajduje. Następnie wytłumaczyć jakie ryzyko związane jest z nadużywaniem alkoholu. Oprócz powyższych informacji teoretycznych warto jest zaopatrzyć nastolatka w konkretne umiejętności radzenia sobie w danej sytuacji (presja ze strony namawiających do wypicia rówieśników), czyli wspólne omówienie z nim sposobów odmawiania, np.:„alkohol nie jest mi potrzebny do dobrej zabawy”; „postanowiłem nie pić i chcę być wierny własnym wartościom”. W takim przypadku trzeba być bardzo wrażliwym na sygnały wysyłane przez dziecko, sugerujące potrzebę pomocy. Nie zawsze bowiem pomimo rozmowy nt. sposobów radzenia sobie, będzie potrafiło ono samodzielnie znaleźć rozwiązanie.

Drogi rodzicu, bądź wówczas oparciem i zaoferuj pomoc, w postaci wspólnego zastanowienia się nad danym wyjściem z sytuacji. Pamiętaj też, aby swoją postawą nie zachęcać dziecka do picia, chociażby poprzez własne upijanie się w środowisku, gdzie ono przebywa. Ważne jest, abyś próbował zrozumieć zachowanie dziecka i wzmacniał jego poczucie własnej wartości, które (oprócz towarzyszącego wstydu) u osób uzależnionych jest bardzo niskie. Pamiętaj więc, aby doceniać starania, związane z chęcią zmiany.

Pomocna literatura:

  • Gierczyk, J. (2003). Dziecko uzależnione w: Terapia uzależnienia i współuzależnienia.
  • Karasowska, A. (2005). Profilaktyka na co dzień: alkohol w życiu nastolatków. Warszawa: Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
  • Rachowska, E. (2002). Problemy młodzieży w: Terapia uzależnienia i współuzależnienia.
  • Vogler, R., Bartz, B. (2003). Nastolatki i alkohol – kiedy nie wystarczy powiedzieć „nie”. Warszawa: Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Terapii Uzależnienia od Alkoholu i Innych Uzależnień, Grudziądz, ul. Sikorskiego 34- 36, tel. 56 461 23 92, E-mail: ulla62@orange.pl, www.uzaleznienia-grudziadz.pl
  • Ośrodek Profilaktyki Uzależnień Dzieci i Młodzieży ul. Śniadeckich 6a, tel. 56 46 222 63, www.cpdipr.pl/osrodek-profilaktyki-uzaleznien-dzieci-i-mlodziezy/
  • Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, ul. Ratuszowa 1, tel. 56 45 103 06, mkrpa@um.grudziadz.pl
  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci I Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17 tel. 56 64 14 528, www.bieganski.org
  • Poradnia Psychologiczna, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977, www.wspl.pl.pl
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl
  • Centrum pomocy osobom nietrzeźwym, bezdomnym kobietom i osobom w stanie kryzysu, ul. Waryńskiego 36, tel. 56 46 40 190
  • Specjalistyczna Pomoc Rodzinom „Nadzieja”, Grudziądz, ul. Kościelna 1, tel. 660 221 547, 888 726 785, www.poradnia-grudziadz.pl


Agnieszka Mróz-Sikorska

Agnieszka Mróz-Sikorska

psycholog, psychoterapeuta CBT, w trakcie certyfikacji z Terapii Motywacyjnej. Jest konsultantem na oddziale pediatrii w grudziądzkim szpitalu. Aktualnie prowadzi prywatną praktykę. W pracy psychoterapeutycznej łączy różne podejścia – terapię poznawczo-behawioralną, dialog motywujący i terapię schematu.

O zaburzeniach odżywiania. Cierpienie zważone i odbite w lustrze

„(….) Moja córka prawie nic nie je, za to bardzo często przygotowuje dla nas posiłki, sama ich nie próbuje, bądź nakłada odrobinę. Najpierw postanowiła odstawić słodycze, potem stwierdziła, że będzie wegetarianką. Przestała jeść to, co kiedyś lubiła, tłumacząc, że chce jeść tylko zdrowo, co w praktyce oznacza wyeliminowanie ziemniaków, pieczywa, itp. Martwię się o nią. Stała się ostatnio jakaś nerwowa, zwłaszcza gdy poruszam temat jedzenia. Pójście z nią do sklepu to koszmar. Sprawdza etykiety, nie pozwala mi włożyć do koszyka czegoś, co uważa, że jest zbyt kaloryczne, gdy coś gotuję, dopytuje, czy na pewno nie użyłam do tego oleju. W przymierzalni, narzeka, że jest gruba i brzydka. Wiecznie narzeka na swój brzuch, uda, potrafi nawet bić się w te miejsca powtarzając, że jest grubą świnią, płacze… Zauważyłam, że kiedyś schowała kanapki, które przygotowałam jej do szkoły, nie chce jeść z nami posiłków. Zamyka się w pokoju, przegląda strony w Internecie o dietach, albo się uczy do późnych godzin. Przestała wychodzić z koleżankami. Bardzo dużo ćwiczy. Nie wyjdzie dopóki nie zrobi swojego treningu. Jest bardzo szczupła i mówię jej, że nie musi się odchudzać. Chciałam ją ostatnio zważyć, ale nie pozwoliła mi, choć zauważyłam, że sama waży się bardzo często. Chyba od jakiegoś czasu nie ma miesiączki (…)”.

„(…) Ja nie wiem czy to normalne czy nie – córka od jakiegoś czasu postanowiła się odchudzać. Miała trochę nadwagi i początkowo ją wspierałam w tym, żeby zrzuciła kilka kilogramów. Nawet razem zaczęłyśmy ćwiczyć. W trakcie jednak zaczęła coraz bardziej się na tym koncentrować. Wygląda dobrze, normalnie, ale twierdzi, że jest gruba i powinna jeszcze schudnąć. Zauważyłam też, że co jakiś czas ma jakby napady na jedzenie. Ostatnio z szafki zniknęły wszystkie słodycze, ale po kilku dniach oznajmiła, że znowu jest na diecie. Zaczęła zamykać się na dłuższy czas w łazience, nie wiem co robi, bo nie pozwala tam wejść. Mam podejrzenia, że wymiotuje (…)”

Z takimi lub podobnymi problemami zwracają się często rodzice do psychologa bądź lekarza. Są bezradni, pełni obaw, lęku, często zmęczeni walką jaką podjęli ze swoim dzieckiem na własną rękę. Towarzyszy im niejednokrotnie złość „czemu nam to robi” i nie rzadko poczucie winy „to pewnie dlatego, że kiedyś mówiłam, że trochę przesadza z jedzeniem/pilnowałam, żeby zjadła”.

zdjecie37

Aktualne badania i doświadczenia psychoterapeutyczne pokazują, że przyczyny zaburzeń odżywiania są złożone, a w każdej historii jest specyficzna droga ich powstawania oraz różne mechanizmy podtrzymujące ich rozwój i przebieg (wiele czynników wzajemnie ze sobą powiązanych). U niektórych pacjentek bardziej znaczące mogą być relacje rodzinne (postawa nadmiernej opiekuńczości, nadmiernej kontroli, zbyt wysokich wymagań, konflikty w rodzinie czy w małżeństwie, emocjonalna deprywacja), u innych wcześniejsze problemy z nadwagą i doświadczenie negatywnych reakcji ze strony otoczenia, dodatkowo wzmacniane modnym wizerunkiem szczupłości. Jeszcze u innych problemy psychologiczne, nieuświadamiane konflikty, doświadczanie przemocy, zaburzenia emocjonalne (podwyższony poziom lęku, niska tolerancja dyskomfortu), depresja młodzieńcza, niesatysfakcjonujące relacje z rówieśnikami, doświadczenie straty kogoś bliskiego, a także lęk przed dorosłością i nie spełnieniem oczekiwań, trudność z wyrażaniem potrzeb, werbalizowaniem uczuć, perfekcjonizm czy niska samoocena. W każdym z tych przypadków postępowanie terapeutyczne może być nieco inne, konieczne może być także włączenie w zespół terapeutyczny różnych specjalistów: psychoterapeuty indywidualnego, terapeuty rodzinnego, lekarza psychiatry bądź pediatry/internisty. Niejednokrotnie z uwagi na głębokość zaburzeń odżywiania, w tym bardzo niską wagę zagrażającą zdrowiu a nawet życiu, bądź tendencje samobójcze, konieczna może być hospitalizacja.

W każdym przypadku bardzo ważna jest pomoc ze strony najbliższych, odpowiednia postawa wobec dziecka oraz współpraca ze specjalistami. Proces zdrowienia trwa zazwyczaj dłużej niż zapadanie w chorobę.

Julia lat 17 (od 2 lat w terapii z powodu anoreksji, dwukrotnie hospitalizowna):

„Ważne jest, aby rodzice wspierali w leczeniu, nie obwiniali, nie pośpieszali, nie wzbudzali nadmiernej presji. Żeby okazywali troskę, mówili, że się martwią, że kochają, że przejdziemy przez to razem, zaufali (…)”. „Nauczyłam się bardziej wyrażać swoje potrzeby, uczucia, mniej przejmuję się opinią innych. Nadal się boję, że to może wrócić… choć dziś wiem, że nie warto, że mogę poprosić innych o pomoc, znaleźć inne rozwiązania. Nauczyłam się przyjmować wsparcie, dyskutować z oczekiwaniami otoczenia. Bardziej zaakceptowałam siebie, dopuściłam myśl, że nie jestem i nie mogę być idealna, że to pułapka… Zrozumiałam, że moja wartość, to nie tylko wygląd i waga, ale też między innymi moje działania, zainteresowania, relacje z innymi, plany, małe sukcesy, ale też wnioski jakie mogę wyciągnąć z błędów (…)”

Pomocna literatura:

  • Józefik B.(1996). Anoreksja i bulimia psychiczna. Rozumienie i leczenie zaburzeń odżywiania się. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Mroczkowska D. Ziółkowska B. (2011). Bulimia od A do Z. Wydawnictwo Difin.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Oddział Psychiatryczny, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17, tel. 56 641 45 09, 56 641 44 99, www.bieganski.org
  • Oddział Psychiatrii Dzieci i Młodzieży, ul. Rydygiera 15/17, tel. 56 641 34 26
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci i Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17, tel. 56 641 45 28, www.bieganski.org
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Psychologiczna, Poradnia Psychiatryczna, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977, www.wspl.pl.pl
  • Dzienny Oddział Psychiatryczny, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977, www.wspl.pl.pl
  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl
  • Specjalistyczna Pomoc Rodzinom „Nadzieja”, Grudziądz, ul. Kościelna 1, tel. 660 221 547, 888 726 785, www.poradnia-grudziadz.pl
zdjecie38

Katarzyna Kobylacka-Sikora

O lenistwie. By życie nie sflaczało

Nie chce mi się! Zaraz. Później. A nie może ona tego zrobić! Dlaczego ciągle ja? To nie moja sprawa! Jestem zmęczona!

Brzmi znajomo? Założę się, że w każdym (no prawie) domu te lub podobne słowa pobrzmiewają równie często jak sygnał nadchodzącej bardzo ważnej! informacji w telefonie. Kolejne dziesięciolecia zmieniają w naszym środowisku wiele. Między innymi wciąż zmienia się otwartość z jaką wyrażamy nasze stany, myśli i uczucia. Zmienia się też sam sposób myślenia o sobie. Wolność koncentruje naszą uwagę na samych sobie coraz bardziej. Coraz bardziej liczy się to, czego chcemy albo czego nam się nie chce. I tyle. Gubimy umiar, poczucie powinności, samodyscyplinę, takt i cnotę posłuszeństwa.

Lenistwo. Jeden z grzechów głównych. A jednocześnie naturalna skłonność w człowieku. Zwłaszcza wtedy, gdy przyzwyczajony jest do tego, że zaspokajane są wszelkie jego potrzeby i pragnienia. Natychmiast. Pomyśli, wypowie i dostaje.

Osoba, która odczuwa pragnienie lub potrzebę i uczona jest tego, by wysilić się, aby ją zaspokoić – ma większą zdolność do przezwyciężania swej naturalnej skłonności do lenistwa. Rozwija w sobie wewnętrzną motywację do wysiłku, do aktywności. A nagrodą jest zaspokojenie potrzeby, zachcianki. Lub samo jej odroczenie. Osoba, której potrzeby zaspokajane są bez jej osobistego zaangażowania i wysiłku, nie ma powodu, by pokonywać lenistwo. Nie doświadcza też nagrody zdobytej po włożonym wysiłku. Uczy się unikania wysiłku i rozleniwia.

Rodzicu, który skarżysz się na lenistwo czy bierność swojego dziecka, co o tym myślisz? Kiedy twoje dziecko zaczęło być leniwe? I kto mu w tym pomaga, by lenistwa nie przezwyciężać?

Przeciwieństwem lenistwa jest samodyscyplina – czyli zdolność do nakładania sobie samemu ograniczeń i do rozwijania swojego potencjału. To trudna sztuka, dlatego trzeba ją zdobywać latami i w doświadczeniu. A zaczyna się od nakładania dziecku ograniczeń zewnętrznych, od uczenia go powstrzymywania swych zachcianek i mobilizowania do działania. Zaczyna się między innymi od tego, by rodzic potrafił odmówić dziecku, by znalazł czas na wyjaśnienie i by wytrzymał protest, złość lub smutek dziecka. A z czasem naturalnym, właściwym, a nawet pożądanym dla dziecka stanie się podejmowanie wysiłku, bycie aktywnym i odczuwanie satysfakcji z podjętej pracy.

Pomocna literatura:

  • Kamiński M., Podsadecka J. (2017). Idź własną drogą. WAM.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl
  • Związek Harcerstwa Polskiego Chorągiew Kujawsko-Pomorska Hufiec Grudziądz, ul. Chełmińska 104, tel. 501 168 193 E-Mail: Grudziadz@Zhp.Pl, www.Grudziadz.Zhp.Pl
  • Ognisko Pracy Pozaszkolnej, Adres: Chełmińska 104, tel. 56 46 585 46, E-mail: opp@neostrada.pl, www.oppgrudziadz.hg.pl
  • Państwowa Szkoła Muzyczna I i II st. W Grudziądzu, ul. Armii Krajowej 10, tel. 56 64 218 88, E-mail szkoły: psmg@wp.pl, www.psmgrudziadz.edupage.org
  • Marina Grudziądz, ul. Portowa 8, tel. 726 921 919, E-mail: biuro@marina.grudziadz.pl, www.marina.grudziadz.pl
  • Biblioteka Miejska, ul. Legionów 28, Grudziądz, tel. 56 46 202 01, 56 46 202 02, www.biblioteka.grudziadz.pl
  • Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi w Grudziądzu, ul. Wodna 3/5, tel. 56 46 590 63 do 65, www.muzeum.grudziadz.pl
  • Centrum Edukacji Ekologicznej w Grudziądzu, ul. Nad Torem 1, tel. 56 46 56 200, e-mail: cee@um.grudziadz.pl, www.cee.grudziadz.pl
  • Centrum Kultury Teatr, ul. Teatralna 1, Grudziądz, tel. 56 69 68 902, e-mail: teatr@grudziadz.pl, www.teatr.grudziadz.pl
  • Grudziądzki Klub Sportowy Olimpia, sekcje: piłka nożna, judo, lekka atletyka, ul.Piłsudskiego 14, tel. 56 46 11 667, www.olimpiagrudziadz.com
  • Autonomiczna Sekcja Tenisa Stołowego „Olimpia-Unia” – tenis stołowy, ul. Piłsudskiego 14, tel. (056) 46 21 478, www.olimpiaunia.pl
  • UKS „Arm Fanatic Sport” – armwrestling, ul. Rybacka 14, tel. 697 585 771
  • Stowarzyszenie Sportowe Modelarzy Grudziądzkich, ul. 6 Marca, tel. 667 444 833
  • Uczniowski Klub Sportowy „Ruch” - pływanie, ul. Nauczycielska 19, tel. 56 46 390 64
  • Towarzystwo Sportowe „Koset” - siatkówka, ul. Nauczycielska 19, 86-300 Grudziądz, tel. 600 969 448, www.koset.pl
  • Grudziądzki Klub Pływacki „Orka”, ul. Sobieskiego 12, tel. 56 46 40 090
  • Grudziądzki Klub Shorin-Ryu, : ul. Chełmińska 3B/4 , tel. 56 643 00 57, www.karate.grudziadz.com.pl
  • Uczniowski Klub Sportowy „Szarża Grudziądz” - rugby, ul. Marcinkowskiego 10, tel. 600 998 696, www.szarzagrudziadz.pl
  • Klub Sportowy „Stal”, ul. Sportowców 3 – siatkówka, koszykówka, piłka nożna, tel. 56 46 51 151, www.stalgrudziadz.pl
  • Międzyszkolny Klub Sportowy – piłka ręczna, ul. Nauczycielska 19, tel. 602 387 028, www.mksgrudziadz.pl
  • Miejski Klub Sportowy „Start” – boks, podnoszenie ciężarów, ul. Konarskiego 36, tel. 56 46 21 623, www.start.grudziadz.com
  • Jeździecki Klub Sportowy „Rywal” – jazda konna, ul. Waryńskiego 63, tel. 603 298 485, www.rywal.nks.pl
  • Uczniowski Klub Sportowy „Rotmistrz” – szachy, ul. 6 Marca 1, www.rotmistrz.prv.pl
  • Klub Wioślarski „Wisła” – wioślarstwo, ul. Portowa 8, tel. 56 64 30 324; www.kwwisla.pl
  • Aeroklub Nadwiślański, sekcje: balonowa, szybowcowa, samolotowa, modelarska, Lisie Kąty 20, tel. 56 46 81 832, www.lisie.pl
  • Grudziądzkie Towarzystwo Żużlowe i Grudziądzki Klub Motocyklowy S.A., szkółka żużlowa, ul. Hallera 4, tel. 56 46 44 442, www.gtz.grudziadz.net
  • Autonomiczna Ludowa Kolarska Sekcja „Stal” – kolarstwo, ul. Sportowców 3, tel. 56 46 51 331, www.alksstal.org


Karolina Gawlik

Karolina Gawlik

psycholog PPP. W Poradni oprócz diagnozy i terapii prowadziła zajęcia psychoedukacyjne dla młodzieży oraz warsztaty podnoszące kompetencje wychowawcze dla rodziców.

O łakomej bylejakości. Gdy dzieci jedzą za dużo i niezdrowo

Nadwaga i otyłość u dzieci to w Polsce już prawdziwa epidemia. Z raportu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wynika, że w ciągu ostatnich 20 lat w naszym kraju trzykrotnie wzrosła liczba dzieci z nadwagą. Jak podkreślają lekarze z Centrum Zdrowia Dziecka, otyłość jest dziedziczna przede wszystkim dlatego, że rodzicie przekazują potomstwu złe nawyki żywieniowe. Przekąski - typu chipsy, chrupki, paluszki oraz słodycze i słodkie gazowane napoje konsumowane podczas oglądania telewizora lub czasu spędzonego przy komputerze – to największy wróg naszych dzieci. Jeśli dodamy do tego jeszcze fast foody – otyłość prawie gwarantowana. Zdaniem specjalistów, aby skutecznie walczyć z tą epidemią, rodzice muszą zmienić swój tryb życia i poświęcać więcej czasu dzieciom. Powinien być to czas spędzany aktywnie na świeżym powietrzu. Aby dziecku nie groziła otyłość, musi być aktywne fizycznie przez 90 minut dziennie.

Nie jest to wcale dużo, jeśli do szkoły chodzi pieszo, po południu jeździ na rowerze, rolkach czy gra w piłkę. Problem pojawia się wtedy, gdy do szkoły i ze szkoły jeździ samochodem, po lekcjach zasiada przed komputerem, a zamiast roweru używa skutera. Wśród głównych przyczyn nadwagi i otyłości wymienia się utrwalony nieprawidłowy sposób żywienia, przekarmianie, nieregularność posiłków i podjadanie między posiłkami. Decydujące znaczenie ma styl odżywiania preferowany przez dorosłych członków rodziny. Dzieci są bacznymi obserwatorami. Gdy widzą mamę, tatę, starsze rodzeństwo żywiących się głównie zapiekankami, hamburgerami, frytkami, będą chciały jeść to samo, z własnej woli nie sięgną po surowe warzywa.

Jak więc zapobiegać lub radzić sobie z już istniejącym w rodzinie problemem nadwagi jej członków:

1. Wprowadź do rodzinnej tradycji zwyczaj spędzania weekendów z rodziną i wspólnego ruchu na świeżym powietrzu. To doskonała metoda na skończenie z nadwagą u dzieci, ale także u ich rodziców.

2. Masz dziecko z nadwagą - nie używaj słodyczy jako nagrody, to najprostsza droga do nadwagi i nagradzania się dziecka słodyczami za sukcesy w przyszłości, gdy będzie dorosłe.

3. Nie pocieszaj dziecka słodyczami, „ jak przestaniesz płakać to dostaniesz lizaka” – to prowadzi do sytuacji, że dziecko uczy się radzić sobie ze smutkiem za pomocą słodkości;

4. Podawaj posiłki w określonych porach, na małych talerzach i ucz dziecko jeść powoli, przed podaniem dokładki odczekaj ok. 20 minut, tyle czasu potrzeba, aby sygnał o sytości dotarł do naszego mózgu. Dlatego zachęcaj dziecko do wolnego jedzenia i dokładnego gryzienia pożywienia. Dziecko powinno jeść 4–5 razy dziennie, w regularnych odstępach czasu. Najważniejszym posiłkiem jest śniadanie. Uczeń powinien dostać do szkoły drugie śniadanie. W każdym posiłku powinny się znaleźć warzywa lub owoce.

5. Nie zmuszaj dziecka do wyczyszczenia talerza do ostatniego okruszka, jeśli sygnalizuje, że nie jest już głodne.

6. Jedz posiłki wspólnie z dzieckiem z dala od telewizora i komputera.

7. Na deser podawaj owoce, kostkę czekolady deserowej (naturalne kakao jest źródłem magnezu) lub sorbet lodowy zamiast ciężkich ciastek z kremem lub batoników.

8. Zwróć uwagę kiedy dziecko sięga po nadmiarowe przekąski. Postaraj się unikać takich sytuacji i zastępować je skupieniem uwagi dziecka na innej czynności.

9. Po skończonym obiedzie sprzątaj szybko ze stołu, aby było jak najmniej pretekstów do dokładki.

10. Nie chwal dziecka za zjadanie dodatkowych porcji. Nie nakłaniaj go do jedzenia za mamę, tatę, babcię.

11. Jako przekąski w czasie podróży przygotuj sobie pokrojone warzywa i owoce, nasiona słonecznika, dyni.

12. Przyzwyczajaj pociechę do jedzenia warzyw, owoców i jogurtów naturalnych. Unikaj produktów sztucznych np. sosów w proszku.

13. Zachęcaj do picia wody między posiłkami. Soki rozcieńczaj wodą, a cukier do słodzenia herbaty zastąp stewią, ksylitolem lub syropem z agawy. Unikaj sztucznych słodzików (aspartam, acesulfam).

14. Przed wyjściem na kinderbal podaj dziecku pełnowartościowy posiłek. To zmniejszy jego apetyt na chipsy, słodycze czy słone paluszki.

15. Zapewnij dziecku odpowiednią ilość snu. Jego skrócenie podnosi poziom greliny (hormonu głodu), co zwiększa apetyt.

zdjecie41

Pomocna literatura:

  • Seligmann M. (2000). Co możesz zmienić a czego nie możesz (ucząc się akceptować siebie). Poradnik skutecznego samodoskonalenia. Zmiana nawyków jedzenia, picia i zabawy. Warszawa Media i Rodzina.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Diabetologiczna i Endokrynologiczna Dla Dzieci i Młodzieży, Poradnia astroenterologiczna – tel. 56 641 34 19, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17, www.bieganski.org
  • Poradnia Psychologiczna, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977 www.wspl.pl.pl
  • Gabinety dietetyczne
zdjecie42

Karolina Gawlik

Tabletowe dzieci

Postęp cywilizacyjny i technologiczny doprowadził do sytuacji, w której wychowujemy nasze dzieci przed komputerami, laptopami, tabletami i smartfonami, nie zważając na to, jakie skutki przynosi to naszemu społeczeństwu. Jeszcze kilka lat temu anegdotą były historie o kilkulatkach, które nie potrafiły przerzucić kartki książki tylko ze zdziwieniem dotykały jakby to był ekran dotykowy i chciały ruchem palca przewrócić na następną stronę lub przybliżyć obraz, który zobaczyły, by lepiej mu się przyjrzeć. Obecnie to już nie zachowania anegdotyczne, ale powszechne. Jednak problemem nie są smartfony czy tablety – ale rodzice. Badacze przyznają, że największym problemem jest brak nadzoru. Opiekunowie często stosują bowiem gadżety cyfrowe, by zająć czymś pociechy, kiedy nie mają dla nich czasu. Bywa i tak, iż w nadziei, że dzieci szybciej zasną, rodzice pozwalają maluchom używać sprzętu przed spaniem.

Rozwój technologiczny doprowadził do tego, że aż trzy czwarte dzieci poniżej czwartego roku życia bez kontroli rodziców bawi się elektronicznymi gadżetami. Korzystanie z tabletów i smartfonów powoli staje się oczywistością wśród najmłodszych także w Polsce. Z badań przeprowadzonych jesienią 2014 roku wynika, że 35 procent polskich dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym ma tablet. Gadżety te dostają coraz młodsze dzieci. Nikogo już nie dziwi kilkumiesięczne dziecko siedzące w wózku trzymające tablet lub telefon. I nie dziwi już widok choćby w poczekalni u lekarza, gdzie dziecko umila sobie czas oczekiwania właśnie tabletem. Dzieci mają telewizory w swoich pokojach, odrabiają lekcje i zasypiają oglądając bajki.

Nie chodzi o to teraz, żeby rodziców straszyć, czy wpędzać w poczucie winy, że pozwalają dziecku na zabawę elektronicznymi gadżetami. Ale jeśli są to jedyne zabawki dziecka, to już zaczyna być niebezpiecznie.

zdjecie43

Czy używanie sprzętów cyfrowych może być groźne dla ich rozwoju i zdrowia? Jakie mogą być konsekwencje powszechnej ekranizacji? Amerykańskie Towarzystwo Pediatryczne podaje, że zbyt częste sadzanie małych dzieci przed ekranem wpływa na zaburzenia snu i koncentracji uwagi - światło tabletu, czy telewizora powoduje pobudzenie. Migające obrazy i gwałtowne dźwięki atakują niedojrzały układ nerwowy dziecka, a to z kolei pobudza i może powodować podenerwowanie, rozdrażnienie, trudności w kontrolowaniu własnego zachowania, emocji. Dzieci wystawione na nadmiar bodźców cyfrowych rozwijają się wolniej, mówią później, mają mniejszy zasób słownictwa. Tymczasem do nauki mowy niemowlę potrzebuje żywej, prawdziwej osoby, która wchodzi z nim w interakcje. Gdy dziecko ma blisko twarz mówiącej osoby, widzi mimikę i układ ust mówiącego, ale przede wszystkim doświadcza wówczas emocjonalnej interakcji. Bardzo istotne jest patrzenie dziecku w oczy. Tylko żywa komunikacja uczy relacji społecznych, odczytywania emocji. Bierne przesiadywanie przed ekranem ogranicza wyobraźnię, kreatywność, gdyż gotowe obrazy nie pozostawiają zbyt wiele miejsca na fantazjowanie.

Telewizor i komputer znacznie ogranicza dziecku możliwość poznawania świata wszystkimi zmysłami. Migające obrazy szkodliwie wpływają na rozwój oczu i znacznie upośledza zdolność akomodacji oka. Gdy małe dzieci patrzą długo na płaski ekran, mogą mieć później problemy z widzeniem przestrzennym. Ekran to rozrywka dla jednej osoby, zmniejsza ilość interakcji dzieci z rodzicami i rówieśnikami. Dzieci spędzające po kilka godzin dziennie przed monitorem są mniej sprawne ruchowo, często mają problemy z nadwagą, zanikają im mięśnie.

W jaki sposób dzieci powinny korzystać z elektroniki? Ważne jest aby rodzice zawsze mieli kontrolę nad tym, co dzieci oglądają i ile czasu poświęcają tej czynności. Dzieci poniżej 2 roku życia nie powinny spędzać czasu przed ekranem w ogóle. O ich późniejszym korzystaniu z elektroniki powinien decydować cel, do jakiego dzieci używają tych urządzeń. Czym innym jest bowiem nauka przez gry, czym innym poruszanie się w przestrzeni wirtualnej, a czym innym oglądanie bajek.

Niemniej eksperci podają, że:

  • dzieci od 2 do 5 roku życia powinny spędzać przed telewizorem lub komputerem nie więcej niż godzinę dziennie (programy i gry powinny być dostosowane do ich wieku);
  • dzieci w wieku 5–8 lat mogą spędzać godzinę dziennie przed ekranem;
  • dzieci powyżej 8 roku życia mogą spędzać przed komputerem czy telewizorem maksymalnie 2 godziny dziennie.

Bardzo ważne jest także to, aby pamiętać, że dzieci uczą się różnych zachowań od rodziców poprzez naśladowanie ich: „Jak przygarnięte przez wilki dziecko staje się wilkiem poprzez życie wśród nich, tak my nabywamy funkcjonalności właściwej przedmiotom” – to zdanie francuskiego socjologa i filozofa kultury Jeana Baudrillarda oddaje ducha dzisiejszych czasów. W domu, w którym elektronika jest zawsze na pierwszym miejscu, telewizor jest włączony przez większą część dnia, posiłki spożywane są podczas oglądania bajek, rodzic nie rozstaje się ze swoim smartfonem nawet w toalecie trudno o bliską relację pełną miłości i wzajemnego szacunku.

Pomocna literatura:

  • Augustynek, A. (2010). Uzależnienie komputerowe. Diagnoza, rozpowszechnienie, terapia. Warszawa Difin.
  • Barlińska, J. (2009). Edukacja na rzecz bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w Internecie.
  • W: Ł. Wojtasik (red.), Jak reagować na cyberprzemoc: poradnik dla szkół. Wydanie 2, (s. 35–43). Warszawa : Fundacja Dzieci Niczyje
  • Bogunia-Borowska M. (red.). Dziecko w świecie mediów i konsumpcji. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Strony internetowe::



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Terapii Uzależnienia od Alkoholu i Innych Uzależnień, Grudziądz, ul. Sikorskiego 34- 36, tel. 56 461 23 92, E-mail: ulla62@orange.pl, www.uzaleznienia-grudziadz.pl
  • Ośrodek Profilaktyki Uzależnień Dzieci i Młodzieży ul. Śniadeckich 6a, tel. 56 46 222 63, www.cpdipr.pl/osrodek-profilaktyki-uzaleznien-dzieci-i-mlodziezy/
  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci I Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17, tel. 56 64 14 528 www.bieganski.org
  • Poradnia Psychologiczna, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977, www.wspl.pl.pl
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl
  • Specjalistyczna Pomoc Rodzinom „Nadzieja”, Grudziądz, ul. Kościelna 1, tel. 660 221 547, 888 726 785, www.poradnia-grudziadz.pl
zdjecie44


Paulina Marks

Paulina Marks

psycholog, socjoterapeuta, zajmuje się diagnozą oraz terapią dzieci z zaburzeniami rozwojowymi i zaburzeniami zachowania. Prowadzi warsztaty dla dzieci, młodzieży i dorosłych.

O sekstingu. Myślę, więc nie ślę

Seksting to bardzo popularne zjawisko występujące najczęściej wśród młodzieży (i nie tylko), polegające na rejestrowaniu i przesyłaniu intymnych zdjęć (nagich, półnagich), czyli materiałów o charakterze seksualnym, za pośrednictwem telefonu czy Internetu, tzw. intymne selfie. Skala tej aktywności jest niezwykle rozległa i wciąż rosnąca wśród polskiej młodzieży. Dlatego też niesie za sobą bardzo okrutne skutki, gdyż młodzi ludzie nie uświadamiają sobie wszelkich grożących im konsekwencji. Często bywa tak, że zdjęcia zamieszczone w sieci wymykają się spod kontroli autora. W Internecie nic nie jest na chwilę, wszystko zostaje już na zawsze...

Badania Fundacji „Dajemy Dzieciom Siłę” z 2014 r. prowadzone na młodzieży w wieku od 15 do 18 lat pokazują, że aż 11% ankietowanych przyznało się do wysyłania takich zdjęć lub filmów innym osobom. Ponad 34% odpowiedziało, że otrzymało kiedykolwiek tego typu zdjęcia.

„Nie bądź dziwolągiem, weź prześlij coś seksi…”

„Jeśli mnie kochasz, wyślij nagą fotkę…”

„No nie żartuj, przecież wszyscy to robią…”

Specyfika komunikacji i zachowań właściwa młodym ludziom, często jest przerażająca, obca dla starszego pokolenia. Smartfony, Internet, facebook, instagram – my, dorośli, upatrujemy w tym więcej zagrożeń niż korzyści. Zagrożenia wynikają nie z samych dobrodziejstw elektroniki, lecz ze sposobu w jaki z nich korzystamy. To nie innowacyjność jest zła, lecz to, jak ją użytkujemy. Dlatego dobrym rozwiązaniem jest otwartość na młodych, poznanie ich świata młodzieńczych trosk. Ale jeszcze ważniejsza jest edukacja i uświadamianie młodych ludzi, jak być bezpiecznym w Internecie.

Aktualnie bardzo powszechna i codzienna stała się seksualizacja społeczeństwa – nie myl Rodzicu z seksualnością.

Reklamy telewizyjne ale i outdoor’owe: samochodów, bielizny, a także gry komputerowe, teledyski, zdjęcia na portalach społecznościowych idoli i celebrytów – to wszystko wręcz kipi seksem, nagością. Seksualizacja dobrze się sprzedaje. Sprowadza cielesność i piękno człowieka do produktu, który bardzo łatwo jest wyeksponować, uprzedmiotowić i skomercjalizować. To czynienie z osoby obiektu seksualnego. Wobec tego typu bodźców młody człowiek, nastolatek dostaje komunikat – „musisz być seksi, żeby coś znaczyć”.

Seksting zatem jest niezdrowym objawem zdrowej potrzeby akceptacji i znaczenia. Bycia dla kogoś ważnym i wyjątkowym…

Rodzicu, nie bój się rozmawiać z dzieckiem, nie czyń z tych tematów tabu – jeśli nie Ty, właśnie Internet i TV będą edukowały Twoje dziecko. Uświadamiaj mu, że ma wpływ i sprawczość na pewne rzeczy. Ucz krytycznego myślenia. Opowiedz, że jeśli publikuje coś w Internecie, to tak jakby powiedziało to publicznie, na głos, na środku miasta. Przekazuj wartości życiowe, kształtuj samoocenę i indywidualne poczucie wartości Twojego dziecka. Nie chodzi o to, byś zabraniał mu teraz oglądać telewizję, czy zaglądać do sieci, ale uświadamiaj korzyści i zagrożenia. Mów o zyskach i stratach, być może na całe życie.

Jeśli Twoje dziecko prezentuje dla Ciebie niepokojące zachowania, jest nadmiernie skoncentrowane na swoim telefonie i trzyma go z dala od Ciebie, porozmawiaj z nim na ten temat, powiedz co Ciebie martwi. Skontaktuj się z pedagogiem szkolnym oraz nauczycielem, zasięgnij informacji na temat funkcjonowania w szkole. Bardzo ważna jest współpraca na linii dom – szkoła. Jeśli nie wiesz, jak porozmawiać ze swoim dzieckiem, a zależy Ci by nie stracić jego zaufania - skorzystaj z porady psychologa.

Chciałabym byś zrozumiał czym jest zjawisko sekstingu, i jak blisko jest ono Twojego dziecka, dlatego zachęcam Ciebie do poświęcenia 30 minut Twojego czasu i obejrzenia krótkiego, ale wymownego filmu na temat sekstingu pt. „Na zawsze”:

Pomocna literatura:

  • Filek, B. (2012). Wizerunek nagiej osoby jako znamię przestępstwa z art. 191a kk. Prokuratura i Prawo, 7–8, 61–77.
  • Kilińska-Pękacz, A. (2014). Karnoprawna ochrona dziecka przed rozpowszechniania jego nagiego wizerunku lub wizerunku podczas czynności seksualnych na podstawie art. 191a kk.
  • Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 13(2).
  • Wojtasik, L. (2009). Przemoc rówieśnicza z użyciem mediów. Dziecko Krzywdzone.Teoria, badania, praktyka, 8(1), 7–11.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl
  • Dyżur Opiekuna Dziecka - Ofiary Przestępstwa ul. Śniadeckich 6a, tel. 605 464 780, dyżur telefoniczny i osobisty w każdy czwartek w godz. 15-18, e-mail: opiekun.dziecka@gmail.com
  • Policyjny Telefon Zaufania tel. 800 120 226 (linia bezpłatna przy połączeniu z telefonów stacjonarnych, czynna codziennie w godzinach od 9.30 do 15.30, od godz. 15.30 do 9.30 włączony jest automat)
  • Komenda Miejska Policji w Grudziądzu, ul. Chełmińska 111, tel. 56 451 32 05, www.grudziadz.kujawsko-pomorska.policja.gov.pl
  • Sąd Rejonowy w Grudziądzu, ul. Sikorskiego 19-23, tel. 56 45 059 00, www.bip.grudziadz.sr.gov.pl
  • Prokuratura Rejonowa w Grudziądzu, ul. Legionów 46, tel. 56 64 460 22, www.bip.gov.pl/subjects/33090

Paulina Marks

O tym, gdy twoje dziecko odkrywa świat seksu. Ten pierwszy raz

Czas inicjacji seksualnej, pierwszych kontaktów erotycznych jest niepowtarzalny i trudny, nie tylko dla młodego człowieka, ale i dla jego rodziców. To w pewnym sensie rozpoczęcie nowego etapu życiowego, odkrycie kolejnych kart i poznanie nowego wymiaru życia. Na pewno zdajesz sobie sprawę z tego Rodzicu, że jest to bezwzględnie wpisane w etap dojrzewania i rozwoju Twojego dziecka – dlatego warto pomóc mu przejść przez te doznania dzięki odpowiedniemu przygotowaniu. Jeśli nie zrobisz tego Ty, wyręczą Ciebie rówieśnicy, bądź tak łatwo dostępne informacje w Internecie niewiadomego źródła, podające cenne porady i wskazówki np. dotyczące odpowiedniej pozycji seksualnej, czasu, miejsca, czym jest petting, seks oralny itp.

Gdy uświadamiasz sobie, że Twoje dziecko zaczyna interesować się światem erotyki pojawiają się różne sprzeczne emocje, być może najsilniejsze wtedy jest uczucie paniki – to zrozumiałe, przecież dzieci tak szybko dorastają, czas biegnie nieubłaganie!

Dlatego przygotowania do etapu dojrzewania płciowego najlepiej rozpocząć już od najmłodszych lat, poprzez tak drobne, ale ważne, uświadamianie – przede wszystkim sobie – że dziecko to istota seksualna. Reakcje rodziców na dojrzałość płciową dziecka mają istotny udział w procesie akceptacji płci, swojej cielesności – bo z reakcji tych dziecko wyczytać może wizerunek swojego ciała. Ważne jest od najmłodszych lat, aby uczyć dziecko zrozumienia i szacunku dla swojego ciała. Zdolności odbierania bodźców i sygnałów płynących z różnych zmysłów, rozpoznawania swych potrzeb, ale i zdolności ich odraczania. Należy przygotować je do kolejnych etapów rozwojowych – nie czekając z tym do ostatniej chwili - gdy wybije godzina „zero” może być już trochę za późno.

Człowiek jest istotą seksualną od momentu narodzin. Seksualność jest wpisana w jego naturę. Odkrywanie tej seksualności wiąże się ze świadomością własnych potrzeb i umiejętność ich interpretowania. Odbywa się między innymi poprzez eksplorowanie własnego ciała w dzieciństwie i młodości, dotykanie intymnych miejsc, często przez masturbację, która (jeśli nie jest kompulsywna, czyli nie ma na celu rozładowania napięcia emocjonalnego) jest naturalnym aspektem rozwoju płciowego człowieka. Zdrowe dojrzewanie wymaga akceptacji i porozumienia się z własną seksualnością.

Gdy dziecko wchodzi w świat seksu – a staje się to bardzo szybko (między innymi dzięki mediom przesyconym treściami erotycznymi) - potrzebuje pomocy zdrowego dorosłego, by właściwie odnaleźć się w tej rzeczywistości. Przekazuj więc swojemu dziecku, że gotowość na seks to nie tylko powiększone piersi i miesiączka, czy nocne polucje – to też, a właściwie przede wszystkim, gotowość do udźwignięcia ewentualnych konsekwencji, jakimi może być poczęcie dziecka. Zadbaj o właściwą psychoedukację swojego dziecka, nie czyń z seksu tematu tabu, rozmawiaj o antykoncepcji – różnych jej formach, zadbaj o wizytę u ginekologa, uświadamiaj czym jest AIDS/HIV, a także z czym wiążą się choroby weneryczne przenoszone drogą płciową.

Dobrze wiesz, że ten „pierwszy raz” zapada w pamięć na całe życie, dlatego bądź blisko swojego dziecka – uświadom je, że kiedy nie będzie gotowe emocjonalnie i psychicznie, zawsze może przerwać, wycofać się, by doświadczenie to nie było nieprzyjemne fizycznie i psychicznie, by nie zostawiło traumatycznego piętna. Nabranie odpowiedniej gotowości emocjonalnej pozwoli uczynić ten kontakt wyjątkowym i intymnym wydarzeniem. Pomóż swojemu dziecku podjąć dobrą decyzję dla niego samego – niech ten pierwszy raz nie będzie dowodem miłości, reakcją na presję, modnym zachowaniem. Seks z osobą, którą się dobrze zna, zapada w pamięć zupełnie inaczej, niż seks po miesiącu znajomości i szybkie rozstanie.

Bardzo ważna jest szczera rozmowa, poruszenie tematu w sposób jak najbardziej naturalny. Przed podjęciem takiej rozmowy, pamiętaj, że chłopcy i dziewczęta dojrzewają trochę inaczej, różnią się także tempem rozwoju. Ważna jest nie tylko treść przekazu, ale sposób jego podawania, unikaj formy wykładu, zachęcaj do głosu, zadawania pytań i słuchaj odpowiedzi. Jeśli masz poczucie, że sam nie jesteś gotowy, by zmierzyć się z takim tematem, umów się do psychologa na konsultację, na pewno uzyskasz wskazówki jak przygotować się i pokierować taką rozmową.

Pomocna literatura:

  • Durham, M. G. (2010). Efekt Lolity. Wizerunek nastolatek we współczesnych mediach i jak sobie z nim radzić. Warszawa: Prószyński Media Sp. z o.o

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Psychologiczna, Poradnia Ginekologiczna dla Dziewcząt, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17 tel.56 64 144 44, www.bieganski.org
  • Poradnia Psychologiczna, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977 www.wspl.pl.pl
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl
  • Prokuratura Rejonowa w Grudziądzu, ul. Legionów 46, 56 64 460 22, www.bip.gov.pl/subjects/33090

Paulina Marks

O ryzykownych zachowaniach młodzieży. Taniec na linie

Zachowanie, jako przejaw funkcjonowania i życia psychicznego jest „nośnikiem” różnych informacji. Podejmowane przez jednostkę działania (obserwowane przez otoczenie) najczęściej rozumiane są jako objaw czy manifestacja czegoś…

Pod etykietą ryzykowne zachowania mieści się wiele cierpienia, potrzeb i frustracji. Często będąc znakiem niewypowiedzianych potrzeb i emocji zamieniają się w problem, który obserwujemy. Zwykle jednak nie wiemy, jak je interpretować i jak sobie z nimi poradzić. Zachowania ryzykowne bywają też przejawem naturalnego dojrzewania, sprawdzania świata, buntu, tzw. separacji od rodzica. Mogą być oznaką impulsywności albo wyrazem poszukiwania odpowiedzi, na to kim jestem i jak chcę żyć. Ale mogą być też oznaką, że młody człowiek z czymś walczy, albo walczy o coś/kogoś, np. o uwagę i troskę.

Gdy mówimy o zachowaniach ryzykownych, rozumiemy, że są to takie działania, które nie do końca są funkcjonalne, ale są przejawem radzenia sobie, sprawdzania, poszukiwania…

Aby zrozumieć ich funkcję, rolę, motyw i zarodek należy pochylić się nad konkretną jednostką i jej historią życia.

Ryzykownym zachowaniem może być wszystko, co nam nie służy, nie jest dla nas dobre, a przyczynia się do cierpienia własnego bądź cierpienia otoczenia, hamuje nasz rozwój i w pewien sposób ogranicza. Jak zapewne dobrze się domyślasz, Rodzicu, może być to wszelkiego rodzaju eksperymentowanie z używkami (papierosy, narkotyki, dopalacze). Jeśli na chwilę się nad tym zatrzymamy, to na pewno wśród niektórych z Was, Drodzy Rodzice, znajdą się osoby, które powiedzą, „ale przecież każdy z nas próbował…”

Ok, jeśli kończy się tylko na próbowaniu, jednorazowym zażyciu i użyciu – to w sumie możemy powiedzieć, że jest to funkcjonalne, bo sprawdzamy i eksplorujemy. I jeżeli, nasz nastolatek rozwija się bez większych deficytów, to na jednorazowym incydencie powinno się zakończyć. Aktywność taka będzie się wiązała z wyciągnięciem wniosków, znalezieniem odpowiedzi i uświadomieniem sobie: co mi pasuje, albo czego mi brakuje, czego potrzebuję, co mi przeszkadza, kim chcę być.

Istnieje jeszcze wiele innych przejawów ryzykownych zachowań. Te, z którymi spotykamy się najczęściej dotyczą przekraczania granic związanych z codziennymi obowiązkami, jak np. wagary, unikanie zajęć, szkoły. Albo granic związanych z autorytetem, jak ucieczki z domu, kłamstwo. Granic dotyczących bycia w grupie: korzystanie z różnych stron internetowych, uciekanie w świat wirtualny, kontakty online, seksting, zbyt wczesna inicjacja seksualna, stosowanie szkodliwych dla zdrowia diet w celu poprawienia atrakcyjności fizycznej, nadmierne treningi na siłowni połączone z farmakologią niewiadomego pochodzenia (sterydy). Do najgroźniejszych zaliczymy też agresję oraz autoagresję, np. samookaleczenia, etc.

W okresie dorastania najważniejszą rzeczą dla Twojego dziecka jest akceptacja, uznanie i aprobata. Jeśli nie ma jej w domu, zacznie szukać jej na zewnątrz.

ażdy z nas ocenia siebie na 4 wymiarach:

  • Ja – ja (jak czuję się sam ze sobą)
  • Ja – dorośli (jak mi jest z dorosłymi, autorytetami)
  • Ja – rówieśnicy (jak czuję się wśród innych)
  • Ja – zadanie (wiara we własne możliwości)

Gdy, w którymś z tych obszarów równowaga zostanie naruszona, dążymy do jej odzyskania, pragniemy poczucia komfortu. Najczęściej dzieci podejmują się zachowań ryzykownych z uwagi na deficyty emocjonalne, brak poczucia bycia ważnym, niedostatku zainteresowania (ze strony najbliższej rodziny, rówieśników) i emocjonalnej pustki, nudy.

Mogą być formą ucieczki przed problemami w rodzinie, sposobem na radzenie sobie z emocjami, przeżytą traumą, np. po rozwodzie czy rozstaniu rodziców. Powodem może być też presja rówieśnicza, wpływy mediów, ale i czysta ciekawość, dążenie do bycia popularnym w grupie, atrakcyjnym…

Co powinieneś zrobić, gdy obserwujesz u swojego dziecka symptomy zachowań ryzykownych?

Przede wszystkim Drogi Rodzicu:

  • zadbaj o swoje emocje, naturalnymi odczuciami może być strach, lęk o siebie, dziecko i całą rodzinę, złość, poczucie żalu i rozczarowania,
  • w rozmowie z dzieckiem postaraj się zachować spokój i równowagę,
  • unikaj impulsywnych reakcji, oskarżeń wobec siebie i dziecka,
  • zawsze bądź blisko dziecka, okazuj mu wsparcie i bezwarunkową akceptację,
  • dużo rozmawiaj z dzieckiem, na różne tematy, bądź dla niego dobrym przykładem,
  • jasno określ normy i zasady, dotyczące Waszego funkcjonowania – Rodzicu, bardzo ważne jest to być sam ich przestrzegał!
  • koniecznie udaj się razem z dzieckiem po wsparcie i konsultację do psychologa.
zdjecie46

Czynniki chroniące Twoje dziecko przed szkodliwymi, ryzykownymi zachowaniami:

  • więź z rodziną, pozytywna atmosfera rodzinna
  • motywacja do nauki
  • systematyczność, pozytywne praktyki – tzn. pasja, zainteresowania
  • wartości niematerialne, wyniesione z domu
  • pozytywna grupa rówieśnicza

Pomocna literatura:

  • Faber A., Mazlish E. (2016). Jak mówić do nastolatków, żeby nas słuchały. Jak słuchać, żeby z nami rozmawiały. Wydawnictwo Media Rodzina.
  • Juul J. (2011). Nie z miłości. Wydawnictwo MiND Dariusz Syska.
  • Piotrowska A. Świerżewska E. (2017). Nastolatki pod lupą. Wydawnictwo Zielona Sowa.
  • Pyżalski, J. (2012). Agresja elektroniczna i cyberbullying jako nowe ryzykowne zachowania młodzieży.Kraków Oficyna Wydawnicza Impuls

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci I Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17 tel. 56 64 14 528, www.bieganski.org
  • Poradnia Psychologiczna, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977 www.wspl.pl.pl
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl
  • Policyjny Telefon Zaufania tel. 800 120 226 (linia bezpłatna przy połączeniu z telefonów stacjonarnych, czynna codziennie w godzinach od 9.30 do 15.30, od godz. 15.30 do 9.30 włączony jest automat)
  • Komenda Miejska Policji w Grudziądzu, ul. Chełmińska 111, tel. 56 451 32 05, www.bip.grudziadz.kmp.policja.gov.pl
  • Sąd Rejonowy w Grudziądzu, ul. Sikorskiego 19-23, tel. 56 45 059 00, www.bip.grudziadz.sr.gov.pl
  • Prokuratura Rejonowa w Grudziądzu, ul. Legionów 46, 56 64 460 22, www.bip.gov.pl/subjects/33090
zdjecie58


Sławomir Uziembło

Sławomir Uziembło

pedagog, doradca zawodowy, trener warsztatów psychoedukacyjnych i profilaktycznych, socjoterapeuta.

O dopalaczach. Bitwa o Wypalonych

Najpierw euforia, a potem szpital. Młoda kobieta, po zażyciu dopalaczy, walczy w Grudziądzu o życie.

Te pseudonarkotyki są wyjątkowo niebezpieczne, bo nigdy nie wiadomo, co w nich jest - ostrzegają lekarze. 1 lipca na listę zakazanych substancji psychoaktywnych wpisano 114 nowych. To nie oznacza jednak, że dopalacze znikną z rynku, bo wystarczy trochę zmienić ich skład, by znów były poza prawem. Uszkodzona wątroba, nerki - takie spustoszenie w organizmie wyrządzają dopalacze. Boleśnie przekonała się o tym młoda kobieta z Grudziądza, która do szpitala trafiła w stanie krytycznym.

„Coraz częściej trafiają na oddział ratunkowy, na wewnętrzny lub intensywnej terapii ci pacjenci, którzy wymagają nadzoru i hospitalizacji” – przyznaje Agata Sowa, lekarz z Regionalnego Szpitala Specjalistycznego w Grudziądzu.

http://bydgoszcz.tvp.pl/20752884/walczy-o-zycie-po-dopalaczach

Co jakiś czas media informują nas o dramatach ludzi, którzy próbują swoich sił z dopalaczami. Mogło by się wydawać, że tak wiele wiadomości, filmów, programów poświęconych dopalaczom powinno skutecznie odstraszyć ludzi, szczególnie młodych.

Niestety tak nie jest. Choć świadomość faktycznie się zmienia i wielu uczniów zwyczajnie się przestraszyło obrazów, które oglądają na youtube lub na tablicy swoich profili na facebooku, obrazów ukazujących reakcje organizmu po dopalaczach lub nieodwracalne skutki ich zażycia. Ciągle jednak chcą spróbować tego, co zakazane.

Dlaczego? Z jakich powodów młodzież sięga po coś, co może doprowadzić ich do zgonu?

Pytam ich często o to na moich zajęciach profilaktycznych. Odpowiedzi padają różne:

„Zakazany owoc smakuje najlepiej”, „presja kolegów – a co? ja nie dam rady?”, „z nudy, bo w Grudziądzu nie ma co robić”, „bo jak się bawić to na maksa”.

Decydująca także jest cena dopalaczy. Za 10 g opakowania „cherry kokolino” trzeba wydać jedynie 16 zł. To już wystarczy, by jedna osoba „dobrze” bawiła się całą noc. Szczególnie, że składu każdego dopalacza do końca nie znamy. Młodzież opowiada mi także, że dopalacze przyjmują formę buntu. Zażywanie dopalaczy wymaga odwagi i adrenaliny, bo balansujesz między życiem a śmiercią. Alkohol – wódka i piwo są także używkami, a nie są zakazane tak jak marihuana i inne jej pochodne tzw. miękkie narkotyki. Więc zażywając je wyrażam swój sprzeciw wobec systemu, który jest niesprawiedliwy i nie traktuje wszystkiego równo. Wyrażam swoją odwagę i mówię światu, że jestem ponad normy, ponad prawo.

Te motywy mogą wydawać się nam dorosłych śmieszne lub płytkie, ale przypomnijmy sobie naszą młodość i pierwsze łamanie różnych zakazów. Takie same emocje towarzyszą i obecnie młodym ludziom.

Jak wobec tego się zachować? Czy mamy stać z boku i patrzeć jak młodzi ludzie niszczą swoje życie?

Absolutnie nie! Naszą rolą jako rodziców, nauczycieli, specjalistów, wychowawców jest zdecydowanie bronić naszej młodzieży. Bronić młodego człowieka przed nim samym, dopóki nie jest sam zdolny do dojrzałego świadomego wyboru.

Pytanie w jaki sposób?

zdjecie48

Pierwsze to język i styl komunikacji. Często uczniowie opowiadają mi jak są zwyczajnie znudzeni tzw. suszeniem ich głowy. Twierdzenie typu, że ja wiem lepiej, bo jestem dorosły i wiele przeżyłem - do nich nie trafia. Istotne jest, aby najpierw ich wysłuchać, poznać ich punkt widzenia i powody zażywania używek.

Następnie dzielić się swoim doświadczeniem i wiedzą. Nie przekonywać na siłę, ale też nie bać się brać udziału w dyskusjach na te tematy. Mówić o swoich odczuciach, obawach i dzielić się wiedzą z zakresu biologii, genetyki, chemii (szczególnie odnośnie wpływu używek na zdrowie człowieka). Prawdopodobnie nie wygramy wojny z potężną machiną, która produkuje, dystrybuuje, a następnie sprzedaje dopalacze, ponieważ stoją za nimi ogromne pieniądze. Ale możemy wygrać bitwę o życie młodego człowieka za pomocą wiedzy z zakresu edukacji zdrowotnej, najnowszych badań naukowych dotyczących używek oraz współczesnych metod walki z uzależnieniami. Takimi jak nauka skutecznego odmawiania lub umiejętność kontrolowanego korzystania z używek. Mogą one przynieść niesamowite korzyści i uratować nasze dzieci. Potrzebna jest jedynie chęć do samokształcenia i poszukiwania informacji.

Kolejnym, ale najistotniejszym orężem w walce z dopalaczami jest nasze wsparcie - obecność i zaufanie. Młodzi ludzie opowiadają mi, że spotykają się z obojętnością ze strony bliskich im osób. Dorośli często nie reagują nawet wtedy, gdy ich dzieci wracają nietrzeźwe do domu lub w ogóle nie wracają. Często utrata więzi z rodzicami stanowi główną przyczynę problemów z używkami. Okres dojrzewania nie jest łatwy zarówno dla rodziców jak i dla samej młodzieży. Jest ogromnym testem dla całej rodziny. Dlatego bardzo istotne jest wtedy na nowo ustalić zasady życia dla wszystkich i elastycznie je realizować. Młodzi ludzie chcą czuć się potrzebni, chcą, aby usłyszeć ich argumenty i opinie, a nade wszystko chcą wiedzieć że są dla kogoś ważni. Co roku spotykam się z kilkoma tysiącami młodych osób. Potrafimy zbudować porozumienie właśnie dzięki respektowaniu ustalonych zasad, wzajemnemu słuchaniu oraz poważnemu traktowaniu się wzajemnie.

Czemu w niektórych rodzinach nie można tego zrealizować? Przecież tutaj fundamentem są bliskość i miłość? Nie mam pojęcia. A właśnie więź między bliskimi osobami i gotowość poszerzania swojej wiedzy zagwarantują nam zwycięstwo w walce z używkami, dopalaczami, narkotykami czy alkoholem.

Pomocna literatura:

  • Jędrzejko M.Z., Kowalski M. (2016). Narkotyki i dopalacze: zjawisko, zagrożenia, rozpoznawanie zachowań, profilaktyka. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.
  • Jędrzejko M. (2012). Rozpoznawanie zachowań narkotykowych i dopalaczowych. Warszawa Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.
  • Poradnik dla rodziców „O lekach,marihuanie, dopalaczach bez histerii” (www.kbpn.gov.pl/portal?id=15&res_id=3208713)
  • Poradnik dla rodziców w formie broszury „Bliżej siebie dalej od narkotyków” na temat problematyki substancji psychoaktywnych, adresowany do rodziców: www.kbpn.gov.pl/portal?id=15&res_id=3648729
  • Warecki. K. (2010). Dopalacze. Radom Polwen - Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Terapii Uzależnienia od Alkoholu i Innych Uzależnień, Grudziądz, ul. Sikorskiego 34- 36, tel. 56 461 23 92, E-mail: ulla62@orange.pl, www.uzaleznienia-grudziadz.pl
  • Ośrodek Profilaktyki Uzależnień Dzieci i Młodzieży ul. Śniadeckich 6a, tel. 56 46 222 63, www.cpdipr.pl/osrodek-profilaktyki-uzaleznien-dzieci-i-mlodziezy/
  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci I Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17 tel.56 64 14 528, www.bieganski.org
  • Poradnia Psychologiczna, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977, www.wspl.pl.pl
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl
  • Centrum pomocy osobom nietrzeźwym, bezdomnym kobietom i osobom w stanie kryzysu, ul. Waryńskiego 36, tel. 56 46 40 190
  • Specjalistyczna Pomoc Rodzinom „Nadzieja”, Grudziądz, ul. Kościelna 1, tel. 660 221 547, 888 726 785, www.poradnia-grudziadz.pl
  • Poradnia Profilaktyki i Pomocy Rodzinie Polskiego Towarzystwa Zapobiegania Narkomanii w Bydgoszczy, ul. Gajowa 4, tel. 52 371 19 08
  • Wojewódzki Ośrodek Terapii Uzależnień i Współuzależnień, ul. Szosa Bydgoska 1, 87-100 Toruń, tel. 56 622 89 08, pn – pt 8.00 – 15.00, wotuiw@wotuiw.torun.pl, www.wotuiw.torun.pl
  • Poradnia Profilaktyki i Terapii Uzależnień NZOZ Monar, ul. Boh. Kragujewca 11, 85-863 Bydgoszcz, tel.52 361 21 43, www.monar.bydgoszcz.pl

Sławomir Uziembło

O życiu online – blaski i cienie

Wchodzę do jednej z grudziądzkich szkół, mijam po drodze kilku uczniów zapatrzonych w swoje komórki – prawdopodobnie w coś grają w sieci. Na korytarzu widzę kolejnych siedzących na podłodze sprawdzających swoje profile na facebooku. Rozpoczynam zajęcia i widzę jedną rękę podniesioną do góry przez uczennicę.

Udzielam jej głosu:

„Proszę Pana, oprócz komórki, co jeszcze musimy wyjąć?”

Przyznam, że miałem problem z szybką odpowiedzią.

Rewolucja technologiczna nabrała w ostatnim czasie niesamowitej prędkości. Komórki, smartfony, smartwatche, konsole, stacjonarki, laptopy i świat wirtualny mocno wpływają na naszą codzienność. Z jednej strony należy się cieszyć, bo dzięki temu nasze funkcjonowanie stanie się szybsze, łatwiejsze i przyjemniejsze. Z innej strony……

Do czego służą młodym ludziom wspomniane przedmioty? Oficjalna wersja, której wolą słuchać rodzice, opiekunowie i nauczyciele: do nauki, chwilowej rozrywki, dla bezpieczeństwa i stałego kontaktu.

Jaka jest nieoficjalna?

Podam kilka przykładów funkcji, wskazywanych przez uczniów jedynie w ostatnim roku szkolnym:

  • robienie ukrytych zdjęć nauczycielom, członkom rodziny, koleżankom i kolegom z klasy w momentach krępujących (ziewanie, dłubanie w nosie, korzystanie z toalety itp.), a następnie udostępnianie tych zdjęć w Internecie,
  • nagrywanie swoich znajomych (np. dwóch uczniów podchodzi do kolegi i prowokują go wyzwiskami, czekając aż zareaguje). Moment reakcji nagrywany jest przez inną osobę. Całość wrzucana jest na facebooka,
  • wysyłanie swoich prawie nagich lub nagich zdjęć do swojego chłopaka lub dziewczyny,
  • zakładanie grupy na facebooku przeciwko jednej osobie z klasy (zainteresowane osoby wyzywają ją, przerabiają jej zdjęcia itp.),
  • zakładanie fałszywych kont na forach społecznościowych, celem obrażania kogoś w sieci,
  • włamywanie się na konta innych osób i wykonywanie za tą osobę różnych rzeczy (wyzwiska, przerabianie zdjęć itp.),
  • granie w sieci w tzw. E-sport,
  • prowadzenie swojego kanału na youtube,
  • odwiedzanie stron pornograficznych i umawianie się z prostytutkami,
  • zamawianie używek (w tym dopalaczy, marihuany),
  • szukanie rad w jaki sposób się okaleczać i popełnić samobójstwo.

Podane przykłady mogą szokować i bulwersować. Może ktoś je wyśmiać i nie wierzyć im, ale czy tego chcemy czy nie, takie rzeczy i temu podobne dzieją się w Internecie.

Dotyczy to zarówno uczniów klas szkoły podstawowej, gimnazjalnej i średniej. Wiek właściwie nie ma znaczenia, ponieważ (tak jak mówią uczniowie) w sieci jesteśmy bez ograniczeń.

Co my, dorośli, możemy wobec tych zachowań zrobić?

Po pierwsze nie lekceważyć. Świat wirtualny także należy do naszego świata. Nie jest grą, innym życiem lub podziemiem. Wszystko, co ludzie robią w sieci zostawia swój ślad i wpływa na rzeczywistość. Robienie zdjęć, nagrywanie i udostępnianie czyjegoś wizerunku jest łamaniem prawa. Wyzywanie kogoś w sieci i obraźliwe komentowanie tej osoby, tzw. hejtowanie, to także łamanie prawa cywilnego i karnego. My, jako opiekunowie, możemy także zostać współwinnymi wykroczeń lub przestępstw, dlatego, że to my opłacamy dzieciom Internet i telefon. Policja, prokuratura i adwokaci coraz częściej zajmują się takimi sprawami i są one rozwiązywane.

Po drugie, rozwijać swoją wiedzę odnośnie nowoczesnych technologii i Internetu. Nie bójmy się wiedzieć. Dopytujmy młodych, fachowców, specjalistów i chciejmy się zainteresować tym obszarem. Inaczej kompletnie stracimy kontrolę na tym, co nasze dzieci robią w sieci. Pokażmy im jak można ciekawiej i bezpieczniej przeszukiwać świat nowoczesnych technologii. Interesujące blogi, kanały na youtube i aplikacje ułatwiające naukę mogą nam w tym pomóc. Potrzeba jedynie i aż naszej inicjatywy.

Po trzecie, dajmy dzieciom alternatywę wyboru. W pewnym wieku zakazy, szlabany, odcięcie komputera i Internetu nie działają. Dostarczenie uczniom innych, ciekawych zajęć może nam pomóc: wspólne wyjścia do kina, jazda na rowerach, wycieczki krajoznawcze, odwiedziny dalekiej rodziny, zapisanie na kółka zainteresowań, uczestniczenie w imprezach proponowanych przez miasto lub inne organizacje. Często dzieciaki siedzą przed ekranem monitora bo jedyną inną formą zajęcia jest siedzenie z rodzicami przed telewizorem.

Internet nie jest zły. Komórki i komputery nie są złe. Stają się one niebezpieczne wtedy, gdy ludzie z nich korzystający nie potrafią, nie wiedzą lub nie chcą nimi się posługiwać w taki sposób, do jakiego zostały stworzone. Czy założyciel facebooka chciał, by młodzi ludzie, którzy są obrażani, popełniali samobójstwa? Odpowiedź jest oczywista i warto ją często sobie przypominać.

zdjecie49

Pomocna literatura:

  • Fundacja Dzieci Niczyje (2013). Szkolne standardy bezpieczeństwa dzieci i młodzieży Online.
  • Kowalski, R. M, Limber, S. P., Agatson, P. W. (2010). Cyberprzemoc wśród dzieci i młodzieży, Kraków Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Piersa K.(2015). Komputerowy Ćpun. Muza.
  • Pyżalski J. (red.). Cyberbullying. Zjawisko, konteksty, przeciwdziałanie. Łódź: Wydawnictwo Naukowe WSP.

Strony internetowe:

Najpopularniejsze portale wśród młodych:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci I Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17 tel. 56 64 14 528, www.bieganski.org
  • Poradnia Psychologiczna, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977, www.wspl.pl.pl
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl
  • Poradnia Terapii Uzależnienia od Alkoholu i Innych Uzależnień, Grudziądz, ul. Sikorskiego 34- 36, tel. 56 461 23 92, E-mail: ulla62@orange.pl, www.uzaleznienia-grudziadz.pl
  • Ośrodek Profilaktyki Uzależnień Dzieci i Młodzieży ul. Śniadeckich 6a, tel. 56 46 222 63, www.cpdipr.pl/osrodek-profilaktyki-uzaleznien-dzieci-i-mlodziezy/
zdjecie59

Magdalena Olszewska

O nieposłuszeństwie. Moje dziecko mnie nie słucha

Problemy wychowawcze najczęściej zgłaszane przez rodziców, możemy najogólniej określić mianem nieposłuszeństwa. Zazwyczaj rodzice szukający pomocy i wskazówek do pracy z dzieckiem opisują trudności słowami „moje dziecko mnie nie słucha”, „moje dziecko nie robi tego, o co je proszę”, „moje dziecko jest niegrzeczne” itp.

Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, najczęściej jednak problem jest złożony i wymaga pracy w różnych obszarach oddziaływań wychowawczych.

Na początek bardzo ważna rada dla przyszłych lub świeżo upieczonych rodziców. Należy uświadomić sobie, że proces wychowania rozpoczyna się od momentu narodzin dziecka, już wówczas zaczynamy kształtować zachowania naszej pociechy. Pierwsze lata życia są bardzo istotne dla tworzącego się między dzieckiem i rodzicami przywiązania, które będzie rzutowało na dalsze relacje i stanowi bazę rozwijającej się więzi i charakteru komunikacji. Bezpieczne przywiązanie z rodzicem oparte na uwadze pozytywnej, wspólnym spędzaniu czasu i uwzględnianiu podstawowych potrzeb dziecka stwarza warunki do dalszych sukcesów wychowawczych.

Warto także pamiętać, aby relacja rodzic – dziecko była asymetryczna. Błędne jest myślenie, że partnerstwo stanowi sposób na sukces wychowawczy. Rodzic powinien być osobą, która ustala i narzuca zasady, stawia dziecku wymagania, określa wyraźne granice, podejmuje najważniejsze decyzje. Jak w wielu przypadkach okazuje się, że najlepsza jest zasada złotego środka zatem w kontekście naszego tematu – należy jednocześnie zadbać o pozytywną więź z dzieckiem, opartą na miłości, wsparciu, zaufaniu, okazywaniu zainteresowania, wspólnym spędzaniu czasu i dzieleniu się codziennymi wydarzeniami, przy jednoczesnym narzucaniu norm i zasad, nieprzekraczalnych granic i ich egzekwowaniu. Pozwala to na stworzenie stabilnych warunków rozwoju i potrzebnego poczucia bezpieczeństwa.

Kolejnym ważnym czynnikiem jest styl komunikacji. Dzieci, jeszcze zanim rozwinie się u nich mowa, potrafią dobrze rozpoznawać stany emocjonalne swoich rodziców. Dlatego bardzo ważne, aby okazywać akceptację lub jej brak poprzez różnicowanie swoich reakcji, uwzględniając elementy komunikacji niewerbalnej takie jak: wzrok, mimika twarzy, gesty, a także ton głosu. W ten sposób możemy bardzo wcześnie uczyć dziecko jakie rodzic ma względem niego oczekiwania. Oczywiście ważna jest konsekwencja i reagowanie zawsze w taki sam sposób. Chwilowe odwrócenie wzroku, okazywanie mimiką złości, niezadowolenia, zmiana sposobu mówienia z miłego i cichego na trochę głośniejszy i stanowczy stanowi jasny sygnał dla dziecka, że danym zachowaniem traci na jakiś czas pozytywny kontakt z rodzicem.

Nie możemy zapomnieć o komunikacji werbalnej – słownej. Tutaj istotne jest, aby kierowany komunikat dotyczył konkretnego zachowania, był jasny i krótki, wskazywał czego oczekujesz od dziecka, co dokładnie powinno zrobić. Określ dokładnie przywileje i konsekwencje, aby dziecko miało świadomość, co może zyskać lub stracić poprzez dane zachowanie. Na koniec ważne, abyś był zdecydowany i stanowczy. Jedną z przyczyn nieposłuszeństwa dzieci są właśnie problemy w komunikacji rodzic – dziecko, a między innymi niewłaściwe wydawanie poleceń.

zdjecie50

Zasady skutecznego wydawania poleceń:

1.Podejdź do dziecka;

2.Zdobądź jego uwagę – zawołaj po imieniu, nawiąż kontakt wzrokowy, dotnij ramienia;

3.Sformułuj jasne, dwu–trzywyrazowe polecenie. Staraj się wydawać tylko jedno polecenie na raz, unikaj „szumu poleceniowego” – czyli wydawania kilku poleceń jednocześnie;

4.Poproś dziecko, aby powtórzyło polecenie – dziecko powinno powtórzyć polecenie tyle razy, ile potrzebuje, aby je rzeczywiście usłyszało i zrozumiało;

5.Dopilnuj wykonania polecenia – nie odchodź od dziecka, dopóki nie dokończy zadania;

6.Na koniec pochwal dziecko!

Dodatkowo warto zapamiętać zasadę unikania słowa NIE, które zniechęca dzieci do działania. Zamiast tego, określ, co dziecko powinno zrobić. Na przykład zamiast „nie krzycz” – „mów spokojnie”.

Wielu rodziców nieświadomie doprowadza do sytuacji, kiedy nie potrafią wyegzekwować od dziecka wykonywania poleceń, ponieważ przyzwyczaili pociechę do sytuacji, gdy za jej nieposłuszeństwem nie idą żadne konsekwencje. Podczas rozmów z rodzicami często słyszę, że nie mają pomysłu, co mogliby zrobić. Często reagują krzykiem, co stanowi wyraz odczuwanej frustracji i nie wpływa na zmianę zachowania dziecka. Większość z nich wpadło w pułapkę nadmiernego i bezwarunkowego obdarowywania wieloma przywilejami, które stały się codziennością, zamiast pełnić funkcję nagrody.

Warto mieć świadomość, że jako rodzice jesteście państwo zobowiązani do zapewnienia dziecku pełnowartościowych posiłków, czystego i odpowiedniego do pory roku ubrania, miejsca do spania, opieki lekarskiej i zadbania o edukację. Pozostałe udogodnienia, które często stanowią domenę naszych czasów – komputer, tablet, telefon, modne gadżety są dodatkową atrakcją, której rodzic nie ma obowiązku zapewniać. Także słodycze, zabawki, możliwość zapraszania kolegów do domu, wychodzenie na dwór, różnego rodzaju zachcianki w kwestii jedzenia stanowią dodatkowe przywileje.

Oczywiście można, w ramach indywidualnych możliwości finansowych, umożliwiać dziecku korzystanie z różnych dodatkowych przyjemności, jednak ważne, aby stanowiły one formę przywilejów i nagród. Wówczas dziecko uczy się, że otrzymywanie pewnych rzeczy jest warunkowane odpowiednim zachowaniem, dodatkowo bardziej docenia i cieszy się z możliwości ich używania, niż kiedy jest to zawsze dostępne.

W konsekwencji wpływa to pozytywnie na relacje z pociechą, w której dominują pozytywne emocje. Pozwala to skupić się na pozytywnych zachowaniach i sukcesach dziecka, szukać okazji do chwalenia i nagradzania. Dziecko uczy się, że trzeba na pewne rzeczy zasłużyć, jednak ważne, aby zawsze czuło, że miłość rodzica jest bezwarunkowa.

Zatem rodzicu! Pożegnaj się z problemem nieposłuszeństwa twojego dziecka. Popracuj nad sposobem komunikacji i wydawania poleceń, określ wyraźne zasady i granice, stwórz system motywacyjny oparty na przywilejach i jasnych konsekwencjach. Spędzaj czas z dzieckiem, rozmawiaj o codziennych wydarzeniach, a przede wszystkim uwierz w to, że możesz być skuteczny!

Pomocna literatura:

  • Kołakowski A., Pisula A. (2015). Sposób na trudne dziecko. Przyjazna terapia behawioralna. Sopot: GWP.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego i Poradnia Psychologiczna, Grudziądz, ul. Roty Grudziądzkiej 6, tel. 56 46 10 652
  • Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci I Młodzieży, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17, tel. 56 64 14 528, www.bieganski.org
  • Poradnia Psychologiczna, Poliklinika, Grudziądz, ul. Legionów 57, tel. 56 64 40 961, 56 64 40 977, www.wspl.pl.pl
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl
  • Specjalistyczna Pomoc Rodzinom „Nadzieja”, Grudziądz, ul. Kościelna 1, tel. 660 221 547, 888 726 785, www.poradnia-grudziadz.pl
zdjecie60


Ilona Domińczak

Ilona Domińczak

psycholog, specjalista wczesnego wspomagania rozwoju dzieci ze złożonymi zaburzeniami rozwojowymi i wspierania ich rodzin, terapeuta EEG-Biofeedback

O rodzinnej przemocy wobec dzieci. Kochasz - reaguj

Dzieciństwo potocznie kojarzy się z beztroską, poczuciem bezpieczeństwa i miłością ze strony rodziców. Niestety nie wszystkie dzieci mogą się tym cieszyć. Wręcz przeciwnie - doświadczają agresji fizycznej, przemocy psychicznej, seksualnej ze strony swoich rodziców, opiekunów, partnerów rodziców bądź są krzywdzone w sposób pośredni - będąc świadkami przemocy w środowisku domowym.

Najbardziej widocznymi skutkami przemocy są obrażenia cielesne.

Jednak należy pamiętać, że bardzo niszczące są skutki psychiczne doświadczanej przemocy. Dziecko żyjące w stanie ciągłego zagrożenia pozbawione jest poczucia bezpieczeństwa, miłości, zaufania niezbędnych do prawidłowego rozwoju. Ciągłe napięcie i psychologiczna presja mogą stać się przyczyną wielu chorób psychosomatycznych, jak np. bóle głowy czy żołądka, a także problemów z jedzeniem, trudności z nauką, moczenia nocnego. Krzywdzone dzieci czują się opuszczone, winne, mniej wartościowe, bezsilne, odrzucone. Ukochane osoby, od których zależy ich życie, stają się źródłem lęku i niepewności.

Dane statystyczne:

„Ogólnopolska diagnoza problemu przemocy wobec dzieci”:- Projekt realizowała Fundacja Dzieci Niczyje we współpracy z Millward Brown. Badanie zostało przeprowadzone na ogólnopolskiej reprezentatywnej próbie dzieci i młodzieży w wieku 11–17 lat, w październiku i listopadzie 2012 r.

  • Wyniki badania pokazują, że zdecydowana większość (71%) polskich nastolatków doświadczyła w swoim życiu przynajmniej jednej formy krzywdzenia.
  • Ponad co trzeci nastolatek (34%) jest ofiarą przemocy ze strony osób dorosłych.
  • Co piąty młody człowiek doświadczył przemocy psychicznej ze strony dorosłych (22%), niemal tyle samo doświadczyło przemocy fizycznej (21%).
  • 18% nastolatków było świadkami przemocy domowej.

Coraz częściej doniesienia medialne mówią o drastycznych przypadkach przemocy już wobec niemowląt (m.in. potrząsanie dzieckiem, bicie, duszenie, niewłaściwe żywienie i higiena, zaniedbanie emocjonalne), często ze skutkiem śmiertelnym.

Narodziny dziecka są okresem dużych życiowych zmian w rodzinie, zarówno dla matek, jak i ojców. Jeśli jesteś rodzicem małego dziecka to możesz czasem doświadczać zmęczenia, frustracji i złości. Kobiety niekiedy cierpią na huśtawki nastrojów, co 10 cierpi na depresję poporodową, co znacznie utrudnia podjęcie obowiązków rodzicielskich. Trudności dotyczą też ojców dzieci bądź partnerów matek. Brak umiejętności poradzenia sobie w tej nowej sytuacji, brak wsparcia społecznego, trudności rozwojowe dziecka, trudna sytuacja materialna mogą być czynnikiem ryzyka wystąpienia zachowań krzywdzących wobec dzieci.

Pamiętaj - szarpanie, potrząsanie dzieckiem w celu jego uciszenia (bo płacze) może przynieść nieodwracalne skutki dla jego rozwoju - zarówno fizyczne, jak i psychiczne: urazy głowy, krwiaki, problemy ze wzrokiem, słuchem, opóźnienia rozwoju poznawczego, nadpobudliwość psychoruchową, a nawet śmierć. Niektóre skutki ujawniają się dopiero po latach.

Pamiętaj - zachowaniom krzywdzącym wobec dzieci można zapobiec. Tylko Ty jako Dorosły możesz zapobiec lub przerwać przemoc wobec dziecka. Jeśli kochasz swoje dziecko - reaguj, nie bądź bierny!

Rodzice, którzy mają trudności w opiece nad małym dzieckiem mogą otrzymać wsparcie i pomoc. Zwróć się o pomoc do położnej, lekarza, psychologa, psychiatry, korzystaj ze wsparcia rodziny, przyjaciół.

Jeśli jesteś rodzicem dziecka w wieku przedszkolnym i szkolnym to na każdym etapie rozwoju dziecka musisz mierzyć się z innymi wyzwaniami rozwojowymi - mogą to być m.in. zachowania buntownicze, opozycyjne. Czasem z braku wiedzy i umiejętności naturalne rozwojowo zachowania uważasz za celowe nieposłuszeństwo. Może być też tak, że Twoje dziecko ma określone trudności rozwojowe i nie wiesz jak się zachować. Niekiedy nie masz pozytywnych doświadczeń z własnego dzieciństwa. Chcesz dobrze, ale nie wychodzi. Możesz doświadczać wielu trudnych emocji i nie wiedzieć jak poradzić sobie z własną złością i frustracją.

Pamiętaj - nie ma rodziców idealnych. Możesz jednak być wystarczająco dobrym rodzicem. Szukaj porad, wsparcia, konsultacji u specjalistów, weź udział w warsztatach kształtujących kompetencje rodzicielskie np. szkoła dla rodziców, jak z miłością i szacunkiem stawiać dziecku granice.

Jeśli jednak Twój partner stosuje przemoc wobec Twojego dziecka to nie czekaj - Twoim obowiązkiem jako rodzica jest ją powstrzymać, dzięki podjęciu odpowiednich kroków (odizolowaniu go od sprawcy, zawiadomieniu odpowiednich organów np. policji, ośrodków pomocy społecznej, założeniu Niebieskiej Karty). Tylko zapewnienie dziecku poczucia bezpieczeństwa i stabilizacji umożliwi mu powrót do równowagi psychicznej i zapobiegnie dalszym skutkom przemocy.

Przemoc, bicie, wykorzystywanie najbliższych jest przestępstwem podlegającym karze, tak jak przemoc wobec osób obcych.

Pomocna literatura:

  • Margolis-Edelman A. (2000). Zespół dziecka maltretowanego. Warszawa Wydawnictwo Fundacja Dzieci Niczyje.
  • Salter A. (2003). Pokonywanie traumy. Jak rozumieć i leczyć dorosłe ofiary wykorzystywania seksualnego w dzieciństwie. Poznań Media Rodzina.
  • Sasal H. D. (2005). Niebieskie Karty. Przewodnik do procedury interwencji wobec przemocy w rodzinie. Warszawa: PARPA.
  • Soriano A. (2002). Przemoc wobec dzieci. Kraków: Wydawnictwo eSPe.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl
  • Dyżur Opiekuna Dziecka - Ofiary Przestępstwa, ul. Śniadeckich 6a, tel. 605 464 780 dyżur telefoniczny i osobisty w każdy czwartek w godz. 15-18
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56/ 46 218 71
  • Specjalistyczna Pomoc Rodzinom „Nadzieja”, Grudziądz, ul. Kościelna 1, tel. 660 221 547, 888 726 785, www.poradnia-grudziadz.pl
  • Koło Grudziądzkie Towarzystwa Pomocy Im. Św. Brata Alberta, ul. Parkowa 22/24, tel. 56 64 33 064, e-mail: Tpba.Gr@Wp.Pl, www.Tpba-Grudziadz.Pl
  • Centrum pomocy osobom nietrzeźwym, bezdomnym kobietom i osobom w stanie kryzysu, ul. Waryńskiego 36, tel. 56 46 40 190
  • Zespół Interdyscyplinarny, ul. Waryńskiego 36, tel. 56 69 68 788, e-mail: zi@mopr.grudziadz.pl, adres do korespondencji: Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie, ul. Waryńskiego 34a
  • MOPR – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (dla rodzin z miasta) ul. Waryńskiego 34A, tel. 56 69 68 700, poczta@mopr.grudziadz.pl, www.mopr.grudziadz.pl (ewentualna pomoc socjalna, informacje o dodatkowych usługach opiekuńczych, kontakt z prawnikiem lub psychologiem, niepełnosprawnemu dziecku przysługuje zasiłek pielęgnacyjny)
  • PCPR - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Grudziądzu (dla rodzin z powiatu) 86-300, ul. Małomłyńska 1, tel. 56 45 14 434
  • Komenda Miejska Policji w Grudziądzu, ul. Chełmińska 111, tel. 56 451 32 05, www.grudziadz.kujawsko-pomorska.policja.gov.pl
  • Grudziądzkie Centrum „Caritas” im. Błogosławionej Juty, ul. Klasztorna 6, tel. 56 64 28 587, 56 64 29 444, E-mail: grudziadz@caritas.pl, www.grudziadz.caritas.pl, dni i godziny pracy biura: poniedziałek – piątek w godz. 7:00-15:00
  • Grudziądzkie Towarzystwo Pomocy Dziecku I Rodzinie „Homini” ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 64 26 842, E-mail: towarzystwo.homini@gmail.com, www.cpdipr.pl, dni i godziny pracy biura: poniedziałek – piątek w godz. 8:00-15:00
  • Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”, tel. 801 12 00 02 (płatny pierwszy impuls, linia czynna od poniedziałku do soboty w godzinach 8.00-22.00, w niedziele i święta w godzinach 8.00-16.00), tel. (22) 666 28 50 - dyżur prawny (linia płatna, czynna w poniedziałek i wtorek w godzinach 17.00-21.00), Poradnia e-mailowa: niebieskalinia@niebieskalinia.info
  • Policyjny Telefon Zaufania tel. 800 120 226 (linia bezpłatna przy połączeniu z telefonów stacjonarnych, czynna codziennie w godzinach od 9.30 do 15.30, od godz. 15.30 do 9.30 włączony jest automat)
  • Polskie Centrum Mediacji, filia w Grudziądzu, ul. Tysiąclecia 85, tel. 512 476 385, e-mail: pcmgrudziadz@mediator.org.pl, www.mediator.org.pl
zdjecie61.jpg

Ilona Domińczak

O grzechu zaniedbania

Zaniedbanie to jedna z form przemocy wobec dzieci!

Można ją zdefiniować jako sytuacje, w których potrzeby dziecka nie są zaspokajane przez osoby za to odpowiedzialne.

Może być:

  • zamierzone (np. nadmierny liberalizm, brak zainteresowania dzieckiem wynikający z różnych przyczyn)
  • lub wynikać z braku świadomości, niewiedzy lub z niezdolności do odpowiedniego zajmowania się dzieckiem (np. brak podstawowych kompetencji wychowawczych i związana z tym bezradność wychowawcza).

Najczęściej wymienia się:

  • zaniedbanie fizyczne,
  • zaniedbanie emocjonalne lub psychiczne.

Najczęstsze formy zaniedbywania fizycznego dziecka w środowisku rodzinnym:

  • brak kontroli - rodzice lub osoby odpowiedzialne za dziecko nie sprawują nad nim odpowiedniej kontroli,
  • porzucenie - przez dłuższy czas dzieckiem nikt się nie zajmuje,
  • głodzenie dziecka,
  • niewystarczający lub nieodpowiedni ubiór - dziecko ubrane jest w rzeczy brudne, zniszczone lub też nieodpowiednie do warunków atmosferycznych,
  • zaniedbanie stanu zdrowia - brak opieki medycznej, należytego leczenia,
  • wykorzystanie w pracy, np. żebractwo,
  • prowadzenie w obecności dziecka awantur, libacji,
  • niedostateczne zabezpieczenie dziecka przed zagrażającymi mu wydarzeniami,
  • brak dbałości o higienę dziecka.

O ile zaniedbanie fizyczne jest widoczne dla przeciętnego obserwatora „na pierwszy rzut oka”, to już nie każdy dostrzega zaniedbanie emocjonalne i związane z tym cierpienie dziecka. Zaniedbanie emocjonalne występuje w rodzinach zarówno o niskim, jak i wysokim statusie społeczno-majątkowym i ma różne przyczyny.

zdjecie52

Jedną z przyczyn jest to, iż współczesne rodziny często charakteryzuje eliminowanie sfery emocjonalnej na korzyść wartości materialnych. Zdarza się, że dzieci mają zapewnione bardzo dobre warunki materialne, przy braku fizycznego i psychicznego kontaktu z rodzicami. Wiąże się to z brakiem czasu dla dziecka, późnymi powrotami rodzica z pracy, przemęczeniem, nadmiernym angażowaniem w sprawy zawodowe czy towarzyskie. Rodzice niekiedy decydują się na długotrwałe wyjazdy za granicę, pozostawiając dzieci pod opieką członków rodziny, którzy muszą często zmagać się z emocjami towarzyszącymi rozłące, problemami z zachowaniem u dzieci, często nie mają odpowiednich kompetencji wychowawczych.

Rodzice stają się coraz częściej nieobecni w doświadczeniach i przeżyciach dzieci, nie dając im wystarczającego oparcia - co rodzi w dzieciach niepewność, nieufność i lęk. Brak więzi emocjonalnej z dzieckiem oraz wyrzuty sumienia rodzic może „rekompensować” zaspokajaniem zachcianek dziecka. Niekiedy dziecko słyszy przy tym, że rodzic „robi to wszystko dla niego”.

Ponadto chroniczny brak czasu i uzależnienie od nowinek technologicznych przyczyniły się do rozluźnienia więzi międzyludzkich.

Mało kogo dziwi już następujący obrazek: ojciec i dwóch synów siedzących na jednej kanapie – 10-latek i 3-latek. Ojciec korzysta ze smartfona komunikując się przez media społecznościowe, obok 10-latek trzyma tablet i gra z kolegami online, a 3-latek wyszukuje w telefonie muzykę. Jedna przestrzeń fizyczna, trzy różne przestrzenie psychologiczne.

Zaniedbanie dziecka ma swoje konsekwencje w funkcjonowaniu dziecka zarówno bezpośrednie, jak i odległe. Do konsekwencji bezpośrednich możemy zaliczyć m.in.: chroniczne choroby dziecka, opóźnienie rozwoju wynikłe z niedożywienia, poczucie wstydu, inności, trudności w nawiązywaniu kontaktu z otoczeniem, zahamowanie rozwoju psychofizycznego. Do odległych konsekwencji zaniedbania należą m.in.: niedorozwój fizyczny, choroby psychosomatyczne, brak poczucia własnej wartości.

Rodzicu pamiętaj, że jeśli Ty teraz nie masz czasu dla swojego kilkulatka, za kilka lat on nie znajdzie już czasu dla Ciebie. Raz utraconą więź trudno potem odbudować.

Pomocna literatura:

  • Stein A. (2012). Dziecko z bliska. Zbuduj szczęśliwą relację. Mamania.
  • Zmarzlik J., Piwnik E. (1999). Dziecko pod parasolem prawa: poradnik dla osób pomagających dzieciom. Warszawa Wydawnictwo Fundacja Dzieci Niczyje.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl
  • Specjalistyczna Pomoc Rodzinom „Nadzieja”, Grudziądz, ul. Kościelna 1, tel. 660 221 547, 888 726 785, www.poradnia-grudziadz.pl
  • Koło Grudziądzkie Towarzystwa Pomocy Im. Św. Brata Alberta, ul. Parkowa 22/24, tel. 56 64 33 064, e-mail: Tpba.Gr@Wp.Pl, www.Tpba-Grudziadz.Pl
  • Centrum pomocy osobom nietrzeźwym, bezdomnym kobietom i osobom w stanie kryzysu, ul. Waryńskiego 36, tel. 56 46 40 190
  • Zespół Interdyscyplinarny, ul. Waryńskiego 36, tel. 56 69 68 788, e-mail: zi@mopr.grudziadz.pl, adres do korespondencji: Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie ul. Waryńskiego 34a
  • MOPR – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (dla rodzin z miasta) ul. Waryńskiego 34A, tel. 56 69 68 700, poczta@mopr.grudziadz.pl, www.mopr.grudziadz.pl (ewentualna pomoc socjalna, informacje o dodatkowych usługach opiekuńczych, kontakt z prawnikiem lub psychologiem, niepełnosprawnemu dziecku przysługuje zasiłek pielęgnacyjny)
  • PCPR - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Grudziądzu (dla rodzin z powiatu) 86-300, ul. Małomłyńska 1, tel. 56 45 14 434
  • Grudziądzkie Centrum „Caritas” im. Błogosławionej Juty, ul. Klasztorna 6, tel. 56 64 28 587, 56 64 29 444, E-mail: grudziadz@caritas.pl, www.grudziadz.caritas.pl dni i godziny pracy biura: poniedziałek – piątek w godz. 7:00-15:00
  • Grudziądzkie Towarzystwo Pomocy Dziecku I Rodzinie „Homini”, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 64 26 842, E-mail: towarzystwo.homini@gmail.com, www.cpdipr.pl dni i godziny pracy biura: poniedziałek – piątek w godz. 8:00-15:00
zdjecie62

Karolina Gawlik

O tym jak wesprzeć dziecko w procedurze sądowej

Udział w procedurze sądowej dla każdego jest trudnym i stresującym doświadczeniem. Zdarza się, że dziecko również musi wziąć udział, jako świadek lub ofiara, w procesie karnym, gdyż jego przesłuchanie może stanowić jedyną prawną możliwość powstrzymania krzywdzenia i ukarania sprawcy. Przesłuchanie dziecka było i jest zaliczane przez wielu specjalistów do szczególnych form przesłuchania. Tryb i taktyka przesłuchania dziecka powinny być dostosowane indywidualnie do etapu jego rozwoju psychicznego i fizycznego oraz charakteru zdarzenia, którego stało się świadkiem. Rodzice często obawiają się, że procedura przesłuchania jeszcze bardziej skrzywdzi ich dziecko. Przeżywają silne emocje: złości, winy, lęku, bezradności i wstydu. Są zagubieni i nie do końca rozumieją zasady postępowania prawnego. Aktualnie w Polsce dzieci uczestniczące w procedurach sądowych są objęte szczególną ochroną.

zdjecie53

W trakcie kilku lat doświadczeń specjaliści z zakresu psychologii, pedagogiki i prawa opracowali standardy dotyczące przesłuchiwania małoletnich świadków i ofiar przestępstw. Standardy te mają na celu przede wszystkim zminimalizowanie traumatycznych doświadczeń, których dziecko doświadczyło. W myśl aktualnie obowiązujących przepisów prawa należy dążyć do jak największej ochrony dziecka przed wtórną wiktymizacją (czyli uczynieniem ponownie z dziecka ofiary, skrzywdzeniem go). Przesłuchanie małoletniego świadka odbywa się poza salą rozpraw, najlepiej w specjalnie do tego przygotowanym zespole pomieszczeń. Jeśli pozwalają na to możliwości, przesłuchanie powinno być rejestrowane za pomocą sprzętu audio/wideo. Wówczas takie nagranie odtwarzane jest w trakcie procesu i nie ma konieczności wzywania dziecka do Sądu, dzięki temu dziecko nie musi wiele razy odtwarzać dramatycznych wspomnień. Przesłuchania małoletnich powinni prowadzić i w nich uczestniczyć sędzia, prokurator oraz biegły psycholog. Ważne jest, aby dziecko zostało poinformowane o tym, co się będzie działo w czasie przesłuchania, do minimum powinna zostać ograniczona ilość osób pozostających w bezpośrednim kontakcie z dzieckiem (sędzia i psycholog). Pozostałe osoby uprawnione do udziału w czynnościach powinny przebywać w „pokoju technicznym”.

Przyjazny Pokój Przesłuchań to zespół pomieszczeń dostosowanych do potrzeb psychofizycznych dzieci, jak również do formalnych wymogów procesowych przesłuchań. Pokój przesłuchań wykorzystywany jest przez sądy i prokuraturę, policję, biegłych psychologów. Inauguracja działalności Przyjaznego Pokoju Przesłuchań w Grudziądzu miała miejsce w listopadzie 2005 roku. Powstał on i nadal funkcjonuje w Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego w Grudziądzu przy ulicy Mikółaja z Ryńska 8. W 2009 roku „nasz grudziądzki” Przyjazny Pokój Przesłuchań otrzymał od Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Fundacji Dzieci Niczyje Certyfikat nr 32, poświadczający, iż spełnia on standardy miejsca przyjaznego przesłuchiwaniu dzieci.

Rodzic, którego dziecko uczestniczy w procedurze karnej może zgłosić się do CPDiPR lub Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej, które oferują rodzicom i ich dzieciom pomoc w przygotowniu do przesłuchania.

Dodatkową ofertą wsparcia w takiej sytuacji jest Opiekun dziecka – ofiary przestępstwa - usługa skierowana jest do mieszkańców miasta, a jej celem jest wsparcie i pomoc rodzicom (opiekunom) dzieci - ofiar przemocy, dostarczenie im wiedzy w zakresie istniejących przepisów i procedur prawnych, kompetencji policji, prokuratury i sądu, możliwości pomocy terapeutycznej dzieciom, a także przygotowanie dziecka i rodziny do uczestnictwa w procedurze przesłuchania oraz ewentualne towarzyszenie im w procesach sądowych. Usługi świadczone są przez certyfikowanych profesjonalistów przygotowanych przez Fundację Dzieci Niczyje, którzy pełnią dyżury jeden raz w tygodniu, w czwartek, w godzinach 15 - 18. Istnieje także możliwość uzyskania porad telefonicznie, ze względu na bezpośrednie podłączenie do pokoju opiekuna ofiary.

Pomocna literatura:

  • Trocha O. (2013). Udział dzieci w postępowaniu karnym – wyniki badań, obserwacje, rekomendacje. Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 12(4), 54–64.,/
  • Zmarzlik J., Naumann E. Dziecko pod parasolem prawa. Wydawnictwo Fdn.

Strony internetowe:

  • Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę (wcześniej Fundacja Dzieci Niczyje)- www.fdds.pl


Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl
  • Dyżur Opiekuna Dziecka - Ofiary Przestępstwa, ul. Śniadeckich 6a, tel. 605 464 780 dyżur telefoniczny i osobisty w każdy czwartek w godz. 15-18, e-mail: opiekun.dziecka@gmail.com


Dorota Lisiak

Dorota Lisiak

pedagog PPP, oligofrenopedagog, surdopedagog, terapeuta EEG Biofeedback II stopnia; zajmuje się diagnozą i terapią dzieci ze specyficznymi trudnościami w nauce; terapią EEG Biofeedback

O tym jak można trenować mózg. Biofeedback jako efektywna metoda wykorzystywania możliwości umysłu i terapii deficytów

Metoda ta jest niezwykła, bowiem dziecko czy uczeń poprzez aktywny udział w treningu uczy się panować nad swoimi falami mózgowymi w procesie samouczenia się - za pomocą tzw. sprzężenia zwrotnego.

Sprzężenie zwrotne polega na natychmiastowej i ciągłej informacji o nastrojeniu lub rozstrojeniu fal mózgu w przebiegu wideogry, a trening polega na korzystaniu z otrzymanych informacji zwrotnych w celu modyfikacji fal mózgowych.

Brzmi jak bajka – są to jednak fakty. Metoda EEG BIOFEEDBACK, wynik pracy wielu naukowców sprawdziła się na całym świecie. Jako metoda biologiczna nie ma żadnych ubocznych działań (w odróżnieniu od podawania leków). Wspomaga zdrowy rozwój mózgu już od końca 3-go roku życia do dojrzałości. Treningi EEG Biofeedback służą zarówno osobom zdrowym i aktywnym, a także dzieciom z wyraźnymi dysfunkcjami.

Zakup aparatów do EEG Biofeedback dla poradni psychologiczno - pedagogicznej został sfinansowany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Uznano, że należy korzystać z tej formy wspierania rozwoju dzieci i młodzieży także w placówkach publicznych.

Urządzenie do EEG Biofeedback to wzmacniacz fal EEG (głowica) z odpowiednim oprogramowaniem pozwalającym terapeucie na dopasowanie protokołów treningowych do potrzeb pacjenta i modyfikacji podczas trwania terapii. Trening Biofeedback opiera się na grach komputerowych, które trwają 2-3 minuty. Dzieci kierują grami, ale bez myszki czy klawiatury. Wynik gry zależy od ich zaangażowania i zachowania. Swoim spokojem i koncentracją uwagi sprawiają, że gra przebiega korzystnie i zdobywają dużo punktów.

Zadaniem pacjenta jest dążenie do osiągnięcia jak najlepszych wyników gry jedynie za pomocą siły swojej woli. Komputer dźwiękiem sygnalizuje, kiedy praca mózgu jest dobra i stosownie ją nagradza punktami (w tym momencie następuje sprzężenie zwrotne). Suma zdobytych przez pacjenta punktów pokazywana jest na monitorze po każdej rundzie. Informacje uzyskane z obrazu dają pacjentowi możliwość poznania reakcji własnego mózgu. W oparciu o tę umiejętność, poprzez treningi, można tak zmodyfikować jego pracę, aby funkcjonował optymalnie.

Terapeuta, korzystając z programu komputerowego śledzi pracę fal mózgowych pacjenta, promując fale pożądane przy jednoczesnej redukcji fal niekorzystnych, mogących być źródłem niezadowalającego w życiu funkcjonowania człowieka lub nawet jego problemów zdrowotnych.

zdjecie56

Wyniki całej sesji zapisywane są w bazie danych pacjenta. Po każdej sesji drukowane są one w celu śledzenia czynionych postępów. Celem treningu nie jest pobudzanie mózgu prądem o jakimkolwiek napięciu. Przeciwnie, mózg w sposób ciągły emituje niewielkie prądy zapisywane i obrazowane przez urządzenie. Prądy te, to właśnie fale mózgowe zmienne w zależności od stanu psychofizjologicznego pacjenta.

Treningi EEG Biofeedback zalecane są u zdrowych dzieci, uczniów i dorosłych do:

poprawy szybkości zapamiętywania, uczenia się i przypominania sobie materiału, również w nauce języków obcych. Pomocne są szczególnie na początku roku szkolnego, przed egzaminami, maturą itp. Trening pozwala na osiąganie lepszych wyników sportowych (wszystkie dyscypliny sportowe, taniec) oraz muzycznych (poprawia koncentrację, polepsza motorykę).

Do terapii deficytów w przypadku:

problemów szkolnych (gorsze wyniki w szkole, dysleksja, dysgrafia itp.), zaburzeń koncentracji uwagi, zaburzeń zachowania (nadpobudliwości ruchowej, impulsywności, agresji), ale i apatii, zaburzeń ruchu, stanów lękowych, natręctw, depresji, tremy, napięcia wewnętrznego, złej samooceny, przewlekłych bólów głowy i migreny, a także do leczenia uzależnień (np: od gier), zaburzeń przyjmowania pokarmów (bulimia, anoreksja), zespołu chronicznego zmęczenia, tików, mózgowego porażenia dziecięcego, padaczki, rehabilitacji po urazach, udarach, niepełnosprawności intelektualnej.

Czas trwania terapii ustala się indywidualnie. W przypadku głębokich dysfunkcji terapia jest długoterminowa (np. epilepsja, afazja - aż 80 sesji, ADHD - 40-60 sesji). Niekiedy jednak wystarczy, przy względnie drobnych trudnościach, u osób zdrowych, 20 spotkań, aby zauważyć poprawę.

Biofeedback nie jest alternatywną formą terapii w stosunku do farmakoterapii. W wielu schorzeniach ją uzupełnia i wspomaga leczenie. Przewagą biofeedback jest to, że jest to metoda całkowicie bezpieczna, bez skutków ubocznych. Efekty terapii po jej zaprzestaniu nie ustępują. Motorem skuteczności terapii jest silna wola i motywacja pacjenta.

Dlaczego warto trenować mózg?

Narząd ten potrafi dostosować się do wymagań jakie się mu stawia, dokładając wszelkich starań, by sprostać nowym wyzwaniom. Zmiany są łatwo obserwowalne na poziomie zachowania, co objawia się szybszym i sprawniejszym wykonywaniem zadań i obowiązków, jak i na poziomie budowy komórkowej mózgu. Powstają nowe synapsy, czyli połączenia między neuronami oraz nowe kolce dendrytyczne, umożliwiające komórkom porozumiewanie, czy też komunikowanie się między sobą. Jak w każdym treningu ważna jest wiara w siebie, motywacja, aktywność i zaangażowanie.

Mózg pobudzany do regularnej pracy lepiej funkcjonuje na co dzień!

Pomocna literatura:

  • Hanson R. (2016). Szczęśliwy mózg. Wykorzystaj odkrycia neuropsychologii, by zmienić swoje życie. GWP.
  • Eysenck H., Eysenck M. (2003). Podpatrywanie umysłu. Dlaczego ludzie zachowują się tak, jak się zachowują? GWP.
  • Sikorski W. (2015). Neuroedukacja. Jak wykorzystać potencjał mózgu w procesie uczenia się. Dobra Literatura.
  • Thompson M., Thompson L. (2003). Neurofeedback. Wydawnictwo Biomed Neurotechnologie.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

Bezpłatny dostęp do terapii eegbiofeedback:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Poradnia Neurologii Wieku Rozwojowego, ul. Rydygiera 15/17, tel. 56 641 3419, www.bieganski.org
  • Zespół Placówek Edukacyjno-Rewalidacyjnych, ul. Parkowa 25, tel. 56 46 234 26, tel. kom. Sekretariatu 609 004 795, www.osw1.grudziadz.pl
  • Zespół Szkół Specjalnych, ul. Sikorskiego 42, tel. 56 46-135-98, tel. kom. Sekretariatu 609 004 785, www.zss.grudziadz.pl
  • Szkoła Podstawowa nr 15 z oddziałami integracyjnymi, ul. Bydgoska 24, tel. 56 46 273 92, tel. kom. Sekretariatu 609 002 751, www.sp15grudziadz.com
  • Szkoła Podstawowa nr 17 i Gimnazjum nr 6 z oddziałami integracyjnymi, Al. 23-go Stycznia 30, tel. 56 464 30 255, tel. kom. Sekretariatu 609 003 286, www.gim6grudziadz.edu.pl
  • Szkoła Podstawowa nr 18 z oddziałami integracyjnymi, ul. Dąbrówki, tel. 56 46 269 43, tel. kom. Sekretariatu 609 003 943, www.sp18grudz.rwbb.pl
  • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Nr 2, ul. Kasprowicza 4, tel. 56 46 54 323, tel. kom. Sekretariatu 609 004 812

Placówki niepubliczne świadczące terapię eegbiofeedback:

  • Niepubliczna poradnia psychologiczno-pedagogiczna SPINAKER z centrum diagnozy i terapii autyzmu, ul. Waryńskiego 104, tel. 56 46 113 55 lub 56 46 309 74, tel. kom. 66 10 33 138, www.e-grudziadz.com/abak
  • Niepubliczne Przedszkole Terapeutyczne dla Dzieci Autystycznych „Niebieska Kraina” ul. Chełmińska 99, tel. 501151831, www.niebieska-kraina.pl
  • Niepubliczne Przedszkole „Tom Bombadil”, ul. Gąsiorowskiego 4, tel. 501717470 / 56 46 266 88, www.bombadil.edu.pl

List rodziców dzieci zdolnych

Kiedy stajemy się rodzicami, pojawia się wiele sytuacji dzięki którym dowiadujemy się tak wiele o sobie. Doświadczenia rodziców są bezcenne. To porażki i radości, ale przede wszystkim duża odpowiedzialność. Niewiele też rzeczy uczy pokory i dystansu do siebie tak, jak dzieci.

Wielu rodziców marzy, by ich dziecko było mądre, by osiągało bardzo dobre wyniki w szkole. Wydaje się, że z takim potomkiem nie ma żadnych problemów, można tylko być dumnym i czekać na jego kolejne sukcesy.

Wyzwaniem jest trójka dzieci w wieku 25, 15 i 6 lat. Miłość do każdego jest taka sama, ale pojawiają się nowe barwy, nowe emocje i kolejne wyzwania. Miłość w dużej rodzinie się nie dzieli, tylko mnoży.

Według opinii nauczycieli, nasze dzieci są zdolne. Mamy świadomość, że „talent był i pozostanie darem, za który odpowiadają wszyscy, choć otrzymują go tylko jednostki” (K.R. Jaśkiewicz) dlatego inspirowaliśmy, tłumaczyliśmy, zwracaliśmy uwagę na egocentryzm dzieci, nadmierny krytycyzm wobec rówieśników itd.

Pierwszy syn przyszedł na świat z licznymi „defektami” (krwiak na czaszce, gronkowiec złocisty, złamany obojczyk, podejrzenie wodogłowia). Pojawiły się przerażenie i ogromna determinacja, że trzeba pomóc mu, by „dogonił” rówieśników. Tulenie, masowanie, liczne wizyty u specjalistów, karmienie piersią i dużo wspólnych chwil. Potem przedszkole: płacz, zniechęcenie, aspołeczne zachowanie. Podczas rodzinnych uroczystości siedzieliśmy na zmianę obok niego na dywanie, by wspierać, tłumaczyć, dowartościowywać. Nauka w szkole - zawsze świadectwo z paskiem. Wielu drwiło z nas, że tak bardzo poświęcamy się dzieciom, że nie mamy wolnych chwil - a my tak wiele pozytywnej energii czerpaliśmy od synka. Uznawaliśmy te czynności nie za obowiązek, ale normalne rodzicielskie zachowanie. Kiedy na wywiadówce zgłaszaliśmy jakiś problem klasowy, inni dziwili się, że skoro syn tak dobrze się uczy, to jakie możemy mieć problemy. Nauczyliśmy się milczeć, by nie wzbudzać zazdrości.

Dzisiaj syn jest pracownikiem naukowym Uniwersytetu Gdańskiego i wykładowcą akademickim. Ma żonę i jest bardzo szczęśliwym młodym człowiekiem.

Po dziesięciu latach pojawił się drugi syn. Znowu tylko 7 punktów w skali Apgar i nasza postawa - kochamy i wspieramy. Duża różnica wieku między chłopcami sprawiła, że dzieliliśmy się atrakcjami. Doba stawała się jeszcze bardziej wypełniona. Dzieci domagały się uwagi. Młodszy syn maluje, uwielbia muzykę organową. Jeździmy na koncerty, wystawy. Dzieci szukają ciekawych imprez i ruszamy w drogę. Tych pasji jest bardzo dużo. Początkowo obaj irytowali się, kiedy w klasie jakieś dziecko nie mogło czegoś zrozumieć, ktoś nie nadążał, rozmawiał. Nie wszystkim ich postawa odpowiadała. Znowu tłumaczyliśmy i pilnowaliśmy, by relacje z rówieśnikami były poprawne.

Kiedyś podsuwaliśmy mądre książki, filmy, dziś chłopcy wymagają, byśmy im dorównywali wiedzą. Zmuszają do nieszablonowych rozwiązań, inspirują. chociaż doba trwa nadal tylko 24 h.

Po kolejnych 9 latach w naszym domu pojawiła się córka. Wreszcie 10 w skali Apgar! O dziwo, spała książkowo, choć nie w swoim łóżku. Jest cudowna, błyskotliwa i skupia na sobie uwagę wszystkich. Musieliśmy nauczyć się opieki nad córką. Tata zauważył, że mała rozróżnia aż tyle kolorów (dużo więcej niż synowie), a mama widzi, że córka tak bardzo ją naśladuje. Wydawało nam się, że może pójść do I klasy w wieku 6 lat. Udaliśmy się zatem do PPP i okazało się, że jest wybitna.

W ten sposób jesteśmy rodzicami trójki zdolnych, szczęśliwych ludzi, dzięki którym nauczyliśmy się tak wiele. Oboje jesteśmy nauczycielami w II LO i dzięki swoim dzieciom naprawdę rozumiemy uczniów i staramy się wspierać ich rodziców.

Niesłuszne wydaje się stwierdzenie, że poświęcamy się dla dzieci, my po prostu je kochamy i czerpiemy prawdziwą radość ze wspólnych chwil.

Wspieramy się literaturą fachową, rozmawiamy ze specjalistami, jesteśmy otoczeni troską naszych rodziców. Staramy się odpowiadać na wszystkie pytania naszych dzieci, szukamy odpowiedzi, inspirujemy, by szukały ich samodzielnie. Naszym zdaniem, nie wolno dopuścić do sytuacji, kiedy dziecko przestanie pytać i nie zacznie szukać odpowiedzi. Wszyscy musimy dbać o to, by przez swoje kłopoty, codzienne troski, zabieganie i zwykłe zmęczenie, nie zabić w dziecku naturalnej ciekawości świata.

Rodzice


Katarzyna Kobylacka-Sikora

Strata w życiu dziecka. Przystanek łzy

Gdy oczy zasnute są łzami – wszystko wygląda inaczej. Potrzeba czasu, by obeschły łzy.

Tracić jest rzeczą ludzką. I radzenie sobie ze stratą to równie ważny aspekt życia jak pokonywanie lęku, wyrażanie uczuć czy rozwiązywanie trudności. Jak nauka i zabawa. Tracimy od najmłodszych lat – przywileje, bliskość, wyłączność. Tracimy znane miejsca, zabawki, kolegów, ukochane zwierzątka. Tracimy bliskich. Śmierć i zmiana są nieodłączną częścią życia i nie da się ich ominąć.

Ale my, rodzice, mamy wyjątkową trudność w mówieniu o stracie. Unikamy tego. Zwłaszcza w rozmowach z dziećmi. Gdy maluch zapyta co się stało z jego ukochanym chomikiem częściej powiemy, że uciekł niż, że skończył swój żywot. Możliwie długo ukrywamy decyzję o rozwodzie. Boimy się zabrać je na pogrzeb. Nie rozmawiamy o śmierci. Pragniemy chronić nasze dzieci przed cierpieniem, czyli przed przykrymi, nieprzyjemnymi uczuciami związanymi z przeżyciem końca, utraty, rozstania. I udając, że to się nie zdarza – osłabiamy je, tracimy szansę przygotowania ich do przeżycia istotnych i nieuniknionych doświadczeń.

Przeżyć znaczy odczuć, doznać, zmierzyć się. Ale przeżyć znaczy też przetrwać, przejść przez coś i żyć dalej.

Kiedy w życiu naszego dziecka pojawią się trudne chwile związane ze stratą, śmiercią, ważną zmianą – bądźmy z nim, rozmawiajmy, płaczmy razem, pozwólmy mu wykrzyczeć swą złość, wyrazić smutek, poczuć to. A potem pomóżmy się podnieść. Zobaczyć, że można iść dalej. Razem próbować. Dajmy sobie i dziecku czas, przestrzeń, aby przeżyć i wyrazić ból. Nauczmy siebie i dzieci pożegnania.

Zarówno dzieci, jak i dorośli, w obliczu straty nie muszą odczuwać smutku cały czas. Mogą zdarzać się momenty intensywnej rozpaczy przeplatane czasem normalnej aktywności czy zabawy. I jest to jak najbardziej normalne, a wiąże się z osobowymi indywidualnymi zdolnościami regulowania emocji.

Bywają dzieci, o których mówimy „wyjątkowo wrażliwe”. Dzieci, które emocje odczuwają bardzo silnie i całymi sobą. Kiedy wraz z ich myślami i uczuciami reaguje cały organizm i zaburzone są podstawowe funkcje życiowe. Sen, odżywianie. Kiedy myśli związane ze stratą wywołują ogromne napięcie, a nawet ból fizyczny czy osłabienie. W takim przypadku warto podjąć współpracę z terapeutą i z jego pomocą przeprowadzić pociechę przez trudny czas. Ale i tym dzieciom należy się prawda. Należy się wiedza, że większość spraw w życiu ma swój początek i koniec.

Nie spieszmy się też. Bo nie o to chodzi, by jak najszybciej zapomnieć czy odwrócić uwagę dziecka od straty. Gdy tak czynimy nie zmieniamy rzeczywistości, ale tworzymy dziecku iluzję. Pozbawiamy je szansy na oswojenie się ze stratą czy śmiercią. Każde dziecko i każdy człowiek ma swój własny rytm godzenia się z końcem i wracania do równowagi. Zrozumienie zjawiska śmierci przez dzieci jest procesem. Do około 5-6-tego roku życia rozumieją ją jako fakt tymczasowy, odwracalny. Dopiero z czasem uświadamiają sobie jej nieodwracalność.

zdjecie55

Czasem warto zapytać siebie czy unikanie rozmów z dziećmi i zakrywanie przed nimi pewnych faktów nie służy bardziej nam i naszemu komfortowi. Że to my właśnie boimy się przykrych uczuć, doznań. Być może nas również nie uczono, że można przeżyć ból i żyć dalej. I że odejście nie oznacza tylko tego, że kogoś już nie ma. Ale przede wszystkim to, że ktoś z nami był, że zostawił w nas swój ślad i że może w nas trwać.

Pomocna literatura:

  • Doka K.J. (2017). Żałoba jest podróżą. Jak zmagać się ze stratą. Wydawnictwo Charaktery.
  • Keirse, M. (2005). Smutek dziecka. Jak pomóc dziecku przeżyć stratę i żałobę?. Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne POLWEN Radom.
  • O’Connor N. (1994). Pożegnanie miłości. Jak przetrwać stratę ukochanej osoby. Wydawnictwo Jacek Santorski.

Strony internetowe:



Grudziądzkie adresy:

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl

Ewa Rocławska

O rzeczach nader ważnych, poważnych, istotnych, aby nauczyć żyć swoje dziecko...

Witaj Ty, kimkolwiek jesteś, lecz skoro spotkaliśmy się na tych stronach, w tym miejscu, to znaczy, że czegoś poszukujesz, jesteś czymś zaciekawiony i o takiego poszukiwacza mi chodzi.

Kilka ważnych słów o mądrej miłości. Każdy wie, że Dziecko do rozwoju potrzebuje miłości, którą również od początku, gdy pojawi się na świecie mały okruszek trzeba mu w różny sposób okazywać, obdarowywać tym, co w nas najlepsze, najpiękniejsze, naj...

Przytulać, karmić, rozmawiać, śpiewać kołysanki, mówić cierpliwie, chwalić – widzieć w Dziecku i odkrywać co dzień kogoś Niezwykłego. Tak, Dziecko zawsze jest Niezwykłym, lecz niestety my, Dorośli, potrafimy latami psuć tę Cudowność.

Mądra miłość to taka, która podejmuje decyzję na przeżycie każdego Dziecka, miłość bezwarunkowo akceptująca, bez względu na to, czy moje Dziecko będzie z mojej planety czy zupełnie z innej.

Mądra miłość nie pyta: dlaczego on taki jest?, tylko zawsze pyta siebie: co ja mogę zrobić, aby Dziecku pomóc?. Nie naznacza i nie wzmacnia negatywnie (no może tylko czasami, niechcący), nie mówi: Boże, kiedyś do grobu mnie doprowadzisz!.

Mądra miłość nie mówi: moje Dziecko jest najważniejsze! Tylko uczy, że wszyscy w rodzinie są ważni, a niektórzy potrzebują czasami dziecięcych przywilejów.

Mądra miłość wyznacza sobie i innym cele i granice, przez to dziecko orientuje się, co jest ważne i w jakim kierunku zdążamy. Oczywiście wszelkie wyższe poziomy często uzyskuje poprzez kryzysy.

Mądra miłość szuka skarbów i potencjałów w swoim Dziecku i najczęściej je odnajduje, gdyż w każdym człowieku jest ogromny potencjał, a życie jest po to, aby je odkryć i zrealizować.

Mądra miłość nie mówi i nie myśli o Dziecku jak o swojej własności, nie szantażuje emocjonalnie.

Mądra miłość stawia granice, mówi o potrzebach, wsłuchuje się w potrzeby innych, z łagodnością i konsekwencją mówi, prosi: zależy mi na tym, żebyś był szczęśliwym. Oczywiście mądra miłość nie wszystko wie, nie wszystko rozumie, ciągle poszukuje, jest w Drodze ku dojrzałości, czasami zmienia zdanie, uczy się od innych, przeprasza, dziękuje, ciągle czegoś poszukuje, nie mówi: jestem Rodzicem i dlatego masz mnie słuchać.

Mądra miłość jest autorytetem.

Autorytet to ktoś ważny, ktoś, z kim się liczę, kogo naśladuję, na kogo też zawsze mogę liczyć, kto mnie nie zawiódł. Często, gdy pytam dzieciaki kto jest dla ciebie autorytetem, ważną osobą, pojawia się wymowna cisza bądź reakcja: „kto?”.

Dla wielu autorytetem jest Babcia, Dziadek. Na pytanie dlaczego?

Odpowiedź:

bo zawsze wysłuchają, mają czas, nie krytykują, słuchają mnie, chcą zrozumieć swoje racje.

Posiadanie autorytetów, to posiadanie azymutów w życiu, wartościowych idei, drogowskazów, które pomogą w sytuacjach kryzysów, utraty tego, co tak pozornie jest sławą i wielkością. Za pojęciem autorytetów stoi także pojęcie wartości, które choć brzmią górnolotnie, to właśnie one sprawiają, że nie jesteśmy tylko zwykłymi zjadaczami chleba, lecz budujemy nasze człowieczeństwo na wyższym, piękniejszym poziomie. Dzięki wartościom przetrwało nasze państwo, dzięki wartościom tworzy się coś, co nazywa się godnością, dumą narodową. Jeżeli sami żyjemy zgodnie z pewnymi wartościami, to na pewno wybieramy trudniejszą drogę, ale proponujemy naszym dzieciom coś pięknego, szlachetnego, rozwojowego. W wychowaniu nie zadawalajmy się tylko tu i teraz, byle czym, byle było. Dajmy naszym dzieciom wartościowe rzeczy, niech od początku ocierają się o sztukę, muzykę, przyrodę, bo to zawsze skutkuje wrażliwością, dobrocią, szlachetnością.

Każdy rodzic bez wyjątku deklaruje miłość. Miłość jest najważniejsza dla rozwoju, deficyty związane z niezaspokojoną potrzebą miłości skutkują psychologicznymi problemami nieomal całe dorosłe życie.

Deficyty miłości, to jak brakujące puzzle, które dziecko czy nastolatek próbuje wypełnić często na „oślep”, często niestety byle czym, gdyż ból niekochania powoduje, że ciągle szukamy, tęsknimy i nieraz nigdy do końca nie jesteśmy zaspokojeni. Kochajmy więc nasze dzieci dając im to, co najwartościowsze, tj. naszą obecność, cierpliwość, dojrzałość, zasady i marzenia.

Dzieci najbardziej tęsknią do naszej obecności, chcą czuć, że gdy nas będą potrzebowały, to będziemy w pobliżu (tak pięknie powiedział Bartek W. – bardzo lubię, gdy jesteś, bo wiem, że gdy będę Ciebie Mamo, Tato potrzebował, zawsze mogę do ciebie się zwrócić). Czyli obecność, czas, coś, co tworzy relację. Bez obecności czasu, wspólnych przeżyć, nie ma bliskości, nie znamy się wzajemnie, nie rozumiemy się, a z czasem nawet już siebie nie potrzebujemy.

Oczywiście są miłości zastępcze – komputer, telewizor, komórka. Często tylko to posiadamy i nie znamy smaku wysiłku wspólnego biegania, gotowania, smakowania, wspólnego śmiechu i płaczu.

Kochani, gdy myślę o tym, co jest ważne i najważniejsze, to można o tym pisać całe tomy i dzieła psychologiczne, ale można powiedzieć w kilku zdaniach: miłość, obecność, szacunek i aby „wychowywać”, kształtować z uśmiechem, z radością życia, z poczuciem ogromnego szczęścia, że prawie wszystko jest możliwe i jeszcze z wdzięcznością wzajemną i wdzięcznością do Tego, który sprawił, że zawsze jesteśmy na początku aż małymi, a w końcu wielkimi dziećmi...

zdjecie57


Pomocne dane teleadresowe

SZKOŁY PODSTAWOWE I OGÓLNOKSZTAŁCĄCE

  • Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Mikołaja Kopernika z klasami Gimnazjum Nr 4, ul. Konarskiego 14, tel./fax. (56) 46-58-013, tel. kom. Sekretariatu – 609 002 738
  • Szkoła Podstawowa Nr 2 im. Stefana Żeromskiego z klasami Gimnazjum Nr 3, ul. Żeromskiego 8, tel. /fax (56) 46-53-005, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 925
  • Szkoła Podstawowa Nr 3 im. Janusza Korczaka, ul. Narutowicza 6, tel./fax. (56)46-13-752, tel. (56) 46-13-753, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 267
  • Szkoła Podstawowa Nr 4 im. por. Zbigniewa Kruszelnickiego ps. „Wilk”, ul. Jaśminowa 2, tel./fax. (56) 46-48-204, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 815
  • Szkoła Podstawowa Nr 5 im. płk Stanisława Sitka, ul. Sienkiewicza 24, tel./fax. (56) 46-13-104, tel. (56) 46-13-451, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 818
  • Szkoła Podstawowa Nr 8 im. gen. Tadeusza „Bora” Komorowskiego z klasami Gimnazjum Nr 7, ul. Mikołaja z Ryńska 6, tel. (56) 46-226-57, tel. kom. Sekretariatu – 609 003 521
  • Szkoła Podstawowa Nr 9 im. Tadeusza Kościuszki, ul. Forteczna 29, tel./fax. (56) 46-13-618, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 859
  • Szkoła Podstawowa Nr 11 im. Jana Heweliusza z klasami Gimnazjum Nr 1, ul. Droga Mazurska 2, tel./fax. (56) 46-51-701, tel. (56) 46-51-958, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 179
  • Szkoła Podstawowa Nr 12 im. Synów Pułku, ul. Moniuszki 14, tel./fax. (56) 64-32-022, tel. kom. Sekretariatu – 609 001 583
  • Szkoła Podstawowa Nr 15 im. Komisji Edukacji Narodowej, ul. Bydgoska 24, tel./fax. (56) 46-274-08, tel. (56) 46-273-92, tel. kom. Sekretariatu – 609 002 751
  • Szkoła Podstawowa Nr 16 im. I Armii Wojska Polskiego, ul. Kochanowskiego 19, tel. (56) 46-228-03, tel. kom. Sekretariatu – 609 003 427
  • Szkoła Podstawowa Nr 17 im. Sybiraków z klasami Gimnazjum Nr 6, Al. 23 Stycznia 30, tel. (56) 64-30-255, tel. kom. Sekretariatu – 609 003 286
  • Szkoła Podstawowa Nr 18 im. Bohaterów Westerplatte, ul. Dąbrówki 7, tel. (56) 46-269-43, tel. kom. Sekretariatu – 609 003 943
  • Szkoła Podstawowa Nr 20 im. 18 Pułku Ułanów Pomorskich z klasami Gimnazjum Nr 2, ul. Sobieskiego 12, tel./fax. (56) 46-40-044, tel. (56) 46-40-090, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 289
  • Szkoła Podstawowa Nr 21 im. Rotmistrza Witolda Pileckiego z klasami Gimnazjum Nr 5, ul. Nauczycielska 19, tel. (56) 46-49-724, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 695
  • Gimnazjum Nr 8, ul. Legionów 2, tel. (56) 46-44-661, tel. kom. Sekretariatu – 609 001 571
  • Gimnazjum Nr 9 im. Ignacego Jana Paderewskiego, ul. Paderewskiego 10, tel./fax. (56) 46-13-698, tel. kom. Sekretariatu – 609 003 573
  • Zespół Szkół Ogólnokształcących im. Bronisława Malinowskiego, ul. Korczaka 23

SZKOŁY SPECJALNE

  • Szkoła Podstawowa Nr 13 – Specjalna im. Marii Grzegorzewskiej, z klasami Gimnazjum Nr 10, ul. Sikorskiego 42, tel./fax. (56) 46-13-598, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 785
  • Zespół Placówek Edukacyjno-Rewalidacyjnych, ul. Parkowa 25, tel./fax. (56) 46-234-26, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 795
    • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Nr 1 im. Polskich Olimpijczyków
    • Szkoła Podstawowa Nr 14 – Specjalna
    • Gimnazjum Nr 11
    • Szkoła Przysposabiająca do Pracy
    • Ośrodek Rewalidacyjno-Wychowawczy Nr 1
  • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Nr 2 im. Kazimierza Kirejczyka, ul. Kasprowicza 4, Branżowa Szkoła I Stopnia Specjalna z klasami Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej, tel. (56) 46-54-323, Internat - tel. (56) 46-53-009, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 812

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

  • I Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Chrobrego, ul. Sienkiewicza 27, tel./fax. (56) 46-229-42, tel. kom. Sekretariatu – 609 003 946
  • II Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego, ul. Marcinkowskiego 10, tel./fax. (56) 46-222-65, tel. (56) 64-30-077, tel. kom. Sekretariatu – 609 003 979
  • III Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II, ul. Legionów 2, tel. (56) 64-23-510, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 172
  • IV Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Wielkiego, ul. Sobieskiego 12, tel. (56) 46-285-18, tel. kom. Sekretariatu – 609 001 258
  • Centrum Kształcenia Ustawicznego im. Ks. Stanisława Staszica, ul. Legionów 2, tel. (56) 45-13-631, tel. kom. Sekretariatu – 609 001 432, w skład którego wchodzą:
    • Szkoła Podstawowa Nr 1 dla Dorosłych z klasami Gimnazjum dla Dorosłych
    • Liceum Ogólnokształcące
    • Szkoła Policealna Nr 7
    • Medyczna Szkoła Policealna Nr 1
    • Medyczna Szkoła Policealna Nr 9 dla Dorosłych tel./fax. (56) 46-229-43, tel. kom. Sekretariatu – 609 003 933
  • Zespół Szkół Ekonomicznych im. Oskara Langego, ul. Konarskiego 39, tel. (56) 46-58-544, tel. kom. Sekretariatu – 513 165 733
  • Zespół Szkół Budowlanych i Plastycznych im. Mikołaja Kopernika, ul. Czarnieckiego 9, tel. (56) 64-34-002/3/5, tel. kom. Sekretariatu – 609 001 259 w skład, którego wchodzą:
    • Technikum
    • Czteroletnie Liceum Plastyczne
    • Branżowa Szkoła I Stopnia Nr 1z klasami Zasadniczej Szkoły Zawodowej
  • Zespół Szkół Technicznych im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich, ul. Hoffmanna 1-7, tel. (56) 46-58-386, tel. (56) 46-58-387, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 891, w skład, którego wchodzą:
    • Technikum
    • Branżowa Szkoła I Stopnia Nr 2 z klasami Zasadniczej Szkoły Zawodowej
    • Szkoła Policealna Nr 2
  • Zespół Szkół Gastronomiczno-Hotelarskich im. Marii Skłodowskiej –Curie, ul. C. Skłodowskiej 22/24, tel./fax. (56) 64-27-742, tel. (56) 64-20-260, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 611 w skład, którego wchodzą:
    • Technikum
    • Branżowa Szkoła I Stopnia Nr 4 z klasami Zasadniczej Szkoły Zawodowej
    • Warsztaty Szkolne, ul. C. Skłodowskiej 22/24, tel. (56) 64-27-752
  • Zespół Szkół Mechanicznych, ul. Hallera 31, tel./fax. (56) 46-59-001, tel. kom. Sekretariatu – 609 003 636 w skład zespołu wchodzą:
    • Technikum
    • Branżowa Szkoła I Stopnia Nr 3 z klasami Zasadniczej Szkoły Zawodowej
  • Zespół Szkół Rolniczych im. Władysława Grabskiego, ul. Lipowa 33, tel./fax. (56) 46-48-240, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 789 w skład zespołu wchodzą:
    • Technikum
    • Branżowa Szkoła I Stopnia Nr 5 z klasami Zasadniczej Szkoły Zawodowej
  • Centrum Kształcenia Praktycznego, ul. Czarnieckiego 5/7, tel. (56) 46-59-059, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 754
  • Cech Rzemiosł Różnych I Przedsiębiorczości, Plac Niepodległości 5, tel. 56 46 26 212, e-mail: Biuro@Cechgrudziadz.Pl, cechgrudziadz.pl
  • Zespół Szkół Nr 1, ul. Sobieskiego 11, tel. (56) 46-227-42, w skład, którego wchodzą:
    • Szkoła Podstawowa Nr 19
    • Szkoła Podstawowa Nr 2 dla Dorosłych
    • Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych „Sigma”

PRZEDSZKOLA MIEJSKIE

  • Przedszkole Miejskie „RZĄDZ”, ul. Łęgi 17, tel./fax. (56) 46-326-42, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 672
  • Budynek ul. Mastalerza 6 (także żłobek), tel. (56) 46-312-02
  • Przedszkole Miejskie „STRZEMIĘCIN”, ul. Korczaka 21, tel./fax. (56) 46-10-726, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 718
  • Budynek ul. Jackowskiego 47, tel. (56) 46-300-44
  • Przedszkole Miejskie „LOTNISKO”, ul. Kustronia 6, tel./fax. (56) 46-387-06, tel. kom. Sekretariatu – 609 001 606
  • Budynek ul. Ikara 8, tel. (56) 46-387-77
  • Przedszkole Miejskie „TARPNO”, ul. Legionów 30, tel./fax. (56) 46-227-16, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 752
  • Budynek ul. Dąbrówki 6, tel. (56) 46-264-82
  • Przedszkole Miejskie „KOPERNIK”, ul. Dworcowa 35, tel./fax. (56) 46-202-06, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 248
  • Budynek ul. Konarskiego 10, tel. (56) 46-57-740
  • Budynek ul. Kalinkowa 46, tel. (56) 46-274-89
  • Przedszkole Miejskie „KUNTERSZTYN”, ul. Piłsudskiego 31, tel./fax (56) 46-228-01, tel. kom. Sekretariatu – 609 003 986
  • Budynek ul. Tysiąclecia 75, tel. (56) 46-257-15
  • Przedszkole Miejskie „ŚRÓDMIEŚCIE”, ul. Groblowa 15, tel. (56) 46-239-49, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 435
  • Przedszkole Miejskie „MNISZEK”, ul. Sportowców 2, tel. (56) 46-51-653, tel. kom. Sekretariatu – 609 004 387

PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNE

  • Przedszkole Niepubliczne Zgromadzenia Sióstr Zmartwychwstania Pańskiego im. „Dzieciątka Jezus”, ul. Chełmińska 77, tel. 56 46-58-225
  • Niepubliczne Przedszkole „Tom Bombadil”, ul. Gąsiorowskiego 4, tel. 56 626688, 501717470
  • Niepubliczne Przedszkole „Puchatek”, ul. Kalinkowa 15, tel. 509750996
  • Niepubliczne Przedszkola „Bajkolandia”, ul. Nauczycielska 19, tel. 502 678 685
  • Niepubliczne Przedszkole „Dom Małego Skrzata”, tel. 669 069 900
  • Prywatne Przedszkole „Dobre Przedszkole”, ul. Chełmińska 206, tel. 508134600
  • Przedszkole Niepubliczne „KUBUŚ”, ul. Polna 5, ul. Wawrzyniaka 13, tel. 531696440
  • Przedszkole Językowo-Artystyczne „KRAINA MARZEŃ”, ul. Sobieskiego 25, tel. 606409239
  • Niepubliczne Przedszkole Integracyjne Zgromadzenia Sióstr Św. Elżbiety im. bł. Marii Merkert, ul. Mikołaja z Ryńska 9/15, tel. 566426504
  • Niepubliczne Przedszkole Terapeutyczne dla Dzieci Autystycznych „Niebieska Kraina” ul. Chełmińska 99, tel. 501151831
  • Niepubliczne Przedszkole „Mały Książę”, ul. Śniadeckich 29b, tel. 664 189 892

INNE PLACÓWKI

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Grudziądz, ul. Korczaka 23, tel. 56 46 44 805, tel. kom. Sekretariatu 609 003 546, www.ppp.grudziadz.pl
  • Związek Harcerstwa Polskiego Chorągiew Kujawsko-Pomorska Hufiec Grudziądz, ul. Chełmińska 104, tel. 501 168 193, E-Mail: Grudziadz@Zhp.Pl, www.Grudziadz.Zhp.Pl
  • Ognisko Pracy Pozaszkolnej, Adres: Chełmińska 104, tel. 56 46 585 46, E-mail: opp@neostrada.pl, www.oppgrudziadz.hg.pl
  • Państwowa Szkoła Muzyczna I i II st. W Grudziądzu, ul. Armii Krajowej 10, tel. 56 64 218 88, E-mail szkoły: psmg@wp.pl, www.psmgrudziadz.edupage.org
  • Marina Grudziądz, ul. Portowa 8, tel. 726 921 919, E-mail: biuro@marina.grudziadz.pl, www.marina.grudziadz.pl
  • Biblioteka Miejska, ul. Legionów 28, Grudziądz, tel. 56 46 202 01, 56 46 202 02, www.biblioteka.grudziadz.pl
  • Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi w Grudziądzu, ul. Wodna 3/5, tel. 56 46 590 63 do 65, www.muzeum.grudziadz.pl
  • Centrum Edukacji Ekologicznej w Grudziądzu, ul. Nad Torem 1, tel: 56 46 56 200, E-mail: cee@um.grudziadz.pl, www.cee.grudziadz.pl
  • Centrum Kultury Teatr, ul. Teatralna 1, Grudziądz, tel. tel. 56 69 68 902, E-mail: teatr@grudziadz.pl, www.teatr.grudziadz.pl
  • Bursa Szkolna Caritas Diecezji Toruńskiej im. Kard. Stefana Wyszyńskiego w Grudziądzu, ul.Chełmińska 97, tel. 56 46 578 20, bursa.grudziadz@diecezja.torun.pl, www.bursagrudziadz.diecezja.torun.pl
  • Bursa Szkolna, ul.Hallera 37, tel. 56 64 35 500, 56 64 355 40, tel. kom. 609004965, www.bursa.grudziadz.prv.pl, zespolbursa@vp.pl
  • Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Zawodowego Nauczycieli, ul. Legionów 2, tel. 56 46 230 19, 56 46 10 476, www.odn-grudziadz.ehost.pl
  • MOPR – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (dla rodzin z miasta) ul. Waryńskiego 34A, tel. 56 69 68 700, poczta@mopr.grudziadz.pl, www.mopr.grudziadz.pl (ewentualna pomoc socjalna, informacje o dodatkowych usługach opiekuńczych, kontakt z prawnikiem lub psychologiem, niepełnosprawnemu dziecku przysługuje zasiłek pielęgnacyjny)
  • PCPR - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Grudziądzu (dla rodzin z powiatu), ul. Małomłyńska 1, tel. 56 45 14 434
  • Ośrodek Informacji dla Osób Niepełnosprawnych przy UM, ul. Ratuszowa 1, 56 4510374
  • Centrum Pomocy Dziecku i Poradnictwa Rodzinnego, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 46 218 71, cpdipr@gmail.com, www.cpdipr.pl
  • Komenda Miejska Policji w Grudziądzu, ul. Chełmińska 111, tel. 56 451 3205, www.grudziadz.kujawsko-pomorska.policja.gov.pl
  • Sąd Rejonowy w Grudziądzu, ul. Sikorskiego 19-23, tel. 56 45 059 00, www.bip.grudziadz.sr.gov.pl
  • Prokuratura Rejonowa w Grudziądzu, ul. Legionów 46, 56 64 460 22, www.bip.gov.pl/subjects/33090
  • Ośrodek Profilaktyki Uzależnień Dzieci i Młodzieży, ul. Śniadeckich 6a, tel. 56 46 222 63, www.cpdipr.pl/osrodek-profilaktyki-uzaleznien-dzieci-i-mlodziezy/
  • Poradnia Terapii Uzależnienia od Alkoholu i Innych Uzależnień, Grudziądz, ul. Sikorskiego 34-36, tel. 56 461 23 92, E-mail: ulla62@orange.pl, www.uzaleznienia-grudziadz.pl
  • Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, ul. Ratuszowa 1, tel. 56 45 103 06, mkrpa@um.grudziadz.pl
  • Zespół Interdyscyplinarny, ul. Waryńskiego 36, tel. 56 69 68 788, E-mail: zi@mopr.grudziadz.pl, adres do korespondencji: Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie, ul. Waryńskiego 34a
  • Centrum pomocy osobom nietrzeźwym, bezdomnym kobietom i osobom w stanie kryzysu, ul. Waryńskiego 36, tel. 56 46 40 190

PUBLICZNE I NIEPUBLICZNE PLACÓWKI EDUKACYJNE I TERAPEUTYCZNE

  • Punkt Rehabilitacyjno-Konsultacyjny Dzieci i Młodzieży z Wadą Słuchu, ul. Dąbrowskiego 11/13, Grudziądz, tel. 56 46 20 220, E-mail: punktpzggrudziadz@wp.pl,
  • Koło Terenowe PZG w Grudziądzu, ul. Sikorskiego 34-36, tel. 56 66 09 629, E-mail: pzg.grudziadz@gmail.com
  • Poradnia Logopedyczna, Grudziądz, ul. Rydygiera 15/17 tel. 56 64 14 528, www.bieganski.org (Małgorzata Byczyńska)
  • Niepubliczne Przedszkole Terapeutyczne dla Dzieci Autystycznych „Niebieska Kraina”, ul. Chełmińska 99, tel. 501151831, www.niebieska-kraina.pl
  • Niepubliczne Przedszkole „Dom Małego Skrzata”, ul. Waryńskiego 104, tel. 669 069 900 / 56 46 113 55, www.dommalegoskrzata.pl
  • Niepubliczne Przedszkole „Tom Bombadil”, ul. Gąsiorowskiego 4, tel. 501717470 / (56) 46 266 88, www.bombadil.edu.pl
  • Niepubliczne Przedszkole Integracyjne Zgromadzenia Sióstr Św. Elżbiety im. bł. Marii Merkert, ul. Mikołaja z Ryńska 9/15, tel. 56 64 265 04, www.npi-grudziadz.pl
  • Specjalistyczna Pomoc Rodzinom „Nadzieja”, Grudziądz, ul. Kościelna 1, tel. 660 221 547, 888 726 785, www.poradnia-grudziadz.pl
  • Polskie Centrum Mediacji, filia w Grudziądzu, ul. Tysiąclecia 85, tel. 512 476 385, e-mail: pcmgrudziadz@mediator.org.pl, www.mediator.org.pl
  • Niepubliczna poradnia psychologiczno-pedagogiczna SPINAKER z centrum diagnozy i terapii autyzmu, ul. Waryńskiego 104, tel. 56 46 113 55 lub 56 46 309 74, tel. kom. 66 10 33 138, www.e-grudziadz.com/abak

STOWARZYSZENIA

  • Warsztaty Terapii Zajęciowej, Grudziądz, ul. Kochanowskiego 11-13, tel. 605 601 773, Hanna Lewandowska, Stowarzyszeniu Przyjaciół Osób Niepełnosprawnych „TO-MY”
  • Stowarzyszenie Pomocy Osobom Autystycznym „SEZAM”, Grudziądz, ul. Sikorskiego 32, tel. 668 408 901, 603 648 671, www.autyzm.grudziadz.com.pl, autyzmgrudziadz@onet.pl
  • Polski Związek Niewidomych Grudziądz, ul. Sikorskiego 34/36, tel. 515-231-016, czynne: poniedziałki, środy, piątki 7–15, www.kujawskopomorski.pzn.org., E-mail: pzn.grudziadz@wp.pl, dni i godziny spotkań: poniedziałek, środa, piątek w godz. 7:30-14:00
  • Stowarzyszenie Na Rzecz Młodzieży Niewidzącej I Słabowidzącej w Grudziądzu, ul. Łęgi 5/68, tel. 56 46 30 304, 500 069 330 E-mail: stowarzyszenie_grudz@poczta.onet.pl, stomnis@wp.pl, www.stomnis.weebly.com
  • Centrum Rehabilitacji im. Ks. Biskupa Jana Chrapka, ul. Piłsudskiego 14, tel. 56 46 11 669, E-mail: grabowska@onet.pl, dni i godziny pracy biura: wtorek – piątek w godz. 7:00-15:00, poniedziałek w godz. 8:00-16:00
  • Grudziądzkie Centrum „Caritas” im. Błogosławionej Juty, ul. Klasztorna 6, tel. 56 64 28 587, 56 64 29 444, E-mail: grudziadz@caritas.pl, www.grudziadz.caritas.pl, dni i godziny pracy biura: poniedziałek – piątek w godz. 7:00-15:00
  • Grudziądzkie Towarzystwo Pomocy Dziecku I Rodzinie „Homini”, ul. Mikołaja z Ryńska 8, tel. 56 64 26 842, E-mail: towarzystwo.homini@gmail.com, www.cpdipr.pl, dni i godziny pracy biura: poniedziałek – piątek w godz. 8:00-15:00
  • Koło Grudziądzkie Towarzystwa Pomocy Im. Św. Brata Alberta, ul. Parkowa 22/24, tel. 56 64 33 064, E-mail: Tpba.Gr@Wp.Pl, www.Tpba-Grudziadz.Pl
  • Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania „Grudziądzki Spichlerz”, ul. Portowa 8, Grudziądz, tel. 605 173 605, E-mail: biuro@lgd.grudziadz.pl, www.lgd.grudziadz.pl
  • Stowarzyszenie Osób Niepełnosprawnych „Jesteśmy”, ul. Piłsudskiego 103/4 tel. 693 459 877, E-mail: gosia.pelka@gmail.com
  • Stowarzyszenie Otwarte Serca w Grudziądzu, ul. Legionów 44/6, tel.605 167 033, E-mail: kapustajoanna@wp.pl, www.facebook.com/OtwarteSerca
  • Towarzystwo Przyjaciół Downa, ul. Śniadeckich 6, tel. 56 47 79 506, 668 899 686, E-mail: biuro@towpedegrudziadz.pl, www.towpedegrudziadz.pl

Uff, jak trudno być rodzicem !

Rodzice, bardzo zapracowani, przed urodzinami córeczki, wpadają do sklepu z zabawkami i proszą:

- Cały dzień jesteśmy poza domem. Szukamy czegoś, co małą ucieszy, zajmie przez dłuższy czas i rozwieje uczucie samotności.

- Bardzo mi przykro – uśmiecha się ekspedientka – ale rodziców nie prowadzimy.

(Kazimierz Wójtowicz, Przypiski)

Ciągle potrzebujemy dróg na skróty. Chyba coraz bardziej, bo czasu coraz mniej. Roztropne jest korzystanie ze skrótu, jeśli zna się drogę lub ma przewodnika. Nasz przewodnik ma ułatwić rodzicowi dotarcie do właściwego miejsca pomocy.

Ogólnych poradników na rynku jest wiele. Istnieje też całkiem sporo informatorów albo baz danych. Jednak doświadczenie podpowiada nam, że nie każdy potrzebujący potrafi znaleźć pomoc. Że trudno jest poruszać się w gąszczu informacji. Spotykamy się często z sytuacją, że rodzic zanim dotrze do nas, wykona masę telefonów, odwiedzi wiele miejsc niepotrzebnie. Bywa i tak, że u nas pojawiają się osoby, którym musimy wskazać inne miejsce. Dlatego pomysł przewodnika jest nadal aktualny.

Mamy nadzieję, że rodzicowi pomoże on zdefiniować własny problem, zidentyfikować najważniejsze objawy, uzyskać podstawowe informacje na temat tego, jak zareagować w domu. Że dowie się jak najłatwiej znaleźć właściwą osobę lub instytucję, która konkretnie w Grudziądzu, albo w najbliższym otoczeniu, oferuje konieczną pomoc.

Doświadczenie pokazuje, że w naprawdę wielu miejscach można spotkać profesjonalizm, życzliwość, zaangażowanie, otwartość. Dlatego kolejny raz warto było popracować nad opisaniem grudziądzkich możliwości i mam nadzieję, zachęcić rodzica do skorzystania z nich.

Kasia Sikora